Εργοστάσιο «Βιολάντα»: Το προπάνιο διέρρεε για μήνες, κατηγορίες δόλου για τη διοίκηση

Η «Βιολάντα» ήταν η βιτρίνα της ελληνικής βιομηχανίας τροφίμων: εξαγωγές σε 30 χώρες, βραβεία ποιότητας, κρατική επιχορήγηση €2 εκατ. εγκεκριμένη πέντε ημέρες πριν την έκρηξη (To Brief). Κάτω από τη βιτρίνα, ένας σωλήνας προπανίου σάπιζε ανενόχλητος για χρόνια.

Το πόρισμα του Γενικού Χημείου του Κράτους (ο επίσημος φορέας χημικών αναλύσεων, με δικαστική αποδεικτική αξία) δημοσιοποιήθηκε αυτή την εβδομάδα. Σε 24 δείγματα που ελήφθησαν 10 ημέρες μετά την έκρηξη, βρέθηκε προπάνιο σε όλα τα δείγματα χώματος του αύλειου χώρου, ακόμα και σε δείγμα 100 μέτρα μακριά από το εργοστάσιο (Newsit). Στο φελιζόλ της τάφρου του αγωγού μετρήθηκαν συγκεντρώσεις τόσο υψηλές ώστε υποδηλώνουν μήνες, όχι ώρες, συσσώρευσης (LiFO). Οι πραγματικές ποσότητες ήταν πιθανόν ακόμα υψηλότερες, καθώς αέριο διέφυγε κατά τη δειγματοληψία.

Η χημεία λέει κάτι ακόμα. Δίπλα στις τρύπες του αγωγού εντοπίστηκαν θειούχες ενώσεις και βαρύτεροι υδρογονάνθρακες (τολουόλιο, ξυλόλιο), ουσίες που δεν εξατμίζονται εύκολα. Η παρουσία τους στο έδαφος επιβεβαιώνει χημικά αυτό που κατέθεσαν εργαζόμενες: η μυρωδιά υγραερίου ήταν αισθητή από το καλοκαίρι του 2025 (Enikos). Όσες παραπονέθηκαν δέχθηκαν πιέσεις. Σωματείο δεν υπήρχε, διότι η διοίκηση παρεμπόδιζε τη σύστασή του. Οι ανιχνευτές διαρροής ήταν τοποθετημένοι στον τοίχο αλλά ποτέ συνδεδεμένοι, κυριολεκτικά μακέτες (To Brief).

Το πόρισμα του ΕΜΠ (95 σελίδες) είχε ήδη αποδείξει το «πώς»: βιδωτή σύνδεση απαγορευμένη από κάθε πρότυπο, μηδέν αντιδιαβρωτική προστασία, μηδέν έλεγχοι (Protothema). Το Χημείο του Κράτους αποδεικνύει τώρα το «πόσο καιρό». Μαζί, θεμελιώνουν κάτι που σπάνια φτάνει σε ελληνικό δικαστήριο: κατηγορία ενδεχόμενου δόλου σε εργατικό δυστύχημα. Ο ιδιοκτήτης παραμένει προφυλακισμένος. Από τις 3 Απριλίου κατηγορούνται και δύο στελέχη για συνέργεια σε έκρηξη με δόλο (ERTnews). Απολογούνται στις 27 Απριλίου.

Αν ο ενδεχόμενος δόλος «σταθεί» δικαστικά, αλλάζει ο υπολογισμός ρίσκου για κάθε εργοδότη που γνωρίζει κίνδυνο και επιλέγει να μην τον αντιμετωπίσει. Η αδράνεια δεν θα είναι πλέον απλώς αμέλεια.