Επίμονος πληθωρισμός πιέζει τη Fed για μεγάλη αύξηση επιτοκίων

Στις ΗΠΑ, ο δομικός πληθωρισμός (οι τιμές χωρίς τρόφιμα και ενέργεια) αυξήθηκε 0,3% τον Οκτώβριο σε σχέση με τον Σεπτέμβριο. Ήταν ο τρίτος συνεχόμενος μήνας με τον ίδιο ρυθμό (BLS, Reuters). Λίγες ώρες νωρίτερα, στο Λονδίνο, ο Κρίστοφερ Γουόλερ, μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Fed (της αμερικανικής κεντρικής τράπεζας), είχε θέσει δημόσια αυτό ακριβώς το επίπεδο ως όριο (Reuters μέσω Fidelity). Αν ο δομικός δείκτης έμενε γύρω στο 0,3%, είπε, η Fed θα έπρεπε να εξετάσει αύξηση επιτοκίων κατά μισή μονάδα τον Δεκέμβριο (Fed). Οι επενδυτές στοιχηματίζουν στα επιτόκια της Fed μέσω ειδικών συμβολαίων, και σε αυτά η πιθανότητα αύξησης κατά μισή μονάδα ανέβηκε μετά τα στοιχεία από κάτω από 2% σε περίπου 15% (InvestmentNews).

Η ενέργεια φρέναρε, ο πυρήνας όχι

Ο γενικός δείκτης τιμών ανέβηκε 0,4%, ενώ τον Σεπτέμβριο είχε ανέβει 0,6%. Την επιβράδυνση την έφερε η ενέργεια, με άνοδο μόλις 0,7% έναντι 5,2% τον προηγούμενο μήνα (BLS). Η ενέργεια όμως είναι ακριβώς η κατηγορία που ο δομικός δείκτης αφήνει έξω. Όσα μετρά ο δομικός, δηλαδή η στέγαση και οι υπηρεσίες, συνέχισαν να ανεβαίνουν 0,3%, και μόνο η στέγαση εξηγεί πάνω από το 30% της μηνιαίας ανόδου.

Το 0,3% τον μήνα αποκτά μέγεθος αν το δει κανείς δίπλα στην τελευταία ετήσια μέτρηση. Τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός ήταν 3,7% στον γενικό δείκτη και 2,6% στον δομικό (BLS). Για τον Οκτώβριο ετήσιο ποσοστό δεν υπάρχει. Η αμερικανική στατιστική υπηρεσία δεν είχε συλλέξει τιμές τον Οκτώβριο του 2025, επειδή είχε διακοπεί η χρηματοδότησή της, και έτσι λείπει η βάση της σύγκρισης.

Για τον μέσο μισθωτό ο μήνας βγήκε μηδέν: η ωριαία αμοιβή αυξήθηκε 0,4%, όσο ακριβώς και οι τιμές, οπότε οι πραγματικές αποδοχές έμειναν στάσιμες. Οι εργαζόμενοι στην παραγωγή και όσοι δεν έχουν εποπτικό ρόλο βγήκαν χαμένοι, γιατί δούλεψαν λιγότερες ώρες και οι πραγματικές εβδομαδιαίες αποδοχές τους μειώθηκαν 0,3% (BLS).

Από το διετές ομόλογο στο ευρώ

Οι οικονομολόγοι περίμεναν 0,2% για τον δομικό δείκτη και 0,3% για τον γενικό (CNBC). Η υπέρβαση κατά 0,1 μονάδα αρκούσε για να κινηθούν περισσότερο από όλα τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια. Η απόδοση του διετούς αμερικανικού ομολόγου ανέβηκε από 4,56% σε 4,73%, δηλαδή κατά 17 μονάδες βάσης (η μονάδα βάσης ισούται με 0,01 ποσοστιαία μονάδα). Του δεκαετούς ανέβηκε μόλις 10 μονάδες (Υπουργείο Οικονομικών ΗΠΑ). Το διετές ομόλογο ακολουθεί κατά κανόνα τις προσδοκίες για τα επιτόκια της Fed.

Ότι η Fed θα ανεβάσει τα επιτόκια τον Δεκέμβριο, οι επενδυτές το θεωρούσαν σχεδόν βέβαιο ήδη πριν από τα στοιχεία. Τα συμβόλαια έδιναν σχεδόν 99% πιθανότητα σε αύξηση κατά ένα τέταρτο της μονάδας (InvestmentNews). Η μέτρηση του Οκτωβρίου άλλαξε το μέγεθος της αύξησης που περιμένουν, όχι την κατεύθυνση.

