ΗΠΑ: Η βία στη Μινεάπολη και ο «πονοκέφαλος» της Αθήνας για το Διεθνές Δίκαιο

Στις 24 Ιανουαρίου, ο Άλεξ Πρέτι, ένας 37χρονος Αμερικανός νοσοκόμος, έπεσε νεκρός από πυρά ομοσπονδιακών πρακτόρων στη Μινεάπολη (CBS News). Λίγες μέρες αργότερα, η βουλευτής Ιλχάν Ομάρ δέχθηκε επίθεση σε δημόσια εκδήλωση (Boston Globe). Αυτά δεν είναι απλά αστυνομικά δελτία από την άλλη πλευρά του Ατλαντικού. Είναι η απόδειξη ότι ο βασικός στρατηγικός σύμμαχος της Ελλάδας διέρχεται μια φάση θεσμικής απορρύθμισης που απειλεί να αλλάξει τους κανόνες του παιχνιδιού και για εμάς.

Η κυβέρνηση Τραμπ δεν κρύβει ότι χρησιμοποιεί την «σκληρή ισχύ» στο εσωτερικό της. Με την ανάπτυξη 3.000 ομοσπονδιακών πρακτόρων στη Μινεάπολη —αριθμός πενταπλάσιος από την τοπική αστυνομία— η Ουάσιγκτον στέλνει μήνυμα επιβολής (CBS News). Ωστόσο, το πολιτικό κόστος είναι τεράστιο: το 61% των Αμερικανών θεωρεί ότι η κατάσταση έχει ξεφύγει, ενώ ο ΟΗΕ μιλά πλέον ανοιχτά για «συστηματική κακοποίηση» (UN).

Γιατί αυτό «καίει» την Αθήνα

Εδώ βρίσκεται το πραγματικό πρόβλημα για την ελληνική εξωτερική πολιτική. Η Ελλάδα έχει επενδύσει τα πάντα στο αφήγημα του «πυλώνα σταθερότητας» και του Διεθνούς Δικαίου. Η αμυντική μας στρατηγική απέναντι στην Τουρκία βασίζεται στην επίκληση της νομιμότητας και των κανόνων.

Τι συμβαίνει όμως όταν ο προστάτης σου παραβιάζει τους κανόνες;

Η Ελλάδα μετατρέπεται ταχύτατα σε στρατηγική ραχοκοκαλιά των ΗΠΑ στην περιοχή, με την Αλεξανδρούπολη και τη Σούδα να παίζουν πρωταγωνιστικό ρόλο (Parapolitika). Όμως, αυτή η στενή εναγκαλισμένη σχέση έρχεται πλέον με ρίσκο. Η ελληνική κυβέρνηση βρίσκεται σε μια λεπτή ισορροπία: από τη μία χρειάζεται τα F-35 και την αμερικανική ομπρέλα, από την άλλη δεν μπορεί να ταυτιστεί με πρακτικές που καταδικάζει ο ΟΗΕ.

Η αντίδραση του Κυριάκου Μητσοτάκη, που κράτησε αποστάσεις από τις πρωτοβουλίες Τραμπ για τη Γάζα («Board of Peace») (Euronews), δείχνει τον δρόμο: «κοντά στις ΗΠΑ, αλλά μακριά από το κάδρο».

Το διακύβευμα δεν είναι ηθικό, είναι καθαρά υπαρξιακό. Αν η υπερδύναμη που εγγυάται την ασφάλεια της Δύσης σταματήσει να σέβεται τους θεσμούς στο εσωτερικό της, πόσο αξιόπιστη μπορεί να είναι η υπογραφή της σε διεθνείς συνθήκες που προστατεύουν τα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα; Η Αθήνα παρακολουθεί τη Μινεάπολη, όχι για τα ανθρώπινα δικαιώματα, αλλά γιατί εκεί κρίνεται η προβλεψιμότητα του συμμάχου της.