Εκεχειρία 45 ημερών Ισραήλ-Λιβάνου: Συνομιλίες στην Ουάσιγκτον, νεκρή ζώνη στο πεδίο

Στον νότιο Λίβανο, η πραγματική γραμμή χαράσσεται πάνω στο χώμα. Η Blue Line παραμένει ο διεθνής χάρτης, αλλά η Yellow Line λειτουργεί ως de facto ισραηλινή ζώνη επιχειρήσεων (UNIFIL, Arab News). Την ώρα που ακούγονται εκρήξεις γύρω από την Τύρο και τη Νακούρα, η Ουάσιγκτον οργανώνει αποστειρωμένα ραντεβού στο Πεντάγωνο και στο State Department.

Η παράταση της εκεχειρίας για 45 ημέρες δεν δημιουργεί νέο πλαίσιο. Επεκτείνει την παύση εχθροπραξιών της 16ης Απριλίου, με security track στο Πεντάγωνο στις 29 Μαΐου και political track στο State Department στις 2-3 Ιουνίου (Reuters/Internazionale, Al-Monitor). Στην πράξη, τα διπλωματικά ραντεβού αγοράζουν χρόνο ενώ τα πλήγματα συνεχίζονται (Euronews).

Το Ισραήλ μιλά δημόσια για ασφάλεια. Τα ισραηλινά ρεπορτάζ περιγράφουν κάτι πιο συγκεκριμένο: χρόνο για διατήρηση και εμβάθυνση ζώνης ασφαλείας στον νότιο Λίβανο (Ynet, Israel Hayom). Το επιχείρημα είναι η Radwan Force της Χεζμπολάχ, δηλαδή ο φόβος ότι μια δύναμη εφόδου μπορεί να απειλήσει τον βορρά του Ισραήλ. Η στρατιωτική λογική είναι απλή: περισσότερη απόσταση από τα ισραηλινά σύνορα, εκκαθάριση χωριών που θεωρούνται διάδρομοι διείσδυσης, έλεγχος κινήσεων. Το όριο αυτής της λογικής είναι εξίσου σαφές: τα drones μπορούν να εκτοξευθούν από βάθος.

Στον Λίβανο, η κυβέρνηση προσπαθεί να κρατήσει μια λεπτή γραμμή: «peace, not normalization». Δηλαδή τέλος εχθροπραξιών και ασφάλεια, χωρίς πλήρη πολιτική εξομάλυνση με το Ισραήλ (Ahram). Ο πρόεδρος Joseph Aoun ζητά παύση επιθέσεων, αποχώρηση, επιστροφή εκτοπισμένων και οριοθέτηση συνόρων (Ahram). Η Χεζμπολάχ απορρίπτει τις άμεσες συνομιλίες ως παραχώρηση και επιμένει ότι τα όπλα της είναι εσωτερικό λιβανικό ζήτημα (LA Times). Η αντίδρασή της στο πεδίο είναι μια βαθμονομημένη ανταπόδοση κάτω από αυστηρό ιρανικό στρατηγικό ταβάνι, καθώς η Τεχεράνη προσπαθεί να διατηρήσει ζωντανό το δικό της παζάρι με τις ΗΠΑ (Al-Monitor).

Οι χάρτες των πληγμάτων δείχνουν τι σημαίνει αυτή η εκεχειρία στην πράξη. Αναφέρθηκαν πλήγματα σε Harouf, περιοχή Τύρου, Kfar Tibnit, Srifa και Toul, ενώ ο ΟΗΕ κατέγραψε drones και εκρήξεις κοντά σε Naqoura, Shama, Al Mansouri και Al Bayada (RTE, UN). Ο IDF υποστηρίζει ότι χτυπά υποδομές της Χεζμπολάχ. Οι λιβανικές αρχές και ο ΟΗΕ μιλούν για επιπτώσεις σε ιατρικές δομές, διασώστες, αμάχους και στην κίνηση ειρηνευτών (UN News, Al-Monitor).

Η Αθήνα παρακολουθεί αυτή την υποκατάσταση θεσμών παραμένοντας προσκολλημένη στην απόφαση 1701 και στην κυριαρχία του Λιβάνου, χωρίς να έχει ανακοινώσει ξεχωριστή δέσμευση μετά την παράταση (UN briefing video transcript). Το πρακτικό ερώτημα για την Ελλάδα είναι ποιο μοντέλο ασφάλειας θα στηρίξει στην Ανατολική Μεσόγειο: ένα πολυμερές πλαίσιο με ΟΗΕ και ευρωπαϊκή συμμετοχή ή έναν αμερικανοκεντρικό μηχανισμό ασφαλείας όπου οι κρίσιμες αποφάσεις λαμβάνονται σε κλειστά δωμάτια.

Η UNIFIL παραμένει το μόνο διεθνώς νομιμοποιημένο πλαίσιο στον νότιο Λίβανο (UN Peacekeeping). Όμως το βάρος μεταφέρεται σταδιακά αλλού: στα αμερικανικά δωμάτια, στις ισραηλινές επιχειρησιακές γραμμές, στις λιβανικές εσωτερικές αντοχές. Η ωμή διαπίστωση είναι ότι η UNIFIL μένει στον χάρτη, ενώ στο πεδίο παραγκωνίζεται de facto.