Ελληνική μονάδα αεράμυνας εκτόξευσε τρία βλήματα στη Σαουδική Αραβία

Ελληνικά χέρια εκτόξευσαν τρία αντιαεροπορικά βλήματα τα ξημερώματα της 27ης Αυγούστου, εναντίον σμήνους drones (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) στη δυτική Σαουδική Αραβία, σε κοινή αναχαίτιση με τη σαουδαραβική αεράμυνα (Reuters, ΕΡΤ). Πρόκειται για την ελληνική πυροβολαρχία Patriot, το κινητό σύστημα αντιαεροπορικής και αντιβαλλιστικής άμυνας που η Ελλάδα διατηρεί στη Σαουδική Αραβία από το 2021, και δεν είναι η πρώτη φορά που ρίχνει ζωντανά: τον Ιούλιο είχε αναχαιτίσει βαλλιστικούς και drone από την Υεμένη στην ίδια περιοχή (To Brief). Έλληνες στρατιωτικοί ρίχνουν πραγματικά πυρά σε έναν πόλεμο που δεν είναι δικός τους, καίγοντας ακριβούς αναχαιτιστές, ενώ η κυβέρνηση δεν έχει δώσει ακόμη τα βασικά στοιχεία.

Τρεις εκτοξεύσεις δεν σημαίνουν τρεις καταρρίψεις. Η ελληνική διατύπωση λέει ότι οι στόχοι «καταρρίφθηκαν από κοινού» με τη σαουδαραβική αεράμυνα, όχι ότι κάθε ελληνικό βλήμα αντιστοιχεί σε ένα drone (ΕΡΤ, Euronews). Το Reuters, επικαλούμενο δύο ελληνικές πηγές ασφαλείας, μιλά για «σμήνος» χωρίς αριθμό και τονίζει ότι δεν γνωστοποιήθηκε ούτε πόσα drones έπεσαν ούτε από πού προήλθαν (Reuters). Μια Patriot δεν είναι εκτοξευτής με μετρητή· είναι ραντάρ, κέντρο ελέγχου πυρός και εκτοξευτές, που συχνά ρίχνουν δύο βλήματα σε έναν επικίνδυνο στόχο. Πόσα κατέρριψε το ελληνικό σύστημα δεν προκύπτει χωρίς δεδομένα ραντάρ και ανάλυση συντριμμιών, όπως εξηγεί τεχνική ανάλυση του Μαρτίου για το πώς δουλεύει μια Patriot (Military Times).

Τι φυλάει εκεί η Ελλάδα

Η Γιανμπού είναι ο δυτικός ενεργειακός κόμβος της Σαουδικής Αραβίας. Στο βιομηχανικό λιμάνι King Fahd λειτουργούν 34 θέσεις ελλιμενισμού, με ετήσια δυναμικότητα γύρω στους 210 εκατομμύρια τόνους (Oxford Business Group). Στην ίδια ζώνη δουλεύουν δύο μεγάλα διυλιστήρια, τα YASREF και SAMREF, που μαζί ξεπερνούν τα 800.000 βαρέλια την ημέρα (Al Majalla). Και εκεί καταλήγει ο αγωγός East-West: μεταφέρει αργό από τα ανατολικά κοιτάσματα στην Ερυθρά Θάλασσα, ώστε το Ριάντ να εξάγει χωρίς να περνά από το Στενό του Ορμούζ, τη στενωπό στην είσοδο του Περσικού Κόλπου που το Ιράν απειλεί κατά καιρούς να κλείσει (Asharq Al-Awsat). Ένα drone εδώ αγγίζει ακριβώς το σημείο όπου η Σαουδική Αραβία παρακάμπτει τον Κόλπο. Καμία διακοπή ροών ή ζημιά δεν τεκμηριώθηκε πάντως από το επεισόδιο.

