Επίδομα 400 ευρώ σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65

Κάθε Νοέμβριο το κράτος πιστώνει ετήσια ενίσχυση σε συνταξιούχους με χαμηλά εισοδήματα. Ένα ποσό που τα τελευταία χρόνια έπαψε να είναι έκτακτο και έγινε μόνιμος θεσμός. Στις 5 Σεπτεμβρίου, στη 90ή Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης την ανέβασε από τα 300 στα 400 ευρώ και, κυρίως, την άνοιξε σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65, καταργώντας τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια (primeminister.gr). Για όποιον την έπαιρνε ήδη, η αύξηση των 100 ευρώ μεταφράζεται σε 8,33 ευρώ τον μήνα.

Αυτά τα 8,33 ευρώ δείχνουν ότι το ζητούμενο δεν είναι το ποσό. Είναι το ποιος την παίρνει: πλέον όλοι όσοι έκλεισαν τα 65, ανεξάρτητα από το τι δηλώνουν και τι έχουν. Η κυβέρνηση υπολογίζει 2.196.751 δικαιούχους και ετήσιο κόστος 879 εκατ. ευρώ (government.gov.gr, enikos.gr). Πέρυσι το επίδομα ήταν 250 ευρώ: περίπου 1,45 εκατ. δικαιούχοι, κόστος 363 εκατ. Τα κριτήρια ήταν αυστηρά, με οικογενειακό εισόδημα έως 14.000 ευρώ για τον άγαμο και ακίνητη περιουσία έως 200.000 (ot.gr).

Από τη στόχευση στην ηλικία

Τρεις σταθμοί σε λίγους μήνες δείχνουν πώς άλλαξε η ίδια η λογική του μέτρου. Το 2025 ήταν 250 ευρώ με κοινωνικά κριτήρια. Τον Απρίλιο του 2026 η κυβέρνηση το ανέβασε στα 300 και χαλάρωσε τα όρια, καλύπτοντας περίπου το 85% των συνταξιούχων άνω των 65 (newsit.gr), και τον Ιούνιο απέκτησε νομοθετική βάση με τον νόμο 5313/2026 (e-nomothesia.gr). Η μετάβαση στα 300 ευρώ είχε καλυφθεί όταν ακόμη το κριτήριο ήταν το εισόδημα (To Brief)· σε πέντε μήνες έγινε καθολική παροχή με μόνο κριτήριο την ηλικία (capital.gr).

Ποιοι είναι οι νέοι δικαιούχοι; Από τον επίσημο πίνακα, οι 271.390 επιπλέον προέρχονται όλοι από μία κατηγορία, τους συνταξιούχους άνω των 65 (από περίπου 1,51 σε 1,78 εκατ.) (government.gov.gr, enikos.gr). Είναι άνθρωποι που ως χθες έμεναν εκτός επειδή ξεπερνούσαν ένα εισοδηματικό ή περιουσιακό όριο. Τι ακριβώς δηλώνουν, τι περιουσία έχουν και πόσο ξεπερνούσαν τα όρια δεν έχει δημοσιευθεί. Και επειδή το οικογενειακό εισόδημα ή η φορολογητέα αξία ενός ακινήτου δεν ταυτίζονται με τη σύνταξη και τα μετρητά που έχει κανείς στο χέρι, το προφίλ αυτών των νέων δικαιούχων μένει ανοιχτό.

Η αύξηση κοστίζει 301 εκατ. ευρώ. Τα περίπου 193 εκατ. πληρώνουν την επιπλέον εκατοντάδα σε όσους ήδη δικαιούνταν την ενίσχυση· τα υπόλοιπα 109 εκατ. πάνε εξ ολοκλήρου στους 271.390 που μπαίνουν τώρα (government.gov.gr, skai.gr). Περισσότερο από ένα στα τρία ευρώ της αύξησης κατευθύνεται δηλαδή σε ανθρώπους που μέχρι πρότινος το κράτος θεωρούσε ότι δεν το χρειάζονταν.

Η κυβέρνηση το παρουσιάζει ως στήριξη του διαθέσιμου εισοδήματος της μέσης οικογένειας απέναντι στην ακρίβεια, ενώ η αποφυγή των απότομων αποκλεισμών στα κατώφλια και η διοικητική απλούστευση είναι πιθανά επιχειρήματα υπέρ του σχεδιασμού. Η επιλογή, πάντως, είναι σαφής: καθολικότητα αντί για μεγαλύτερο ποσό στους πιο αδύναμους.

Φτάνει;

Ολόκληρη η ετήσια ενίσχυση αντιστοιχεί σε 33,33 ευρώ τον μήνα. Σε μια καθαρή σύνταξη 400 ευρώ προσθέτει 8,33% στο ετήσιο εισόδημα, σε μια των 800 μόλις 4,17%. Άρα ζυγίζει περισσότερο στις χαμηλές συντάξεις, εκεί ακριβώς όπου θα την έστελνε ούτως ή άλλως η στόχευση. Στο μεταξύ ο πληθωρισμός τον Αύγουστο έτρεχε στο 3,8%, με τη μεγαλύτερη πίεση σε στέγαση, καύσιμα και τρόφιμα (statistics.gr, dnews.gr).

Ο Νίκος Χατζόπουλος, πρόεδρος του Ενιαίου Δικτύου Συνταξιούχων, υπολόγισε την παροχή σε «1,09 ευρώ την ημέρα» και ζήτησε επαναφορά της 13ης και 14ης σύνταξης, των δώρων που καταργήθηκαν στα χρόνια των μνημονίων, καθώς και του ΕΚΑΣ, του στοχευμένου συμπληρώματος για χαμηλοσυνταξιούχους (parapolitika.gr). Η ίδια οργάνωση υποστηρίζει ότι πάνω από 300.000 συνταξιούχοι κάτω των 65 μένουν και πάλι εκτός, αριθμός δικός της, μη επιβεβαιωμένος ανεξάρτητα (alfavita.gr).

Μένει το δημοσιονομικό σκέλος. Από τα 879 εκατ. του συνολικού κόστους, τα 301 εκατ. είναι η νέα δαπάνη που πρέπει να βρει χρηματοδότηση· το επιτελείο την εντάσσει στον χώρο που άνοιξαν η ανάπτυξη και η καλύτερη φορολογική συμμόρφωση, χωρίς να δεσμεύει ξεχωριστό έσοδο (government.gov.gr). Κι επειδή η παροχή είναι πλέον μόνιμη, δεν αρκεί ένα καλό πλεόνασμα μιας χρονιάς: η δαπάνη πρέπει να χωρά κάθε χρόνο στον ευρωπαϊκό κανόνα που περιορίζει την αύξηση των καθαρών κρατικών δαπανών (eur-lex.europa.eu).

Ως εδώ, όμως, η πληρωμή παραμένει εξαγγελία. Αναγγέλλεται για τις 30 Νοεμβρίου, αλλά έως τις 14 Σεπτεμβρίου δεν είχε κατατεθεί ούτε νομοσχέδιο ούτε ΦΕΚ που να κατοχυρώνει τα 400 ευρώ και την κατάργηση των κριτηρίων· η ίδια η κυβερνητική εξειδίκευση το κατατάσσει στα μέτρα που δεν έχουν ακόμη θεσμοθετηθεί (government.gov.gr). Μέχρι να γραφτεί στον νόμο, οι 2,2 εκατομμύρια συνταξιούχοι έχουν μια εξαγγελία με ημερομηνία και κοστολόγηση, όχι ακόμη ένα κατοχυρωμένο δικαίωμα.