Εκτέλεση Σαΐφ Καντάφι: Το γεωπολιτικό «συμβόλαιο» που αφήνει έκθετη την Κρήτη

Η επαγγελματική εκτέλεση του Σαΐφ αλ-Ισλάμ Καντάφι στις 3 Φεβρουαρίου 2026 στη Ζιντάν δεν ήταν απλώς το τέλος μιας δυναστείας. Ήταν η βίαιη επιβεβαίωση ότι η Λιβύη δεν οδεύει προς εκδημοκρατισμό, αλλά προς μια μόνιμη, «διαχειριζόμενη» διχοτόμηση. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή κλειδώνει το χειρότερο σενάριο στα νότια σύνορά της: μια χώρα-παρία, όπου η Τουρκία και η Ρωσία ελέγχουν τις στρόφιγγες των μεταναστευτικών ροών και της ενέργειας.

Η εκκαθάριση της σκακιέρας

Οι τέσσερις μασκοφόροι που εισέβαλαν στην οικία του Σαΐφ, αφού πρώτα απενεργοποίησαν τα συστήματα ασφαλείας (Euronews), εκτέλεσαν ένα γεωπολιτικό συμβόλαιο. Ο γιος του Καντάφι ήταν ο μόνος «τρίτος πόλος» που μπορούσε να απειλήσει το υπάρχον δίπολο εξουσίας: την κυβέρνηση της Τρίπολης (υπό τουρκική επιρροή) στη Δύση και τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ (υπό ρωσική επιρροή) στην Ανατολή.

Το ερώτημα «ποιος ωφελείται» (cui bono) δείχνει ξεκάθαρα τους παίκτες ισχύος:

• Η πλευρά Χαφτάρ: Εξαλείφει τον μοναδικό ανταγωνιστή που είχε έρεισμα στις φυλές του Νότου και στους νοσταλγούς του παλαιού καθεστώτος, ανοίγοντας τον δρόμο για τη δυναστική διαδοχή του Σαντάμ Χαφτάρ.
• Οι ξένοι πάτρωνες (Ρωσία, Τουρκία): Ο Σαΐφ ήταν ένας απρόβλεπτος παράγοντας («wildcard»). Η απουσία του παγιώνει το status quo, όπου Άγκυρα και Μόσχα μοιράζουν ζώνες επιρροής χωρίς τον κίνδυνο μιας ανεξάρτητης λιβυκής ενοποίησης.

Η Κρήτη στο «κόκκινο»

Για την Αθήνα, η σταθεροποίηση του χάους στη Λιβύη μεταφράζεται σε άμεσο κόστος ασφαλείας.

1. Οπλοποίηση του Μεταναστευτικού: Τα στοιχεία είναι αμείλικτα. Ενώ οι συνολικές ροές μειώθηκαν, οι αφίξεις στην Κρήτη από τη Λιβύη εκτινάχθηκαν στις ~20.000 το 2025, σημειώνοντας τετραπλασιασμό (Neakriti). Μια Λιβύη χωρίς κεντρική εξουσία σημαίνει ότι τα κυκλώματα διακίνησης λειτουργούν ανεξέλεγκτα — ή χειρότερα, υπό την καθοδήγηση παραστρατιωτικών ομάδων που χρησιμοποιούν τους ανθρώπους ως μοχλό πίεσης.
2. Τουρκική Παρουσία: Όσο η Τρίπολη παραμένει εξαρτημένη στρατιωτικά από την Άγκυρα για την επιβίωσή της, το παράνομο τουρκο-λιβυκό μνημόνιο δεν πρόκειται να ακυρωθεί. Η Τουρκία δεν είναι πλέον επισκέπτης στη Βόρεια Αφρική· διαθέτει βάσεις, drones και ναυτική παρουσία που «κυκλώνει» την Κρήτη από τον Νότο.

Το διακύβευμα δεν είναι πλέον η δημοκρατία στη Λιβύη, αλλά η ανάσχεση. Η Αθήνα, σε συνεργασία με το Κάιρο, καλείται να διαχειριστεί μια γειτονιά όπου η πολιτική λύση πέθανε μαζί με τον Σαΐφ, και τη θέση της πήραν τα «τετελεσμένα» των όπλων.