Η ενεργειακή «ασυλία» της Ελλάδας στους δασμούς του Ντόναλντ Τραμπ

Ενώ η παγκόσμια οικονομία κλυδωνίζεται από την πιο επιθετική δασμολογική πολιτική των ΗΠΑ από τη δεκαετία του 1930, η Ελλάδα βρίσκεται σε μια παράδοξη θέση ισχύος. Στον χάρτη του Ντόναλντ Τραμπ, όπου οι σύμμαχοι τιμωρούνται το ίδιο εύκολα με τους εχθρούς, η Αθήνα έχει εξασφαλίσει μια ιδιότυπη ασυλία. Ο λόγος δεν είναι συναισθηματικός, αλλά καθαρά υλικός: η ενέργεια.

Η αμερικανίδα πρέσβειρα στην Αθήνα χαρακτήρισε την Ελλάδα «star player» (Economist Impact), όχι για λόγους αβροφροσύνης, αλλά επειδή η χώρα λειτουργεί πλέον ως η «βαλβίδα ασφαλείας» για την απεξάρτηση της Νοτιοανατολικής Ευρώπης από το ρωσικό αέριο. Ο Vertical Gas Corridor, που μεταφέρει αμερικανικό LNG μέχρι την Ουκρανία, καθιστά την Ελλάδα κρίσιμο κρίκο στην αλυσίδα ασφαλείας των ΗΠΑ. Αυτό εξηγεί γιατί, εν μέσω εμπορικού πολέμου, οι ελληνικές εξαγωγές προς τις ΗΠΑ παρέμειναν ουσιαστικά αλώβητες το 2025 (€2,4 δισ.), με πτώση μόλις 0,3% (Greek Reporter).

Η εικόνα αυτή έρχεται σε πλήρη αντίθεση με την υπόλοιπη Ευρώπη. Ο μέσος αμερικανικός δασμός εκτοξεύτηκε στο 13,5% το 2026 (Tax Foundation), με τον Τραμπ να χρησιμοποιεί την οικονομία ως όπλο προσωπικής επιβολής. Το παράδειγμα της Ελβετίας είναι αποκαλυπτικό: οι δασμοί εκτινάχθηκαν αρχικά στο 39% απλώς επειδή στον Αμερικανό πρόεδρο «δεν άρεσε ο τόνος» της Ελβετίδας ομολόγου του (Economic Times).

Η ΕΕ ετοιμάζει αντίποινα ύψους €93 δισ. (Crowell), αλλά η Γερμανία και η Ιταλία τρέμουν για τις αυτοκινητοβιομηχανίες τους. Το κόστος, άλλωστε, μετακυλίεται στους πολίτες: το μέσο αμερικανικό νοικοκυριό επιβαρύνεται ήδη με $1.700 ετησίως λόγω της ακρίβειας που φέρνουν οι δασμοί (House Floor Debate).

Για την Ελλάδα, το διακύβευμα είναι διπλό. Από τη μία, κερδίζει πόντους ως ενεργειακός κόμβος και αγοραστής αμερικανικών προϊόντων (οι εισαγωγές από ΗΠΑ αυξήθηκαν 8,3%). Από την άλλη, αν η σύγκρουση Βρυξελλών-Ουάσιγκτον κλιμακωθεί σε έναν ολοκληρωτικό εμπορικό πόλεμο, η Αθήνα θα κληθεί να διαλέξει στρατόπεδο ανάμεσα στην ευρωπαϊκή αλληλεγγύη και τη στρατηγική της σχέση με τις ΗΠΑ. Η γεωπολιτική της ενέργειας μας προστατεύει προς το παρόν, αλλά στην αρένα των μεγάλων δυνάμεων, κανείς δεν μένει αλώβητος για πάντα.