Ένοπλοι απήγαγαν 36 μαθητές εν ώρα εξετάσεων στη Νιγηρία

Το πρωί της 29ης Ιουνίου, την ώρα που μαθητές έγραφαν τις εθνικές εξετάσεις αποφοίτησης στο σχολείο του Lassa, στην πολιτεία Borno της βορειοανατολικής Νιγηρίας, ένοπλοι εισέβαλαν στην αίθουσα και έφυγαν με δεκάδες παιδιά. Είναι η τρίτη μαζική απαγωγή μαθητών στη χώρα μέσα σε λιγότερο από δύο μήνες, σε μια περίοδο που η βία των τζιχαντιστών κλιμακώνεται: η ACLED, οργανισμός καταγραφής ένοπλων συγκρούσεων, μέτρησε πάνω από 300 επεισόδια με εμπλοκή Boko Haram και ISWAP στη λεκάνη της λίμνης Τσαντ το πρώτο τρίμηνο του 2026, αύξηση 30% σε σχέση με το προηγούμενο τρίμηνο (ACLED). Η επίθεση αποκαλύπτει το πιο εκτεθειμένο κενό του νιγηριανού κράτους: παρά τις επίσημες δεσμεύσεις για «ασφαλή σχολεία», τα σχολεία παραμένουν ο ευκολότερος στόχος.

Οι δράστες εκμεταλλεύτηκαν τη Δευτέρα ως ημέρα αγοράς. Μπήκαν στην κοινότητα αναμεμειγμένοι με τον κόσμο, κάποιοι με στρατιωτικές στολές ή στολές «forest guard» (δασοφύλακα), άνοιξαν πυρ και όρμησαν στο σχολικό συγκρότημα, όπου εκείνη την ώρα διεξάγονταν οι εξετάσεις NECO, το εθνικό απολυτήριο του λυκείου (Channels TV). Η στιγμή δεν ήταν τυχαία. Οι ένοπλοι δεν χτύπησαν απλώς ένα κτίριο, αλλά μια κρατικά οργανωμένη τελετουργία μετάβασης, μετατρέποντας την αίθουσα εξετάσεων σε σκηνή ομηρίας.

Τι είναι επιβεβαιωμένο και τι όχι

Οι πρώτες ανακοινώσεις ήταν χαοτικές. Η αστυνομία μιλούσε αρχικά για άγνωστο αριθμό απαχθέντων, ο στρατός για δέκα διασωθέντες. Την επόμενη μέρα ο επίτροπος Παιδείας της Borno, Lawan Abba Wakilbe, έδωσε τον πιο συγκεκριμένο απολογισμό: 25 μαθήτριες, 11 μαθητές και ένα μέλος προσωπικού παρέμεναν όμηροι, ενώ οκτώ άτομα, ανάμεσά τους ο υποδιευθυντής, είχαν απελευθερωθεί (Al Jazeera).

Για τους νεκρούς η εικόνα παραμένει θολή. Τεκμηριώνεται με σχετική ασφάλεια τουλάχιστον ένας νεκρός εκπαιδευτικός. Η Amnesty International Nigeria μίλησε για δύο δασκάλους και έναν μαθητή, ενώ ο στρατός ανέφερε τρεις νεκρούς συνολικά, έναν στρατιώτη και έναν δάσκαλο (ABC/AP). Δεν υπήρξε άμεση ανάληψη ευθύνης. Μάρτυρες περιέγραψαν «ύποπτους ISWAP» (Islamic State West Africa Province, της κυρίαρχης τζιχαντιστικής οργάνωσης στην περιοχή) που έφτασαν με μοτοσικλέτες και διέφυγαν «στον θάμνο», αλλά αυτό παραμένει τοπική εκτίμηση, όχι επιβεβαιωμένη απόδοση (BBC Pidgin).

Υποσχέσεις που δεν άντεξαν έξι εβδομάδες

Εδώ είναι το σημείο που κάνει το Lassa κάτι παραπάνω από άλλη μία τραγωδία. Μετά τις απαγωγές του Μαΐου στη Mussa (To Brief), ο κυβερνήτης Babagana Zulum είχε υποσχεθεί ενισχύσεις και ανάπτυξη διοικητών ασφαλείας ακριβώς στην περιοχή Askira-Uba, ώστε «να αποτραπεί νέα επίθεση» (Punch). Ο πρόεδρος Bola Tinubu μίλησε για επιχειρήσεις διάσωσης βασισμένες σε πληροφορίες, χαρτογράφηση ευάλωτων σχολείων και μηχανισμούς έγκαιρης προειδοποίησης στις κοινότητες (PM News). Στις 5 Ιουνίου, η κυβέρνηση ενέκρινε ειδική ομάδα διάσωσης και την πρόσληψη 1.000 δασοφυλάκων (AllAfrica).

Στο χαρτί, η πρωτοβουλία «Ασφαλή Σχολεία» είναι ένα πλέγμα από κουμπιά πανικού, κέντρα ελέγχου και ειδικές σχολικές φρουρές σε όλες τις πολιτείες, με προϋπολογισμό σχεδόν 145 δισ. νάιρα για το 2023-2026. Στην πράξη, από τον Μάρτιο 2024 ως τον Μάιο 2026 απήχθησαν 603 μαθητές και εκπαιδευτικοί σε επτά μαζικές σχολικές απαγωγές, παρά το σχέδιο (Leadership, Punch). Το Lassa πρόσθεσε άλλα 36 ονόματα.

Η ουσία είναι στεγνή. Το νιγηριανό κράτος διαθέτει παρουσία μετά την κρίση, όχι αποτροπή πριν από αυτήν. Οι χάρτες κινδύνου και τα κέντρα συντονισμού δεν σταματούν έναν ένοπλο που μπαίνει στην αγορά ένα πρωί Δευτέρας. Οι δυνάμεις καταδίωξης έφτασαν, όπως πάντα, αφού οι δράστες είχαν ήδη χαθεί στη βλάστηση.

Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν οι τζιχαντιστές έχουν ανακαταλάβει εδάφη τύπου 2014, κάτι που δεν έχει συμβεί. Είναι κάτι πιο πεζό και πιο ανθεκτικό: κρατούν την ικανότητα να εκμεταλλεύονται τα ίδια κενά ασφαλείας ξανά και ξανά, στα ίδια χωριά, με τον ίδιο τρόπο. Τα 36 παιδιά του Lassa, μαζί με μία δασκάλα, αγνοούνται ακόμη. Και μαζί τους, αγνοείται η αξιοπιστία κάθε επόμενης κυβερνητικής υπόσχεσης.