Η ΕΕ ανοίγει το Android στους ανταγωνιστές του Gemini

Κάθε φορά που πατάς παρατεταμένα το κουμπί του κινητού σου ή λες «Hey Google», ξυπνάει ο βοηθός της Google. Αυτό το προνόμιο, να είναι ένας βοηθός λειτουργία του τηλεφώνου κι όχι απλή εφαρμογή, είναι ακριβώς αυτό που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θέλει τώρα να μοιραστεί η Google με τους ανταγωνιστές της. Σε συνέχεια της αντιπαράθεσης που κορυφώθηκε φέτος με την οριστική επικύρωση του προστίμου για το Android (To Brief), οι Βρυξέλλες περνούν από την τιμωρία στην πρόληψη.

Για να καταλάβεις τι αλλάζει, σκέψου τι κάνει σήμερα το Gemini που δεν μπορεί ένα ChatGPT ή ένα Claude. Δεν είναι απλώς προεγκατεστημένο. Έχει «άγκιστρα» βαθιά μέσα στο λειτουργικό. Ξυπνάει με δικιά του φράση ενεργοποίησης, ανοίγει με την κίνηση που κάνει το σύστημα, «βλέπει» τι υπάρχει στην οθόνη σου και εκτελεί ενέργειες που διασχίζουν πολλές εφαρμογές μαζί (Zaikei).

Το άρθρο 6(7) του Digital Markets Act απαιτεί ο gatekeeper να δίνει «δωρεάν και αποτελεσματική διαλειτουργικότητα» με τα ίδια χαρακτηριστικά που χρησιμοποιεί για τις δικές του υπηρεσίες (EUR-Lex). Στην πράξη, η υπόθεση DMA.100220 ζητά να ανοίξουν αυτά τα άγκιστρα σε αντίπαλους βοηθούς, ώστε κι εκείνοι να μπορούν να καλούνται με φωνή, να διαβάζουν την οθόνη και να δρουν μέσα σε άλλες εφαρμογές (TechTimes). Το τεστ για σένα είναι απλό: αν ένας μη-Google βοηθός πάψει να είναι «εικονίδιο που ανοίγεις» και γίνει «λειτουργία που καλείς», τότε το άνοιγμα δούλεψε.

Το εργοστάσιο μάθησης της αναζήτησης

Αν το Android ανοίγει την πόρτα της διανομής, η δεύτερη απόφαση ανοίγει το εργοστάσιο της βελτίωσης. Η υπόθεση DMA.100209 ακουμπά κάτι λιγότερο ορατό αλλά πιο βαθύ. Το άρθρο 6(11) υποχρεώνει τη Google να μοιραστεί με αντίπαλες μηχανές και AI chatbots ανωνυμοποιημένα δεδομένα κατάταξης, ερωτημάτων, κλικ και προβολών, δηλαδή τι ρώτησαν οι χρήστες, τι τους έδειξε η μηχανή, τι πάτησαν και τι είδαν, με όρους δίκαιους, εύλογους και αμερόληπτους (τους λεγόμενους FRAND) (EUR-Lex).

Αυτό είναι το κρυφό μυστικό της αναζήτησης. Δεν αρκεί να δώσεις σε έναν νέο παίκτη έναν κατάλογο ιστοσελίδων. Χρειάζεται και το «βιβλίο παραγγελιών» του μαγαζιού: ποιοι ζητούν τι, ποια αποτελέσματα θεωρούν χρήσιμα, ποια αγνοούν. Χωρίς αυτό, ένας ανταγωνιστής έχει μοντέλο και διεπαφή, αλλά μένει μόνιμα πιο «κουφός» και λιγότερο ακριβής από τη Google.

Γιατί τόσο επιθετικά και τόσο νωρίς; Επειδή η ΕΕ έμαθε το μάθημα με τον δύσκολο τρόπο. Στην παλιά υπόθεση Android, η Επιτροπή είχε διαπιστώσει ότι μόλις το 1% των χρηστών κατέβαζε εναλλακτική μηχανή αναζήτησης και περίπου το 10% άλλον browser (European Commission). Η επιλογή υπήρχε τυπικά, αλλά η προεπιλογή κέρδιζε στην πράξη. Ο φόβος είναι απλός: να μη γίνει το Gemini για την εποχή της τεχνητής νοημοσύνης ό,τι έγινε η Google Search για το κινητό ίντερνετ, ο προεπιλεγμένος μεσάζων που κερδίζει επειδή κάθεται πάνω στο λειτουργικό.

Η Google αντιδρά σφοδρά, με επιχείρημα ουσιαστικό. Λέει ότι αν τρίτοι βοηθοί αποκτήσουν βαθιά πρόσβαση σε μικρόφωνο, κάμερα και περιεχόμενο οθόνης, αυξάνεται απότομα η επιφάνεια επίθεσης. Και ότι τα αρχεία αναζήτησης, αν φύγουν από την υποδομή της, γίνονται στόχος για hacking ή απο-ανωνυμοποίηση (WIRED). Τις αλλαγές στη Search τις έχει χαρακτηρίσει «τη μεγαλύτερη υποβάθμιση στην ιστορία του προϊόντος» (Technoid). Το αντεπιχείρημα της ΕΕ είναι ότι ο DMA δεν λέει «δώστε τα όλα σε όλους»: απαιτεί ανωνυμοποίηση στα δεδομένα, FRAND όρους και πρόσβαση ισοδύναμη, όχι απεριόριστη, με αυτή που έχει η ίδια η Google (EUR-Lex).

Αυτόν τον ισχυρισμό ασφάλειας τον διατυπώνει η ίδια εταιρεία που πριν λίγες μέρες είδε το ανώτατο ευρωπαϊκό δικαστήριο να κλειδώνει το πρόστιμο των 4,125 δισ. ευρώ, ακριβώς επειδή χρησιμοποίησε το Android για να προστατεύσει την κυριαρχία της Search (CURIA, Webiano). Ποιος προστατεύει την ασφάλειά σου και ποιος το άγκιστρο στην οθόνη σου; Αυτό δεν θα κριθεί στα δελτία Τύπου, αλλά την ώρα που θα δεις για πρώτη φορά έναν ξένο βοηθό να ξυπνά με τη δική σου κίνηση.