Έκρηξη υποσταθμού βυθίζει την Άρτα στο σκοτάδι – συλλήψεις

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα της Τετάρτης, ένας μετασχηματιστής στο Κέντρο Υπερυψηλής Τάσης του Αράχθου, στη Γραμμενίτσα Άρτας, εξερράγη. Ακολούθησαν φωτιά μέσα στις εγκαταστάσεις, πτώσεις καλωδίων και ένα εκτεταμένο μπλακ άουτ που άφησε στο σκοτάδι δεκάδες περιοχές του νομού. Λίγες ώρες αργότερα, χειροπέδες σε δύο στελέχη του ΔΕΔΔΗΕ. Μια ιστορία που ξεκίνησε ως τεχνικό συμβάν και έγινε μέσα σε ένα εικοσιτετράωρο ποινική υπόθεση, χωρίς ακόμη να ξέρουμε τι προκάλεσε την έκρηξη.

Η αλληλουχία των γεγονότων είναι γνωστή, αν και οι αναφορές διαφέρουν ελαφρώς ως προς την ώρα. Η ΕΡΤ μιλά για «λίγο πριν τα μεσάνυχτα», η Καθημερινή τοποθετεί τη φωτιά «περίπου στη 1 τα ξημερώματα» (ertnews.gr, kathimerini.gr). Η Πυροσβεστική έθεσε γρήγορα το μέτωπο υπό έλεγχο και το ρεύμα επέστρεψε σταδιακά μέσα στη νύχτα. Σύμφωνα με το Dnews, οι γύρω περιοχές είχαν ηλεκτροδοτηθεί ξανά τα ξημερώματα της Πέμπτης, χωρίς δεύτερη πηγή να επιβεβαιώνει την ίδια ώρα (dnews.gr). Επίσημη λίστα πληγέντων χωριών ή απολογισμός ζημιών δεν έχει δοθεί ακόμη από δήμο ή διαχειριστή.

Γιατί μια βλάβη εκεί φέρνει και φωτιά και σκοτάδι

Για να καταλάβει κανείς πώς ένα μηχάνημα προκαλεί ταυτόχρονα πυρκαγιά και μπλακ άουτ, βοηθά η αναλογία με το νερό. Το ηλεκτρικό δίκτυο μοιάζει με σύστημα ύδρευσης. Η υπερυψηλή τάση είναι η πολύ μεγάλη «πίεση» που επιτρέπει στο ρεύμα να ταξιδεύει μακριά με λίγες απώλειες. Το ΚΥΤ είναι ο μεγάλος κόμβος όπου συναντιούνται οι γραμμές, και ο μετασχηματιστής είναι ο «μειωτής πίεσης» που κατεβάζει την τάση σε επίπεδο που αντέχουν οι επόμενοι κλάδοι του δικτύου (admie.gr).

Ένας τέτοιος μετασχηματιστής είναι γεμάτος μονωτικό λάδι, γιατί πρέπει συγχρόνως να αντέχει τεράστιες τάσεις και να απομακρύνει θερμότητα. Όταν η μόνωση διασπαστεί, ξεσπά ηλεκτρικό τόξο μέσα στο μηχάνημα. Το τόξο ανεβάζει απότομα τη θερμοκρασία και παράγει αέρια. Η πίεση φουσκώνει μέχρι που το κέλυφος σκίζεται και το λάδι παίρνει φωτιά (U.S. Department of Energy). Την ίδια στιγμή χάνεται μια «γέφυρα» ανάμεσα σε επίπεδα τάσης, και το ρεύμα σταματά να φτάνει στα σπίτια. Γι' αυτό η ίδια βλάβη προκαλεί μαζί φωτιά και διακοπή.

Οι συλλήψεις δεν είναι πόρισμα

Με εντολή της Εισαγγελίας Άρτας κινήθηκε αυτόφωρη διαδικασία σε βάρος τριών στελεχών. Η Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού συνέλαβε τον διευθυντή της υπηρεσίας ΔΕΔΔΗΕ Άρτας και τον τεχνικό ασφαλείας του υποσταθμού. Ο υπεύθυνος συντήρησης αναζητήθηκε αλλά, σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, βρισκόταν σε άδεια (protothema.gr, reporter.gr).

Εδώ χρειάζεται ακρίβεια. Δεν έχει δημοσιοποιηθεί εισαγγελικό έγγραφο με το ακριβές άρθρο της κατηγορίας, ούτε πόρισμα πραγματογνώμονα (enikos.gr). Η σύλληψη στο αυτόφωρο σημαίνει ότι οι αρχές έκριναν πως συντρέχει λόγος άμεσης ποινικής διαδικασίας. Δεν σημαίνει ότι αποδείχθηκε αιτία, αμέλεια ή ενοχή. Μένει ανοιχτό και ένα βασικό ερώτημα: ο μετασχηματιστής που εξερράγη ήταν εξοπλισμός του ΔΕΔΔΗΕ ή του ΑΔΜΗΕ; Ο ΑΔΜΗΕ είναι υπεύθυνος για τα ΚΥΤ και τις γραμμές μεταφοράς, ενώ ο ΔΕΔΔΗΕ για το δίκτυο διανομής που φτάνει στα σπίτια. Δημόσιο έγγραφο που να ταυτοποιεί το μηχάνημα δεν υπάρχει (admie.gr).

Στο τραπέζι μπαίνει και ένα πρόσφατο, αλλά ασύνδετο, στοιχείο. Στις 29 Ιουνίου 2026 ο ΔΕΔΔΗΕ είχε ανακοινώσει ότι στο ΚΥΤ Αράχθου ολοκληρώθηκε έργο επαύξησης 50 MVA, μέρος προγράμματος ενίσχυσης 14 υποσταθμών με συνολικά 725 MVA, με την ηλέκτριση να αναμένεται «εντός του έτους» (capital.gr). Δελεαστικό να το συνδέσει κανείς με την έκρηξη, λάθος να το κάνει. Η ίδια ανακοίνωση λέει ότι ο εξοπλισμός δεν είχε καν ηλεκτριστεί.

Αυτό που θα κρίνει την υπόθεση είναι το «μαύρο κουτί» του σταθμού: τα αρχεία συντήρησης, οι εντολές εργασιών, τα δεδομένα των προστασιών του μετασχηματιστή, τυχόν προειδοποιητικά σήματα πίεσης ή αερίων και η φυσική κατάσταση του μηχανήματος πριν τη φωτιά (envistaforensics.com). Καθαρή αλληλουχία σφάλματος χωρίς προϊστορία γέρνει προς αιφνίδια αστοχία. Αγνοημένες ενδείξεις και εκκρεμείς εργασίες γέρνουν προς αμέλεια. Αυτά τα αρχεία, όχι οι χειροπέδες, θα πουν ποιο από τα δύο συνέβη στη Γραμμενίτσα.