Είκοσι μέτρα δρόμου λείπουν στην πλημμυρισμένη Μάνη

Στην Αλύπα, μετά την καταιγίδα της 15ης Αυγούστου, ένα κομμάτι περίπου 20 μέτρων από τον κεντρικό δρόμο του οικισμού απλώς δεν υπάρχει πια, παρασυρμένο μαζί με φερτά υλικά προς τη θάλασσα (Pelop). Δεν έχασε κανείς τη ζωή του, όμως η ανατολική Μάνη βγήκε από μια νεροποντή περίπου πέντε ωρών με φθορές σε χιλιόμετρα δρόμου, σε γέφυρες και σε σπίτια που θα χρειαστούν εβδομάδες, όχι ώρες, για να κλείσουν.

Το επεισόδιο ήταν συμπυκνωμένο και βίαιο. Ο σταθμός του Εθνικού Αστεροσκοπείου/meteo.gr στην Κοκκάλα κατέγραψε 141 χιλιοστά βροχής σε περίπου τέσσερις ώρες, με 68 χιλιοστά να πέφτουν μόνο μέσα στην ώρα αιχμής, 16:30 με 17:30 (Dnews, ProtoThema). Στο ίδιο παράθυρο, από τις 14:00 ως τις 20:00, καταγράφηκαν πάνω από 2.000 ηλεκτρικές εκκενώσεις σε ακτίνα 25 χιλιομέτρων από την Κοκκάλα, περίπου οι μισές στη μία ώρα της κορύφωσης (in.gr).

Η γεωγραφία έκανε τα υπόλοιπα. Η Μάνη είναι η νότια συνέχεια του Ταϋγέτου: απότομες πλαγιές, βραχώδες και καρστικό υπόβαθρο, μικρές λεκάνες που αποστραγγίζονται σε σύντομα ρέματα προς τους παραλιακούς οικισμούς. Σε τέτοιο ανάγλυφο το νερό δεν απλώνεται, συγκεντρώνεται γρήγορα και κατεβαίνει ορμητικά προς τους ίδιους δρόμους όπου ζουν και κινούνται οι άνθρωποι (To Vima). Γι' αυτό, σε λίγα λεπτά, δρόμοι σε Οίτυλο, Νέο Οίτυλο, Αλύπα, Κοκκάλα και Έξω Νυμφίο έγιναν χείμαρροι.

Το πιο σκληρό κομμάτι το σήκωσε η Πυροσβεστική. Το Κέντρο Επιχειρήσεων άρχισε να δέχεται κλήσεις γύρω στις 16:30 και ο απολογισμός που αναπαράγεται από την ενημέρωσή του είναι 50 κλήσεις για βοήθεια και μεταφορά 10 ατόμων από αυτοκίνητα σε ασφαλές σημείο (ERT, CNN Greece). Η αναπληρώτρια δήμαρχος Γεωργία Λυροφώνη πρόσθεσε στον χάρτη ζημιών Καραβοστάσι, Λιμένι και Πόρτο Κάγιο, με παρασυρμένα οχήματα προς τη θάλασσα και βλάβες σε γέφυρες (SKAI).

Μία γυναίκα χτυπήθηκε από κεραυνό. Οι πηγές διίστανται για τη βαρύτητα του τραυματισμού, με άλλες να τον περιγράφουν σοβαρό και άλλες να μιλούν για προληπτική μεταφορά χωρίς κίνδυνο ζωής (Newsbomb, ProtoThema).

Την επομένη, ο αντιδήμαρχος Πολιτικής Προστασίας Γιώργος Εξαρχάκος μίλησε για «πρωτόγνωρη θεομηνία» και εκτίμησε ότι περίπου το 90% των άμεσων προβλημάτων είχε αντιμετωπιστεί, με τα συνεργεία να απομακρύνουν φερτά υλικά από το επαρχιακό δίκτυο (ERT). Αυτό το 90% όμως αφορά την πρώτη πρόσβαση, όχι την αποκατάσταση. Οι βαθύτερες φθορές σε οδόστρωμα και γέφυρες, όπως το κομμάτι που λείπει στην Αλύπα ή η διακοπή στον άξονα Κοκκάλα-Νύφι, μένουν ανοιχτές (Iefimerida).

Και εδώ αρχίζουν τα κενά που δεν έκλεισαν με την υποχώρηση των νερών. Δεν εντοπίστηκε δημόσια ειδικό μήνυμα 112 για πλημμυρικό κίνδυνο στη Μάνη· το επίσημο δελτίο Πολιτικής Προστασίας της 15ης Αυγούστου προειδοποιούσε για πολύ υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς στη Λακωνία (Civil Protection). Για τους πληγέντες οικισμούς δεν εντοπίστηκε δημόσια προϋπάρχον αντιπλημμυρικό έργο που να τους κατονομάζει, ενώ για τη γειτονική Μεσσηνία η Περιφέρεια είχε βγάλει συγκεκριμένη εργολαβία καθαρισμού ρεμάτων 420.000 ευρώ (Περιφέρεια Πελοποννήσου). Το πιο απτό ποσό για τη Μάνη, δύο έργα 1,6 εκατ. ευρώ για αποκατάσταση ζημιών από πλημμύρες, το δρομολόγησε η Περιφέρεια Πελοποννήσου ως θεραπεία, όχι ως πρόληψη (PNA).

Για όσους ζουν ή ταξιδεύουν στην περιοχή, το πρακτικό συμπέρασμα είναι ένα: η Μάνη δεν είναι αποκλεισμένη, αλλά η αποκατάσταση είναι σημειακή και άνιση. Όποιος κινείται προς Οίτυλο, Λιμένι, Αλύπα, Κοκκάλα ή Πόρτο Κάγιο πρέπει να περιμένει λάσπες, στενώσεις και πρόχειρες διελεύσεις. Και όποιος υπέστη ζημιά, η πάγια διαδικασία που ίσχυσε και σε προηγούμενες πλημμύρες της Ανατολικής Μάνης λέει να τη δηλώσει στον Δήμο με πλήρη φωτογραφική τεκμηρίωση πριν πετάξει ή επισκευάσει οτιδήποτε (Περιφέρεια Πελοποννήσου). Το νερό έφυγε σε μερικές ώρες. Ο δρόμος που λείπει στην Αλύπα θα μένει εκεί για να θυμίζει ότι η ιστορία δεν τελείωσε.