Έλληνας προφυλακίστηκε στο Λονδίνο για κατασκοπεία του Ιράν

Στο δυτικό Λονδίνο, πάνω σε δέντρο, μια οικιακή κάμερα κρυμμένη μέσα σε κάλτσα. Από κάτω, το σπίτι δημοσιογράφου του Iran International. Η εικόνα μοιάζει με σκηνή κακού κατασκοπευτικού θρίλερ, αλλά είναι το κεντρικό τεκμήριο μιας υπόθεσης που η βρετανική Met χαρακτηρίζει ως πιθανή ιρανική επιχείρηση επιτήρησης σε ευρωπαϊκό έδαφος, με Έλληνα υπήκοο στο εδώλιο.

Ο 46χρονος Ιωάννης Αϊδινίδης, κάτοικος Μονάχου, παραπέμφθηκε στις 29 Μαΐου στο Westminster Magistrates' Court και προφυλακίστηκε έως την ακρόαση στο Old Bailey στις 19 Ιουνίου. Κατηγορείται για συνδρομή σε ξένη υπηρεσία πληροφοριών βάσει του National Security Act 2023, με την υπηρεσία αυτή να «πιστεύεται» πως συνδέεται με το Ιράν (Met Police, UK legislation). Η σύλληψη έγινε στο West Sussex στις 16 Μαΐου.

Όσα ακούστηκαν στο δικαστήριο δεν είναι ακόμη αποδεδειγμένα, είναι εισαγγελικοί ισχυρισμοί. Σύμφωνα με όσα μετέδωσε το Reuters, στο πρώτο ταξίδι τον Απρίλιο ο κατηγορούμενος φέρεται να φωτογράφισε αυτοκίνητα, σπίτια και διευθύνσεις του στόχου. Στο δεύτερο, τον Μάιο, φέρεται να εγκατέστησε την κάμερα, ικανή να στέλνει δεδομένα σε άγνωστους αποδέκτες στο εξωτερικό, και να αντάλλαξε μηνύματα που δείχνουν χρηματοδότηση από το εξωτερικό. Ως δευτερεύων στόχος επιτήρησης αναφέρεται μια ιταλική αμυντική εταιρεία (Reuters, Internazionale).

Γιατί ένας Έλληνας από το Μόναχο

Εδώ σταματά η αστυνομική περιγραφή και αρχίζει το μοτίβο. Αν η κατηγορία αποδειχθεί, η υπόθεση δεν θυμίζει κλασικό κρατικό κατάσκοπο σε διπλωματική κάλυψη. Θυμίζει υπεργολαβία: η Τεχεράνη αναθέτει ένα συγκεκριμένο task (επιτήρηση, φωτογράφιση, εγκατάσταση συσκευής) σε εξωτερικό συνεργάτη χωρίς οργανικό δεσμό. Ο επιτόπιος δράστης δεν είναι Ιρανός αξιωματούχος, δεν κρατά ιρανικό διαβατήριο, δεν εμφανίζεται σε λίστες απελάσεων. Αν συλληφθεί, η Τεχεράνη δηλώνει άγνοια, και η άρνηση αυτή είναι νομικά δύσκολο να διαψευσθεί χωρίς πλήρη αλυσίδα εντολής, πληρωμών και τελικού παραλήπτη των δεδομένων.

Το Μόναχο ενισχύει αυτή την ευρωπαϊκή διασπορά. Στη Γερμανία, η Γενική Εισαγγελία έχει διώξει πρόσφατα πρόσωπα για δράση υπέρ ιρανικής υπηρεσίας με στόχο εβραϊκές εγκαταστάσεις (Presseportal). Γερμανικά μέσα περιγράφουν τη χρήση «Wegwerf-Agenten», αναλώσιμων πληρωμένων ενδιάμεσων, με επιτηρήσεις σε Φρανκφούρτη και Βερολίνο (WirtschaftsWoche). Η ίδια μηχανική επαναλαμβάνεται σε διαφορετικές πρωτεύουσες, μέσα από την ίδια λογική: χαμηλό κόστος, εύλογη άρνηση, υψηλό ψυχολογικό αποτέλεσμα.

Η ελληνική διάσταση παραμένει στενή αλλά πραγματική. Η υπόθεση αφορά Έλληνα υπήκοο, όχι αποδεδειγμένο ελληνικό δίκτυο. Δεν έχει υπάρξει δημόσια ανακοίνωση από το ΥΠΕΞ, αν και η προξενική συνδρομή σε ομογενείς είναι θεσμοθετημένη (MFA). Η αναλογία με τις πρόσφατες υποθέσεις γύρω από τη Σούδα αφορά τον τρόπο δράσης (χρήση τρίτων υπηκόων από ιρανικά δίκτυα), όχι κάποιον κοινό επιχειρησιακό κόμβο (To Brief).

Όσα θα κρίνουν την υπόθεση παραμένουν ανοιχτά: ποιος έδωσε εντολή, ποιος πλήρωσε, ποιος θα λάμβανε τα δεδομένα, αν υπάρχει συγκεκριμένος handler, ποια είναι η ιταλική εταιρεία. Η διατύπωση της Met («πιστεύεται») είναι σοβαρή αστυνομική θέση, όχι δικαστικά αποδεδειγμένη αλυσίδα εντολής. Η ετυμηγορία θα στηριχθεί στο Old Bailey, μέσα από επικοινωνίες, ροές χρήματος και ψηφιακά ίχνη συσκευών.

Αυτό που εξηγεί γιατί η Βρετανία αντιμετωπίζει την υπόθεση ως εθνική ασφάλεια βρίσκεται έξω από τη συγκεκριμένη δικογραφία. Τον Ιανουάριο, ο Βρετανός υπουργός Εξωτερικών ανακοίνωσε δημόσια πάνω από 20 ιρανικά σχέδια στο έδαφος του ΗΒ μέσα σε έναν χρόνο, με στόχους δημοσιογράφους και διαφωνούντες (gov.uk). Η MI5 έχει μιλήσει επανειλημμένα για χρήση criminal proxies και ενδιάμεσων χαμηλού κόστους (Evening Standard). Στις 15 Απριλίου, ο ίδιος ραδιοτηλεοπτικός σταθμός είχε ήδη γίνει στόχος εμπρηστικής επίθεσης στο βορειοδυτικό Λονδίνο (CPJ). Η υπόθεση Αϊδινίδη δεν είναι μεμονωμένο περιστατικό. Είναι η επόμενη γραμμή σε ένα πρόγραμμα που η Τεχεράνη εκτελεί επί τρία χρόνια, με υπεργολάβους αντί κατασκόπων.