Επτά άδειες για μη κρατικά ΑΕΙ: τα δεδομένα και τα κενά

Επτά άδειες. Στις 24 Ιουλίου το Υπουργείο Παιδείας υπέγραψε τις πρώτες άδειες εγκατάστασης και λειτουργίας για παραρτήματα μη κρατικών πανεπιστημίων στην Ελλάδα, με ορίζοντα λειτουργίας το ακαδημαϊκό έτος 2026-2027 (Capital).

Πρόκειται για τα λεγόμενα Νομικά Πρόσωπα Πανεπιστημιακής Εκπαίδευσης (ΝΠΠΕ), ιδιωτικά χρηματοδοτούμενα παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων σε ελληνικό έδαφος. Για τις οικογένειες που ψάχνουν εναλλακτική πρόσβαση στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, εδώ μια πολυετής συνταγματική διαμάχη γίνεται για πρώτη φορά διοικητική πράξη, με ονόματα και ημερομηνίες.

Τα τέσσερα νέα σχήματα που κατονομάζονται δημόσια είναι βαριά ονόματα: Georgetown University, Iowa State University, Roger Williams University και European University Cyprus (Newsbomb). Το Georgetown έχει προαναγγείλει δύο μεταπτυχιακά σε συνεργασία με τη ΔΕΗ, το Roger Williams συνεργάζεται με το Deree και το Iowa State με την Αμερικανική Γεωργική Σχολή (Alfavita).

Οι άλλες τρεις άδειες δεν είναι νέες αιτήσεις. Προέρχονται από επαναξιολόγηση παλαιότερων φακέλων, μιας πεντάδας σχημάτων που είχε ήδη πάρει θετική εισήγηση της ΕΘΑΑΕ, της αρχής που αξιολογεί την ποιότητα των ΑΕΙ (Alfavita). Ποια ακριβώς τρία από τα πέντε πήραν τελικά την άδεια δεν έχει επιβεβαιωθεί από πρωτογενές δημόσιο έγγραφο.

Δεν είναι μία υπογραφή του υπουργού

Η απόφαση δεν είναι μια απλή πολιτική χειρονομία. Η κυβέρνηση έχει την πολιτική ευθύνη, αλλά δεν κρίνει μόνη της. Η ΕΘΑΑΕ αξιολογεί το ακαδημαϊκό σκέλος με ειδικές τριμελείς επιτροπές και επιτόπιες επισκέψεις στις εγκαταστάσεις. Ο ΕΟΠΠΕΠ, ο φορέας πιστοποίησης προσόντων, ελέγχει τις κτηριακές υποδομές. Για μητρικά ιδρύματα εκτός ΕΕ ζητείται και πρόσθετη γνώμη του Υπουργείου Εξωτερικών (Proto Thema, Minedu).

Το φίλτρο είναι και οικονομικό. Το Συμβούλιο της Επικρατείας (το ανώτατο διοικητικό δικαστήριο) κράτησε τον Μάρτιο του 2026 όρθια την εγγυητική επιστολή των 2.000.000 ευρώ και το παράβολο των 600.000 ευρώ (Newsbomb). Νωρίτερα, τον Οκτώβριο του 2025, η Ολομέλεια του ίδιου δικαστηρίου είχε κρίνει συνταγματικά ανεκτή τη λειτουργία παραρτημάτων αλλοδαπών πανεπιστημίων, αφαιρώντας τη βασική νομική αβεβαιότητα (Lawspot).

Η άδεια, ωστόσο, δεν σημαίνει ότι τα ιδρύματα «ανοίγουν αύριο». Είναι η πρώτη πύλη. Ακολουθεί η πιστοποίηση των προγραμμάτων σπουδών από την ΕΘΑΑΕ, στοιχείο που δείχνει ότι ο έλεγχος δεν εξαντλείται στην αρχική υπογραφή (Proto Thema). Δεν είναι, άλλωστε, η πρώτη παρτίδα: τον Αύγουστο του 2025 είχαν δοθεί οι πρώτες τέσσερις άδειες ΝΠΠΕ, δοκιμάζοντας τον μηχανισμό (Minedu).

Ένα νούμερο που δεν κολλάει αξίζει προσοχή. Στην αρχή της διαδικασίας ο κύκλος περιγραφόταν με 10 αιτήσεις. Στις 22 Ιουλίου η υπουργός Σοφία Ζαχαράκη μιλούσε για εννέα (ESOS). Κάποιος φάκελος αποσύρθηκε ή δεν ωρίμασε, και κανείς δεν το εξήγησε δημόσια.

Τι αγοράζει και τι δικαιώματα παίρνει ο φοιτητής

Εδώ είναι το κενό. Δεν υπάρχει ακόμη ενιαίος, συγκρίσιμος δημόσιος πίνακας ανά ίδρυμα: δίδακτρα, προγράμματα, κριτήρια εισαγωγής, αναγνώριση τίτλου, επαγγελματικά δικαιώματα στην Ελλάδα. Το ζήτημα του αντίκρισμα ενός τίτλου στην αγορά εργασίας δεν είναι καινούριο. Η πολιτεία παλεύει ακόμη με την ισοτιμία των πτυχίων των πρώην ΤΕΙ, μια εκκρεμότητα που αφορά 400.000 αποφοίτους (To Brief).

Το μόνο σαφές σημείο κόστους που κυκλοφορεί για μη κρατικό ίδρυμα είναι εύρος 15.480 έως 27.000 ευρώ τον χρόνο, με την Ιατρική στο άνω άκρο (Newpost). Αριθμός που δεν αφορά κατ' ανάγκη κάποιο από τα επτά νέα ονόματα. Στην αγορά ήδη μετρώνται δεκάδες παίκτες που διεκδικούν μερίδιο (Powergame).

Οι επτά άδειες υπάρχουν. Τρία πράγματα κρίνουν αν πρόκειται για πραγματική διεύρυνση επιλογών ή για ακριβό παράλληλο κανάλι πρόσβασης: πόσο θα κοστίζει κάθε πρόγραμμα, ποιος θα μπαίνει και με τι κριτήρια, και τι επαγγελματικά δικαιώματα θα δίνει ο τίτλος. Την απάντηση τη χρωστούν, με ονόματα και όχι με εξαγγελίες, το Υπουργείο Παιδείας και η ΕΘΑΑΕ που θα πιστοποιήσει τα προγράμματα.