Η είσοδος της Chevron και το «ναυάγιο» στον Κάθετο Διάδρομο λόγω ακρίβειας

Η ελληνική κυβέρνηση πανηγυρίζει για τη μετατροπή της χώρας σε ενεργειακό κόμβο, με αιχμή του δόρατος τον «Κάθετο Διάδρομο» και την είσοδο του αμερικανικού κολοσσού Chevron στις έρευνες υδρογονανθράκων. Πίσω όμως από τις επίσημες ανακοινώσεις και τις γεωπολιτικές επιτυχίες, κρύβεται μια σκληρή οικονομική πραγματικότητα: η ασφάλεια εφοδιασμού κοστίζει, και ο λογαριασμός έρχεται στα ελληνικά νοικοκυριά.

Η αγορά έστειλε το πρώτο ανησυχητικό μήνυμα τον περασμένο μήνα. Οι δημοπρασίες για τη δέσμευση χωρητικότητας στον Κάθετο Διάδρομο (το σύστημα που στέλνει αέριο από την Ελλάδα προς την Ουκρανία) κατέγραψαν σχεδόν μηδενικό ενδιαφέρον (<0.1%) [Πηγή]. Ο λόγος είναι απλός: το αμερικανικό LNG που φτάνει στη Ρεβυθούσα και την Αλεξανδρούπολη κοστίζει σήμερα €32-40/MWh, ενώ το ρωσικό αέριο που ρέει μέσω του TurkStream κοστίζει €20-25/MWh [Πηγή].

Εδώ εντοπίζεται η μεγάλη αντίφαση. Η Ελλάδα χτίζει υποδομές για να υποδεχθεί ακριβό αέριο, την ώρα που το 19% του πληθυσμού ζει σε συνθήκες ενεργειακής φτώχειας — το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ μαζί με τη Βουλγαρία [Πηγή].

Ποιος Κερδίζει; (Cui Bono)

Η στροφή προς το αμερικανικό LNG δημιουργεί σαφείς νικητές:

• Οι Αμερικανοί Παραγωγοί: Εταιρείες όπως η Venture Global και η BP εξασφαλίζουν εγγυημένες αγορές.
• Οι Εγχώριοι "Παίκτες": Η κοινοπραξία Aktor (60%) και ΔΕΠΑ Εμπορίας (40%) υπέγραψε την πρώτη συμφωνία πώλησης LNG στην Ουκρανία [Πηγή]. Ακόμα και με μικρά περιθώρια κέρδους ανά μονάδα, ο όγκος των συναλλαγών δημιουργεί τζίρο.
• Η Γεωπολιτική Θέση: Η είσοδος της Chevron νότια της Κρήτης και της Πελοποννήσου, με εκτιμώμενη επένδυση €5-7 δισ. [Πηγή], λειτουργεί ως de facto αναγνώριση των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων από τις ΗΠΑ, "ασφαλίζοντας" την περιοχή έναντι τουρκικών αμφισβητήσεων.

Ποιος Πληρώνει;

Το κόστος αυτής της στρατηγικής πέφτει στον καταναλωτή. Η διαφορά τιμής (το spread) μεταξύ του φθηνού ρωσικού αερίου και του ακριβού LNG δεν εξαφανίζεται μαγικά. Μετακυλίεται στις τιμές χονδρικής και, τελικά, στους λογαριασμούς ρεύματος και θέρμανσης.

Η ΕΕ έχει αποφασίσει την πλήρη απαγόρευση του ρωσικού αερίου έως το 2027 [Πηγή]. Τότε, η φθηνή εναλλακτική θα εκλείψει και τυπικά. Πρακτικά, αντικαθιστούμε μια φθηνή εξάρτηση (Ρωσία) με μια ακριβή εξάρτηση (ΗΠΑ), σε μια χώρα όπου τα νοικοκυριά ήδη δυσκολεύονται να θερμανθούν. Η ενεργειακή ασφάλεια είναι απαραίτητη, αλλά το ερώτημα παραμένει: υπάρχει σχέδιο προστασίας για όσους δεν μπορούν να πληρώσουν το γεωπολιτικό premium;