Ένας φόνος, 31 ασθενείς, δύο νοσηλευτές στο Δαφνί

Δύο νοσηλευτές για 31 ασθενείς στη νυχτερινή βάρδια, σε πτέρυγα με πληρότητα 100%. Αυτή είναι η πραγματικότητα στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Αττικής «Δαφνί» τη νύχτα που ένας 48χρονος ασθενής φέρεται να στραγγάλισε τον 59χρονο σύννοσηλευόμενό του, στις 03:30 της 20ής Μαΐου 2026, σε τρίκλινο θάλαμο (Newsit). Την προηγούμενη ημέρα φέρεται να είχε δοθεί εντολή καθήλωσης του 48χρονου. Δεν εφαρμόστηκε (Newsit, Newsbomb).

Ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης δήλωσε ότι δεν υπήρξε δυσλειτουργία στην πτέρυγα, αναγνωρίζοντας μόνο ευρύτερα προβλήματα υπερπληρότητας (Protothema). Η αριθμητική της βάρδιας λέει κάτι διαφορετικό.

Τι σημαίνει «εντολή καθήλωσης»

Η μηχανική καθήλωση δεν είναι θεραπεία ούτε τιμωρία. Είναι έσχατο, προσωρινό μέτρο ασφαλείας για ασθενή σε άμεσο σοβαρό κίνδυνο, με ιμάντες ή άλλο μέσο, που πρέπει να επανεκτιμάται συχνά και να λύεται μόλις υποχωρήσει ο κίνδυνος (WHO). Η Επιτροπή του Συμβουλίου της Ευρώπης για την Πρόληψη των Βασανιστηρίων (CPT) απαιτεί ιατρική απόφαση, λεπτομερή καταγραφή σε ειδικό βιβλίο (ώρα έναρξης, λήξης, λόγος, γιατρός, επανεκτιμήσεις) και συνεχή προσωπική παρακολούθηση (CPT).

Το ελληνικό νομικό πλαίσιο μένει στα γενικά: δικαιώματα ασθενών, ιατρική δεοντολογία, αναγκαιότητα (Ν. 2071/1992). Δεν υπάρχει ενιαίος νόμος που να περιγράφει βήμα-βήμα κάθε καθήλωση. Όλα παίζονται στο επίπεδο της εσωτερικής κλινικής διαδικασίας, της στελέχωσης και της εποπτείας. Εκεί ακυρώνεται η εντολή πριν καν εκτελεστεί.

Πώς η αριθμητική ακυρώνει το πρωτόκολλο

Όταν δύο νοσηλευτές έχουν 31 ασθενείς, ο χρόνος δεν φτάνει για τα βασικά. Η στενή παρακολούθηση ενός υψηλού κινδύνου ασθενή αφαιρεί χέρια από τη χορήγηση αγωγής. Η λεκτική αποκλιμάκωση σε έναν θάλαμο αφήνει τους υπόλοιπους χωρίς εποπτεία. Η εφαρμογή μιας καθήλωσης απαιτεί τυπικά τέσσερις με πέντε ανθρώπους. Η συνεχής εποπτεία του δεμένου ασθενή απαιτεί έναν επιπλέον, μόνο για αυτόν.

Η αριθμητική δεν αφήνει περιθώριο. Το πρωτόκολλο γίνεται αντιδραστικό, όχι προληπτικό.

Οι εργαζόμενοι του «Δαφνί» μετρούν 46 ψυχιάτρους σε 90 οργανικές θέσεις και 489 νοσηλευτές/βοηθούς σε 935 (News247). Δηλαδή κάθε δεύτερη θέση είναι κενή. Σε ορισμένες κλινικές, η αναλογία στη νυχτερινή βάρδια κατεβαίνει στους δύο για 31 ασθενείς (Newsbomb). Οι ψυχιατρικές δομές της χώρας λειτουργούν με αυτές τις ελλείψεις χρόνια, ενώ οι εργαζόμενοι καταγγέλλουν πως η προκήρυξη μερικών δεκάδων θέσεων είναι σταγόνα στον ωκεανό (News247).

«Βαλβίδα πίεσης» χωρίς πίσω γραμμή

Η αποϊδρυματοποίηση που ξεκίνησε με το Ψυχαργώς προέβλεπε μεταφορά της φροντίδας στην κοινότητα: ψυχιατρικά τμήματα γενικών νοσοκομείων, κέντρα ψυχικής υγείας, ξενώνες. Το Υπουργείο Υγείας εξακολουθεί να μιλά για «ολοκλήρωση» της μεταρρύθμισης (moh.gov.gr), ένδειξη ότι η μετάβαση παραμένει ανολοκλήρωτη. Όταν οι ενδιάμεσες δομές δεν επαρκούν, βαριά και επείγοντα περιστατικά συγκεντρώνονται ξανά στα μεγάλα ψυχιατρικά. Πληρότητα 100%, καθυστερήσεις εξιτηρίων, συγκατοίκηση ασθενών διαφορετικού επιπέδου κινδύνου.

Το ίδιο μοτίβο φάνηκε λίγες ημέρες πριν σε Μονάδα Ψυχοκοινωνικής Αποκατάστασης στη Δυτική Ελλάδα, όπου ο επιστημονικά υπεύθυνος έδινε εντολές καθηλώσεων τηλεφωνικά από άλλο νησί (To Brief). Και πριν από έναν μήνα, στην υπόθεση του 89χρονου που πυροβόλησε στον ΕΦΚΑ και στο Εφετείο: είχε διαγνωστεί ως σχιζοφρενής στο ίδιο το «Δαφνί» το 2018, χωρίς να ενεργοποιηθεί ποτέ κανένας μηχανισμός αμφίδρομης ροής με τα μητρώα όπλων (To Brief).

Η ΕΔΕ και η συζήτηση που δεν γίνεται

Διοίκηση και ΥΠΕ παραμένουν στο επίπεδο της εσωτερικής εξέτασης (LiFO). Ο Συνήγορος του Πολίτη, ως Εθνικός Μηχανισμός Πρόληψης, έχει αρμοδιότητα να ελέγξει τις συνθήκες (Συνήγορος του Πολίτη). Παρέμβαση δεν έχει ανακοινωθεί.

Η ΕΔΕ θα εξετάσει αν εφαρμόστηκε η εντολή. Δεν θα εξετάσει γιατί υπήρχαν δύο άνθρωποι για 31. Οι εργαζόμενοι το συνοψίζουν σε μια φράση: «δεν είμαστε φυλακές ασθενών». Ένα ψυχιατρικό νοσοκομείο που λειτουργεί κάτω από τα όρια ασφαλείας δεν είναι ούτε αυτό. Είναι αποθήκη.