Ο Έλληνας υποψήφιος αστροναύτης Ανδριανός Γολέμης και ο λογαριασμός των 65 εκατομμυρίων

Ο Ανδριανός Γολέμης ξεκίνησε τον Μάρτιο την εκπαίδευσή του στο European Astronaut Centre στην Κολωνία — μια είδηση που τα ελληνικά μέσα παρουσίασαν σαν breaking news, αν και ήταν προγραμματισμένη από τον Φεβρουάριο. Η ιστορία, όμως, δεν είναι η εκπαίδευση. Είναι το εισιτήριο που χρειάζεται μετά από αυτή.

Από τους 12 εφεδρικούς αστροναύτες που επέλεξε η ESA το 2022, μόνο δύο πέταξαν. Και οι δύο πέταξαν γιατί οι χώρες τους πλήρωσαν — κυριολεκτικά — το εισιτήριο.

Η Πολωνία ξόδεψε 65 εκατομμύρια ευρώ για να στείλει τον Sławosz Uznański για 20 ημέρες στον ISS τον Ιούνιο του 2025 (gov.pl). Η Σουηδία πλήρωσε αντίστοιχο ποσό για τον Marcus Wandt τον Ιανουάριο του 2024, με τη Saab ως βασικό χρηματοδότη (en.onul.works). Η Τσεχία ετοιμάζει περίπου 80 εκατομμύρια ευρώ για τον δικό της εφεδρικό αστροναύτη μέχρι το 2028 (Supercluster).

Σε όλες τις περιπτώσεις, η ESA δεν πληρώνει. Διευκολύνει. Το ταμπελάκι της τιμής — εκτόξευση, εκπαίδευση, 2-3 εβδομάδες στον ISS, επιστροφή — πέφτει στο κράτος-μέλος (Business Insider).

Η Ελλάδα διπλασίασε τη συνδρομή της στην ESA, φτάνοντας τα 66 εκατομμύρια ευρώ ανά τριετία — δηλαδή περίπου 22 εκατομμύρια τον χρόνο (ESA). Για σύγκριση, μόνο το εισιτήριο μιας αποστολής κοστίζει τρεις φορές αυτό το ετήσιο ποσό. Η Πολωνία ξόδεψε σε μία αποστολή περισσότερα από την τριετή συνεισφορά της Ελλάδας στην ESA (Supercluster).

Η εκπαίδευση που κάνει ο Γολέμης αυτή τη στιγμή — τρεις φάσεις διάρκειας δύο μηνών η καθεμία, με ενότητες αεροδιαστημικής μηχανικής, ρομποτικής και προσομοιώσεων του ISS (Halldale) — δεν είναι πλήρης βασική εκπαίδευση αστροναύτη. Είναι επιλεγμένα κομμάτια του προγράμματος, σχεδιασμένα ώστε οι εφεδρικοί να είναι σχεδόν έτοιμοι αν η χώρα τους αποφασίσει να πληρώσει.

Η πραγματικότητα είναι πιο απλή: ο Γολέμης είναι εξαιρετικά ικανός — γιατρός αστροναυτών στην ESA από το 2018, επιλεγμένος ανάμεσα σε 22.500 υποψηφίους. Η Ελλάδα έχει τον άνθρωπο. Αυτό που δεν έχει — ακόμα — είναι 65 έως 80 εκατομμύρια ευρώ και μια πολιτική απόφαση να τα δαπανήσει για 20 ημέρες στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.