Δυτικός Νείλος: Ολόκληρη η Αττική σε έλεγχο αίματος λόγω έξαρσης

Ένα υγειονομικό μέτρο που σπάνια φτάνει στις ειδήσεις μπήκε αυτή την εβδομάδα σε ισχύ για ολόκληρη την Αττική: κάθε μονάδα αίματος που συλλέγεται περνά πλέον από μοριακό έλεγχο για τον ιό του Δυτικού Νείλου, τη λοίμωξη που μεταδίδουν τα κουνούπια και που φέτος τρέχει με επίκεντρο το λεκανοπέδιο (To Brief). Ο λόγος βρίσκεται στα νέα στοιχεία του ΕΟΔΥ, που δείχνουν ότι η έξαρση δεν αφορά πια μόνο τους ασθενείς.

Στη νεότερη εβδομαδιαία έκθεση, με cutoff την 5η Αυγούστου 2026, τα εγχώρια κρούσματα ανέβηκαν σε 65 από 42 μία εβδομάδα νωρίτερα, δηλαδή 23 νέα σε επτά ημέρες (ΕΟΔΥ, 05/08). Η γεωγραφία μένει συμπυκνωμένη: η επιχειρησιακή λίστα «επηρεαζόμενων και υψηλού κινδύνου» περιοχών φτάνει τους 33 δήμους ή δημοτικές κοινότητες, οι 25 στην Αττική, από τη Γλυφάδα και την Ηλιούπολη ως τα Σπάτα και τις Αχαρνές (SKAI, Liberal).

Η βαρύτητα φαίνεται στη μορφή της νόσου. Από τα 65 κρούσματα, τα 54 έχουν προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος, δηλαδή μηνιγγίτιδα, εγκεφαλίτιδα ή παράλυση, έναντι 37 την προηγούμενη εβδομάδα (ΕΟΔΥ, 05/08). Νοσηλεύονται 20 ασθενείς, οι 8 σε ΜΕΘ, από 13 και 5 αντίστοιχα (Euronews). Οι θάνατοι ανέβηκαν από 4 σε 6, όλοι σε ασθενείς άνω των 65 με νευρολογική εικόνα, διάμεσης ηλικίας 79 ετών (ΕΟΔΥ, 05/08).

Γιατί κινδυνεύει και ένας υγιής αιμοδότης

Για να καταλάβει κανείς το μέτρο της αιμοδοσίας, χρειάζεται πρώτα να δει πώς κινείται ο ιός. Ο κανονικός του δρόμος είναι πουλί, κουνούπι, πουλί. Το πουλί λειτουργεί σαν «μπαταρία» που φορτίζει το κουνούπι με ιό, και το κουνούπι τον περνά με το επόμενο τσίμπημα (CDC). Ο άνθρωπος είναι συνήθως ο τερματικός σταθμός, μολύνεται αλλά δεν έχει αρκετό ιό για να συνεχίσει την αλυσίδα, γι' αυτό δεν κολλάμε ο ένας τον άλλον με την επαφή.

Το κρίσιμο κενό είναι αλλού. Περίπου το 80% των μολυσμένων δεν εμφανίζει κανένα σύμπτωμα (WHO Europe). Ένας αιμοδότης μπορεί να νιώθει άριστα και να φέρει τον ιό στο αίμα του, χωρίς να το ξέρει ούτε ο ίδιος. Εκεί μπαίνει ο έλεγχος NAT, που ανιχνεύει ίχνη του ίδιου του ιού και όχι απλώς αντισώματα από παλιά λοίμωξη.

Από την επικαιροποίηση της 7ης Αυγούστου, το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας βάζει σε NAT όλη την Περιφέρεια Αττικής, ενώ εκτός Αττικής ο έλεγχος πιάνει όσους διαμένουν ή εργάζονται σε επηρεαζόμενους δήμους (ΕΚΕΑ). Όπου δεν γίνεται NAT, ισχύει 28ήμερος αποκλεισμός μετά την αποχώρηση από περιοχή με κρούσματα. Πόσες μονάδες έχουν δεσμευτεί και πόσο πιέζονται τα αποθέματα δεν έχει δημοσιοποιηθεί.

Στο πεδίο, η απόκριση μένει κυρίως αντιδραστική. Η Περιφέρεια Αττικής πέρασε σε στοχευμένους ψεκασμούς ULV κατά των ακμαίων κουνουπιών γύρω από περιοχές με κρούσματα, μέτρο που χτυπά το έντομο αφού έχει ήδη ανέβει ο κίνδυνος (Καθημερινή). Λίγοι δήμοι, όπως ο Μαραθώνας, τρέχουν παράλληλα προνυμφοκτονία σε φρεάτια και στέρνες, που κόβει τον κύκλο εκεί που γεννιέται το κουνούπι (Δήμος Μαραθώνα).

Ένα μέτρο για να μην περάσει η λέξη «πρωτοφανές»: πλήρεις σεζόν έχουν κλείσει βαρύτερα, με 286 κρούσματα το 2022 και 220 το 2024 (ΕΟΔΥ). Το φετινό δεν είναι ρεκόρ, είναι πρώιμη επιτάχυνση σε μια περίοδο μετάδοσης που κρατά ως τον Σεπτέμβριο. Μέχρι τότε, το πρακτικό συμπέρασμα είναι διπλό. Ο καθένας κερδίζει περισσότερα αδειάζοντας τα στάσιμα νερά στην αυλή του παρά περιμένοντας ψεκασμό, και η ανάγκη για αίμα δεν σταματά επειδή ο έλεγχος έγινε αυστηρότερος.