Σκάνδαλο ΟΠΕΚΑ: Πώς χάθηκαν 1,86 εκατ. ευρώ που προορίζονταν για τους πιο ευάλωτους συνταξιούχους

Την ώρα που η συζήτηση για την ψηφιακή Ελλάδα κυριαρχεί, μια «παλαιολιθική» μέθοδος απάτης στέρησε πόρους από την πιο ευάλωτη κοινωνική ομάδα. Το πόρισμα της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας για τον ΟΠΕΚΑ αποκαλύπτει πως 1,86 εκατ. ευρώ κατέληξαν σε μη δικαιούχους, στερώντας ουσιαστικά το ελάχιστο εισόδημα επιβίωσης από εκατοντάδες ανασφάλιστους υπερήλικες (Euronews).

Το ποσό μπορεί να φαίνεται μικρό μπροστά σε άλλα δημοσιονομικά μεγέθη, αλλά η κοινωνική του βαρύτητα είναι δυσανάλογα μεγάλη. Αφορά το Επίδομα Κοινωνικής Αλληλεγγύης Ανασφάλιστων Υπερηλίκων, μια παροχή περίπου 410 ευρώ τον μήνα που δίνεται σε ανθρώπους άνω των 67 ετών οι οποίοι δεν κατάφεραν να θεμελιώσουν δικαίωμα σύνταξης και ζουν κάτω από τα όρια της φτώχειας (OPEKA).

Η «τρύπα» στο ψηφιακό κράτος

Πώς συνέβη αυτό κάτω από τη μύτη των ελεγκτικών μηχανισμών για τρία χρόνια (2020-2022); Η απάντηση βρίσκεται σε ένα δομικό κενό: το συγκεκριμένο επίδομα ήταν από τα ελάχιστα που δεν είχαν ψηφιοποιηθεί πλήρως.

Εκμεταλλευόμενοι τη γραφειοκρατία του «χαρτιού», οι εμπλεκόμενοι έστησαν ένα παράλληλο σύστημα. Σύμφωνα με τα ευρήματα, χειρόγραφες αιτήσεις εισάγονταν «εμβόλιμα» και εκτός πρωτοκόλλου, παρακάμπτοντας τη νόμιμη σειρά προτεραιότητας (Iefimerida). Ενώ οι νόμιμοι δικαιούχοι περίμεναν συχνά έως και δύο χρόνια για να εγκριθεί η αίτησή τους, οι «εκλεκτοι» του κυκλώματος εξυπηρετούνταν άμεσα, λαμβάνοντας χρήματα χωρίς να πληρούν τα κριτήρια — ούτε καν το όριο ηλικίας των 67 ετών.

Η πολιτική διάσταση και το πρόσωπο-κλειδί

Η υπόθεση αποκτά βαριά πολιτική οσμή, καθώς στο επίκεντρο φέρεται να βρίσκεται πρώην προϊσταμένη τμήματος του ΟΠΕΚΑ, η οποία, σύμφωνα με δημοσιεύματα, είναι ενεργό στέλεχος του ΠΑΣΟΚ και αποσπάστηκε στα γραφεία του κόμματος τον Ιούνιο του 2022 (Protothema).

Το εξοργιστικό στοιχείο της υπόθεσης δεν είναι μόνο η διπλή ιδιότητα, αλλά το θράσος της εκτέλεσης: η εν λόγω υπάλληλος κατηγορείται ότι συνέχισε να «κουβαλάει φακέλους» και να επιχειρεί εγκρίσεις στο σύστημα του ΟΠΕΚΑ ακόμη και μετά την απόσπασή της, μέχρι να μπλοκαριστούν οι κωδικοί της.

Ποιος πληρώνει τον λογαριασμό;

Για κάθε ευρώ που δόθηκε παράνομα, κάποιος πραγματικά φτωχός ηλικιωμένος έμεινε στην αναμονή. Με δεδομένο ότι το επίδομα των 410 ευρώ καλύπτει μόλις το 75% της γραμμής φτώχειας, η υπεξαίρεση αυτών των πόρων δεν είναι απλή οικονομική ζημία· είναι ευθεία επίθεση στους πιο αδύναμους (ΕΛΣΤΑΤ).

Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΑ, μετά τις αποκαλύψεις για τον ΟΠΕΚΕΠΕ και τη ΓΣΕΕ, επιβεβαιώνει ένα θλιβερό μοτίβο: όσο υπάρχουν «αναλογικές νησίδες» σε ένα ψηφιακό κράτος, θα υπάρχουν πάντα επιτήδειοι πρόθυμοι να τις εκμεταλλευτούν εις βάρος των πολλών. Η υπόθεση έχει πλέον πάρει τον δρόμο για την Εισαγγελία Εφετών, αλλά το ερώτημα παραμένει: πόσα ακόμα «χειρόγραφα» επιδόματα λειτουργούν ως κερκόπορτες διαφθοράς;