Επιστολική ψήφος: Οι 200 ψήφοι για τους αποδήμους και ο αποκλεισμός των κατοίκων Ελλάδας

Ο αριθμός 200 είναι το κλειδί. Τόσες ψήφοι χρειάζεται η κυβέρνηση στη Βουλή για να περάσει την επιστολική ψήφο στις βουλευτικές εκλογές — αυξημένη πλειοψηφία, σύμφωνα με το άρθρο 51 του Συντάγματος (protothema.gr). Η ΝΔ έχει 156. Χρειάζεται λοιπόν 44 ψήφους από κόμματα που γνωρίζουν ακριβώς τι τους ζητείται: στις ευρωεκλογές του 2024, η διαφορά της ΝΔ από τον ΣΥΡΙΖΑ μεταξύ αποδήμων έφτασε σχεδόν 30 μονάδες (dimokratia.gr). Η αντιπολίτευση βρίσκεται σε παγίδα: αν αρνηθεί, εκτίθεται στην ομογένεια. Αν δεχτεί, δίνει εκλογικό δώρο στο Μαξίμου.

Το νομοσχέδιο, που κατατέθηκε στη Βουλή στις 16 Φεβρουαρίου (iefimerida.gr), δημιουργεί τριεδρική εκλογική περιφέρεια αποδήμων. Ένας Έλληνας στο Λονδίνο θα λαμβάνει ψηφοδέλτιο ταχυδρομικά, θα βάζει σταυρό και θα το στέλνει πίσω χωρίς να σηκωθεί από τον καναπέ. Ένας ανάπηρος στην Κυψέλη θα πρέπει να μεταφερθεί σωματικά στο εκλογικό τμήμα. Ο νόμος είναι ρητός: «Οι εκλογείς εντός Ελλάδας δεν μπορούν να αιτηθούν επιστολική ψήφο για τις βουλευτικές εκλογές» (e-nomothesia.gr). Η αιτιολογική έκθεση δεν εξηγεί γιατί αυτή η διάκριση είναι αναγκαία.

Υπάρχει κι ένα δεύτερο ζήτημα που κανείς δεν πιέζει: τι σημαίνει «απόδημος». Το νομοσχέδιο δεν θέτει χρονικό περιορισμό. Κάποιος που έφυγε πριν 40 χρόνια και δεν έχει πλέον καμία σύνδεση με τη χώρα — ούτε φορολογική, ούτε εργασιακή — μπορεί να ψηφίζει για νόμους που δεν τον αφορούν. Παράλληλα, οι υποψήφιοι της περιφέρειας αποδήμων πρέπει να κατοικούν στο εξωτερικό. Η ΝΔ διαθέτει δίκτυο ομογενειακών οργανώσεων σε δεκάδες χώρες. Τα υπόλοιπα κόμματα, κατά κανόνα, όχι.

Τέλος, οι 3 έδρες. Αφαιρούνται από τη λίστα Επικρατείας, που πέφτει από 15 σε 12 (tovima.gr). Η λίστα Επικρατείας είναι ο μηχανισμός με τον οποίο οι αρχηγοί βάζουν στη Βουλή στελέχη χωρίς σταυρό — τεχνοκράτες, πρώην υπουργούς, κομματικούς φίλους. Για τη ΝΔ, που εκλέγει 6-7 από αυτή τη λίστα, η μείωση είναι διαχειρίσιμη. Για το ΚΚΕ ή την Ελληνική Λύση, που εκλέγουν 1-2, τρεις λιγότερες θέσεις μπορεί να σημαίνει μισή λίστα λιγότερη — δηλαδή μισές χάρες λιγότερες από τον αρχηγό στα στελέχη του.

Η ψηφοφορία στην Ολομέλεια αναμένεται την πρώτη εβδομάδα Μαρτίου. Το ερώτημα δεν είναι αν η επιστολική ψήφος είναι σωστή αρχή — είναι. Το ερώτημα είναι αν το ΠΑΣΟΚ και τα μικρότερα κόμματα θα δώσουν τις 44 ψήφους χωρίς να πάρουν τίποτα σε αντάλλαγμα, ή αν θα ζητήσουν αυτό που λείπει: επιστολική ψήφο και για τους πολίτες εντός Ελλάδας που δεν μπορούν να φτάσουν στην κάλπη.