Επαγγελματικά Ταμεία: Το συνταξιοδοτικό γίνεται ατομική ευθύνη παρά το πλεόνασμα 12 δισ.

Η κυβέρνηση φέρνει νομοσχέδιο για τα Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (ΤΕΑ). Ο φόρος στις εφάπαξ παροχές πέφτει από το 20% σε ποσοστό που δεν έχει ακόμη ανακοινωθεί. Το ελάχιστο μέγεθος ιδρυτικών μελών μειώνεται από 100 σε 20-50. Διευκολύνεται η μεταφορά κεφαλαίου όταν αλλάζει εργοδότης (newmoney.gr).

Ο β' πυλώνας στην Ελλάδα διαχειρίζεται ενεργητικό 2,83 δισ. ευρώ στο τέλος του 2025, περίπου 1% του ΑΕΠ, και καλύπτει κάτω από 5% των εργαζομένων (ΕΛΕΤΕΑ). Στην Ολλανδία ο δεύτερος πυλώνας συνεισφέρει 29,5% του συνταξιοδοτικού εισοδήματος, στο Ηνωμένο Βασίλειο 28%. Στην Ελλάδα ο ΕΦΚΑ καλύπτει πάνω από 90%. Από το 2023, που άλλαξε το θεσμικό πλαίσιο, δεν ιδρύθηκε ούτε ένα νέο ΤΕΑ. Ο φόρος 20% στις παροχές απέτρεπε τη συμμετοχή.

Το παράδοξο είναι το timing. Σήμερα το πρωί η ΕΛΣΤΑΤ επιβεβαίωσε πρωτογενές πλεόνασμα 12,131 δισ. ευρώ για το 2025, ή 4,9% του ΑΕΠ, υπέρβαση σχεδόν 3 δισ. πάνω από την πρόβλεψη (Capital.gr, To Brief). Το κράτος κάθεται πάνω σε βουνό μετρητών και ταυτόχρονα νομοθετεί τη μετακύλιση του δημογραφικού κινδύνου στους πολίτες.

Ποιοι μπαίνουν, ποιοι μένουν έξω

Τα ΤΕΑ που λειτουργούν καλύπτουν ασφαλιστές, υπαλλήλους φαρμακευτικών, στελέχη τραπεζών. Υψηλόμισθους κλάδους. Η μείωση φόρου στην εφάπαξ ωφελεί όποιον ήδη συμμετέχει: για 20-25 χρόνια αποταμίευσης, η συμπληρωματική σύνταξη φτάνει τα 300 ευρώ τον μήνα (newmoney.gr). Οι ασφαλιστικές που διαχειρίζονται τα ομαδικά συμβόλαια κερδίζουν δεύτερες: η Eurolife αύξησε διαχείριση κατά 12% και κέρδη προ φόρων κατά 45% το 2025 (mononews).

Έξω μένει το 3,5% της εργασίας που είναι αδήλωτη. Στις μη αστικές περιοχές το ποσοστό φτάνει 5,56%, στις γυναίκες εκτός πόλεων 8,1% (ot.gr). Έξω μένει ο μισθωτός των 850 ευρώ που δεν μπορεί να αποταμιεύσει το 6% του εισοδήματός του.

Η μετακύλιση

Ο πληθυσμός εργάσιμης ηλικίας συρρικνώνεται. Οι γεννήσεις υπολείφθηκαν των θανάτων κατά 58.449 το 2024, και ο δείκτης εξάρτησης ηλικιωμένων προβλέπεται να εκτιναχθεί έως το 2070 (Radar). Το νομοσχέδιο δεν λύνει τη βιωσιμότητα. Παρακάμπτει το πρόβλημα. Λέει στον εργαζόμενο: αποταμίευσε μόνος σου, διότι ο α' πυλώνας δεν θα φτάνει.

Όποιος έχει περιθώριο, θα συμμετέχει. Η πλειοψηφία θα συνταξιοδοτηθεί φτωχότερη.