Ενεργειακό σοκ: άνιση αύξηση στο ρεύμα, κρατική έκπτωση στο diesel

Το ίδιο ενεργειακό σοκ φτάνει αυτό το καλοκαίρι στα νοικοκυριά από δύο διαφορετικές πόρτες. Στο ρεύμα, ο λογαριασμός του Αυγούστου ανεβαίνει άνισα, ανάλογα με τον πάροχο. Στο πετρέλαιο κίνησης, η τιμή στην αντλία πέφτει, επειδή το κράτος βάζει το χέρι στην τσέπη. Δύο αγορές, δύο μηχανισμοί, πολύ άνιση προστασία.

Η αφορμή είναι κοινή. Η χονδρεμπορική τιμή ρεύματος, δηλαδή αυτή που πληρώνουν οι πάροχοι για να αγοράσουν ενέργεια, εκτινάχθηκε τον Ιούλιο: από 92,93 ευρώ/MWh τον Ιούνιο σε περίπου 109,95 ευρώ/MWh, άνοδος γύρω στο 18% (Capital, Proto Thema). Το άλμα εξηγείται από τρία διεθνή δεδομένα. Ο βασικός δείκτης τιμών φυσικού αερίου στην Ευρώπη, το ολλανδικό TTF, ανέβηκε περίπου 48% από τα τέλη Ιουνίου με φόντο τις εντάσεις στο Ορμούζ (FT). Ο καύσωνας εκτόξευσε τη ζήτηση ρεύματος στη ΝΑ Ευρώπη. Και το πετρέλαιο κίνησης ανεβαίνει ταχύτερα από το αργό, λόγω πίεσης στα διυλιστήρια (ECB). Η ακρίβεια στα καύσιμα ήταν ήδη ανοιχτό μέτωπο από την αρχή του καλοκαιριού (To Brief).

Γιατί ο γείτονας πληρώνει άλλο ρεύμα

Το «πράσινο» τιμολόγιο είναι ένα τυποποιημένο κυμαινόμενο προϊόν: κάθε πάροχος ανακοινώνει την τελική τιμή την 1η κάθε μήνα και αυτή ισχύει όλον τον μήνα. Ο σκελετός είναι κοινός, οι παράμετροι όμως όχι. Κάθε εταιρεία διαλέγει δική της βασική τιμή και δικό της συντελεστή προσαύξησης, γι' αυτό η ίδια χονδρική δεν καταλήγει σε ίδια λιανική (Protergia).

Το αποτέλεσμα φαίνεται καθαρά τον Αύγουστο. Η ΔΕΗ κράτησε το πράσινο σταθερό στα 13,8 λεπτά/kWh, λέγοντας ότι απορρόφησε πλήρως την άνοδο άνω του 18% (ΔΕΗ). Ο ΗΡΩΝ έμεινε ουσιαστικά επίπεδος στα 14,7. Άλλοι πάροχοι, όπως Protergia, NRG και Ελίν, αύξησαν τις τιμές κατά περίπου 5-6%, ενώ η Ζενίθ εκτοξεύτηκε από 19,9 σε 30,3 λεπτά/kWh, αύξηση πάνω από 52% (Sofokleousin, Newsit). Ο μέσος όρος των ανακοινωμένων τιμών ανέβηκε από 17,4 σε 18,8 λεπτά.

Σε ευρώ, η διαφορά γίνεται ωμή. Σε μηνιαία κατανάλωση 500 kWh, ο πελάτης της ΔΕΗ πληρώνει σχεδόν όσα τον Ιούλιο. Ο πελάτης της Ζενίθ, με τις ίδιες ακριβώς κιλοβατώρες, πληρώνει περίπου 52 ευρώ παραπάνω (Newsit). Εδώ δεν παρεμβαίνει το κράτος. Η προστασία εξαρτάται αποκλειστικά από την εμπορική πολιτική του παρόχου.

Στο diesel, πληρώνει ο προϋπολογισμός

Στο diesel, το κράτος δεν αφήνει την αύξηση να φτάσει στην αντλία όπως στο ρεύμα. Την απορροφά το ίδιο. Στις 26 Ιουλίου ο Κυριάκος Μητσοτάκης ανακοίνωσε πρόσθετη κρατική επιδότηση 10 λεπτών/λίτρο για όλο τον Αύγουστο, που μαζί με τα 5 λεπτά έκπτωσης των διυλιστηρίων δίνει συνολική ελάφρυνση 15 λεπτών, με κόστος 30 εκατ. ευρώ (Καθημερινή, OT).

Με τιμή γύρω στα 2,06 ευρώ/λίτρο πριν από την κρατική έκπτωση, το γέμισμα ενός ΙΧ 50 λίτρων φθηναίνει περίπου 5 ευρώ μόνο από την επιδότηση, ή 7,50 ευρώ αν μετρήσει κανείς όλη την έκπτωση (fuelprices.gr). Για ένα ταξί ή van το όφελος είναι 30-50 ευρώ τον μήνα, για μια μεταφορική 200-500 ευρώ. Οι ωφελημένοι είναι σαφείς: επαγγελματίες οδηγοί και μεταφορές, όχι απαραίτητα τα νοικοκυριά που πιέζονται από το ρεύμα (in.gr).

Δημοσιονομικά, τα 30 εκατ. είναι μικρό ποσό. Αντιστοιχούν περίπου στο 19% του «καθαρού» εξαμηνιαίου περιθωρίου των 159 εκατ. ευρώ που αναγνωρίζει το ίδιο το υπουργείο Οικονομικών μετά τις προσαρμογές (ΥΠΟΙΚ). Είναι δύο τάξεις μεγέθους κάτω από τα ενεργειακά πακέτα του 2022, όταν Fuel Pass και Power Pass μαζί άγγιξαν τα 0,6 δισ. και οι επιδοτήσεις ρεύματος-αερίου έφτασαν τα δισεκατομμύρια (ΔιαΝΕΟσις).

Το ρεύμα χτυπά κυρίως όσους έμειναν στην προεπιλογή των πράσινων τιμολογίων, που κρατούσαν 54,43% της αγοράς τον Απρίλιο, σε μια χώρα όπου το 19% του πληθυσμού δηλώνει ήδη ότι δεν μπορεί να ζεστάνει επαρκώς το σπίτι του, η χειρότερη επίδοση στην ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία (Eurostat). Για αυτά τα νοικοκυριά καμία κρατική έκπτωση δεν παρεμβάλλεται. Ο οδηγός φεύγει από την αντλία με 5 ευρώ λιγότερα επειδή το κράτος πλήρωσε στη θέση του. Το νοικοκυριό στη Ζενίθ ανοίγει τον λογαριασμό με 52 ευρώ παραπάνω επειδή δεν το πλήρωσε κανείς.