Ποιος έστειλε τα drones; Δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Οι Χούθι της Υεμένης χτύπησαν την ίδια μέρα στόχους στη δυτική ακτή και στην Ερυθρά Θάλασσα, αλλά δεν ανέλαβαν το συγκεκριμένο επεισόδιο (Al Arabiya). Ελληνικά μέσα απέδωσαν την επίθεση σε Χούθι, όμως αυτό παραμένει δημοσιογραφική εικασία: ούτε το Ριάντ ούτε η Αθήνα ταυτοποίησαν δράστη.

Ο λογαριασμός της αποστολής

Η επίσημη ενημέρωση δεν είπε ποια έκδοση αναχαιτιστή χρησιμοποιήθηκε, και αυτό αφήνει ανοιχτό μεγάλο εύρος κόστους. Με ανοιχτά στοιχεία, τα τρία βλήματα κοστίζουν, ως τάξη μεγέθους, από περίπου 6 έως σχεδόν 16 εκατομμύρια δολάρια, ανάλογα με το αν έριξε τους παλαιότερους αναχαιτιστές PAC-2 ή τους νεότερους PAC-3 (Army Recognition, Norsk Luftvern). Απέναντι σε φθηνά drones τύπου Shahed, ιρανικής σχεδίασης καμικάζι που αποτιμώνται σε δεκάδες χιλιάδες δολάρια το καθένα, η ανταλλαγή μπορεί να ξεπερνά το 100 προς 1 (TechTimes). Και μετά τη βολή, κάποιος πρέπει να αναπληρώσει το απόθεμα. Ποιος πληρώνει; Τα δημοσιεύματα διαφωνούν: το Ριάντ φέρεται να καλύπτει μεταφορά και συντήρηση (Παραπολιτικά), ενώ το ελληνικό Δημόσιο προκαταβάλλει δαπάνες με εκκρεμή σαουδαραβική αποζημίωση γύρω στα 6 εκατομμύρια ευρώ (Το Ποντίκι). Για τα ίδια τα βλήματα και τον τρόπο αναπλήρωσής τους, δεν έχει δοθεί καθαρή δημόσια απάντηση (Armyvoice).

Το επεισόδιο πέφτει σε άβολη στιγμή. Η παραμονή της πυροβολαρχίας επανεξετάζεται πλέον κάθε μήνα από το ΚΥΣΕΑ (το Κυβερνητικό Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας), μετά από εισήγηση του υπουργού Άμυνας Νίκου Δένδια. Στο τραπέζι υπάρχουν δύο σενάρια: μικρή παράταση ή επαναπατρισμός (Naftemporiki, ProtoThema). Ήδη πριν από τη Γιανμπού, μια άλλη πυροβολαρχία Patriot μετακινήθηκε από την Κάρπαθο προς την Κρήτη για την προστασία της Σούδας, ένδειξη ότι η εγχώρια αεράμυνα ανεβαίνει στις προτεραιότητες (News247). Κάθε νέα βολή στη Σαουδική Αραβία κάνει αυτή την απόφαση πιο επείγουσα και πιο διχαστική: ΣΥΡΙΖΑ και ΚΚΕ ζητούν άμεση επιστροφή, λέγοντας ότι η Ελλάδα «εμπλέκεται στον πόλεμο» (in.gr).

Το γεγονός είναι στέρεο: ελληνικά χέρια εκτόξευσαν τρία βλήματα σε ζωντανή εμπλοκή για να προστατέψουν τη σαουδαραβική ενεργειακή ακτή. Μένει αδιευκρίνιστο ακριβώς αυτό που ένα κράτος οφείλει να ξέρει για τον στρατό του: πόσα drones ήταν, ποιος τα έστειλε, ποιος έδωσε την εντολή βολής, πόσο κόστισε και ποιος γεμίζει ξανά τις αποθήκες. Όσο ο Νίκος Δένδιας και το Μαξίμου παρουσιάζουν κάθε νέα βολή ως τεχνικό συμβάν και όχι ως πολιτική απόφαση, τη διαφορά ανάμεσα στην «άμυνα υποδομών» και στην «εμπλοκή σε πόλεμο» θα την κρίνει το επόμενο σμήνος, όχι η Αθήνα.