Στη Wall Street, ο Nasdaq έκλεισε με πτώση σχεδόν 0,75% και ο S&P 500 σχεδόν 0,4% (CNA/Reuters). Η Nvidia έχασε πάνω από 5%, και για αυτήν υπήρχε ξεχωριστός λόγος: δημοσιεύματα αναφέρουν εσωτερική έρευνα του διοικητικού της συμβουλίου για τον διευθύνοντα σύμβουλο (StockTitan). Την ίδια ώρα, η Broadcom και η AMD ανέβηκαν (Seoul Economic Daily). Αν μετρήσει κανείς τις μετοχές μία προς μία, 248 μετοχές του S&P 500 ανέβηκαν και 247 έπεσαν (Quant500). Η πτώση των δεικτών ήρθε, δηλαδή, από τους λίγους μεγάλους τίτλους.

Το δολάριο κέρδισε έδαφος, γιατί η προοπτική υψηλότερων αμερικανικών επιτοκίων το κάνει πιο ελκυστικό. Το ευρώ έπεσε πάνω από 0,5%, στα περίπου 1,12 δολάρια. Ο χρυσός, που δεν αποδίδει τόκο, έχασε πάνω από 2,5% (Reuters).

Στα ευρωπαϊκά ομόλογα η αντίδραση ήταν πολύ ηπιότερη: η απόδοση του γερμανικού δεκαετούς ανέβηκε μόλις 3 μονάδες βάσης (Reuters μέσω LSE). Στην Ελλάδα ο πληθωρισμός ανέβηκε τον Οκτώβριο στο 5,7% (To Brief). Τα κυμαινόμενα ελληνικά στεγαστικά ακολουθούν το Euribor, δηλαδή τις αποφάσεις της ΕΚΤ.

Γιατί ο Γουόλερ μίλησε για μισή μονάδα

Ο Γουόλερ είπε ότι θα στήριζε αύξηση κατά ένα τέταρτο της μονάδας ακόμη κι αν ο πληθωρισμός βελτιωνόταν. Αν όμως ο δομικός δείκτης έμενε γύρω στο 0,3%, ένα τέταρτο δεν θα αρκούσε, γιατί η ακρίβεια έχει πια απλωθεί. Πάνω από το 70% των κατηγοριών υπηρεσιών, στον δείκτη τιμών που προτιμά η Fed, ακρίβαιναν τον Σεπτέμβριο με ρυθμό άνω του 3% τον χρόνο (Fed).

Ο ίδιος αναγνώρισε ότι μια μεγάλη αύξηση έχει κόστος. Οι προσλήψεις παραμένουν χαμηλές και οι νέοι δυσκολεύονται να βρουν δουλειά. Στις ερωτήσεις μετά την ομιλία είπε ότι η Fed δεν θέλει να «γονατίσει» την οικονομία (Bloomberg). Διαφορετική εξήγηση έδωσε την ίδια ημέρα η αντιπρόεδρος της Fed Μισέλ Μπάουμαν. Αποδίδει μεγάλο μέρος της ακρίβειας σε δασμούς, ενέργεια και ζήτηση από τις επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Εκτιμά ότι η επίδραση των δασμών μπορεί να εξασθενήσει και ότι οι ενεργειακές πιέσεις θα αντιστραφούν όταν υποχωρήσει η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή (Fed).

Τα επιτόκια τα αποφασίζει η 12μελής επιτροπή νομισματικής πολιτικής της Fed. Στις 28 Οκτωβρίου η επιτροπή κράτησε το βασικό επιτόκιο στο εύρος 3,75% έως 4,00%, με δύο μέλη να ψηφίζουν ήδη υπέρ αύξησης (Fed). Στις 8 και 9 Δεκεμβρίου (Fed), τα δώδεκα μέλη θα κρίνουν ένα όριο που ένας από αυτούς έθεσε δημόσια και που ο δείκτης άγγιξε την ίδια μέρα. Αν σταματήσουν σε ένα τέταρτο της μονάδας, ο ίδιος ο Γουόλερ έχει πει ότι διακινδυνεύεται η αξιοπιστία της Fed.