Δυτικός Νείλος: 47 νέα κρούσματα και 4 θάνατοι μέσα σε μία εβδομάδα

Σε μία μόνο εβδομάδα, ο ΕΟΔΥ κατέγραψε 47 νέα εγχώρια κρούσματα ιού του Δυτικού Νείλου, τέσσερις ακόμη θανάτους και τέσσερις νέους δήμους στον χάρτη. Πρόκειται για μια λοίμωξη που περνά στον άνθρωπο από τα κουνούπια και στη βαριά της μορφή χτυπά το νευρικό σύστημα. Με την εβδομαδιαία έκθεση της 19ης Αυγούστου, ο απολογισμός του 2026 ανεβαίνει στα 157 κρούσματα και 13 θανάτους (ΕΟΔΥ, 19/8). Πριν από μία εβδομάδα ήταν 110 κρούσματα και 9 θάνατοι, με την Αττική στο επίκεντρο (To Brief).

Μέσα στους πίνακες κρύβεται ο αριθμός που δίνει το πραγματικό βάρος: 116 από τα 157 περιστατικά είχαν προσβολή του Κεντρικού Νευρικού Συστήματος (ΕΟΔΥ, 19/8). Αυτό δεν είναι απλή ίωση από τσίμπημα. Σημαίνει ότι ο ιός έφτασε στον εγκέφαλο, στον νωτιαίο μυελό ή στα περιβλήματά τους: μηνιγγίτιδα είναι η φλεγμονή των μεμβρανών γύρω από τον εγκέφαλο, εγκεφαλίτιδα η φλεγμονή του ίδιου του εγκεφάλου, και οξεία χαλαρή παράλυση η ξαφνική αδυναμία σε ένα άκρο (CDC).

Η κλινική εικόνα το επιβεβαιώνει. Στις 19/8 νοσηλεύονταν 42 άνθρωποι, οι μισοί περίπου σε ΜΕΘ ή σε μονάδες αυξημένης φροντίδας, ένα σκαλί κάτω από την εντατική. Οι θάνατοι αφορούν σχεδόν αποκλειστικά ηλικιωμένους, με τη διάμεση ηλικία γύρω στα 82 έτη (The TOC).

Γιατί τα 157 δεν είναι όλη η ιστορία

Εδώ κρύβεται το πιο παρεξηγημένο σημείο κάθε τέτοιας έκθεσης. Τα 157 δεν είναι όσοι κόλλησαν τον ιό· είναι όσους είδε το σύστημα επιτήρησης. Σκεφτείτε το σαν θερμόμετρο που πιάνει κυρίως όσους ανεβάζουν πολύ υψηλό πυρετό. Οι υπόλοιποι περνούν κάτω από το ραντάρ: οι περισσότεροι μολυσμένοι δεν αρρωσταίνουν καθόλου, αρκετοί κάνουν ένα ήπιο εμπύρετο που δεν οδηγεί σε εξέταση, και στα εργαστήρια καταλήγουν κυρίως οι βαριά άρρωστοι.

Ο ΕΟΔΥ βάζει αριθμό σε αυτό το αόρατο κομμάτι: για κάθε ένα περιστατικό με προσβολή του ΚΝΣ αντιστοιχούν περίπου 140 λοιμώξεις χωρίς συμπτώματα ή με ήπια εικόνα (ΕΟΔΥ, 19/8). Κάντε τον πολλαπλασιασμό για τα 116 σοβαρά περιστατικά και βγαίνει μια εκτίμηση της τάξης των 16.000 ήπιων ή ασυμπτωματικών μολύνσεων που πιθανότατα έχουν ήδη συμβεί, συμβατή με τον διεθνή κανόνα του CDC ότι λιγότερο από το 1% των μολύνσεων γίνεται σοβαρή νόσος (CDC). Είναι επιδημιολογική εκτίμηση, όχι καταμέτρηση σε πραγματικό χρόνο: περιγράφει μολύνσεις που έχουν ήδη συμβεί, όχι ανθρώπους που είναι άρρωστοι σήμερα. Η κυκλοφορία του ιού στην κοινότητα, δηλαδή, είναι πολλαπλάσια απ' ό,τι δείχνει το επίσημο ταμπλό.

Αυτή η σιωπηλή διασπορά είναι που μεταφέρει το πρόβλημα στην αιμοδοσία. Ένας φορέας χωρίς συμπτώματα μπορεί να δώσει αίμα που δεν θα περνούσε ποτέ από το ραντάρ της επιτήρησης. Γι' αυτό το Εθνικό Κέντρο Αιμοδοσίας (ΕΚΕΑ) δεν αποκλείει μαζικά δότες, αλλά περνά κάθε μονάδα αίματος από την Αττική από μοριακό τεστ NAT, που ψάχνει το γενετικό υλικό του ιού μέσα στη μονάδα. Ο 28ήμερος αποκλεισμός μένει εφεδρικός, εκεί όπου δεν γίνεται τέτοιος έλεγχος (ΕΚΕΑ, 14/8).

Πόσο μεγάλη είναι η φετινή σεζόν

Η εικόνα είναι βαριά και πρώιμη, χωρίς να είναι ακόμη ρεκόρ. Τα 157 κρούσματα ως τα μέσα Αυγούστου είναι ήδη περισσότερα από όλο το 2025 (96 κρούσματα), κοντά στο σύνολο του 2023 (162), αλλά κάτω από τις βαριές σεζόν του 2022 (286) και του 2024 (220) (ΕΟΔΥ). Και καθώς η μετάδοση κορυφώνεται συνήθως ως τον Σεπτέμβριο, ο φετινός αριθμός είναι ενδιάμεσο στιγμιότυπο, όχι τελικός. Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, Ελλάδα και Ιταλία εμφανίζονταν ως οι δύο βαρύτερες εστίες στο τελευταίο διαθέσιμο στιγμιότυπο του ECDC, με στοιχεία έως 13/8, που υστερεί χρονικά από το εθνικό δελτίο χωρίς να το διαψεύδει (ECDC).

Στον χάρτη μπήκαν τέσσερις νέοι δήμοι με επιβεβαιωμένο κρούσμα, ο Διόνυσος, η Καλλιθέα, η Πετρούπολη και η Αλεξάνδρεια Ημαθίας, ενώ η Περιφέρεια Αττικής αναφέρει αύξηση των ψεκασμών κατά περίπου 30% (eKathimerini, The Citizen).

Αυτό που δεν βλέπει ο πολίτης είναι η άλλη άκρη της αλυσίδας. Δεν υπάρχει δημόσιο ταμπλό που να δείχνει πόσες παγίδες κουνουπιών στήθηκαν, τι ποσοστό βγήκε θετικό στον ιό, ή πόσος χρόνος περνά από ένα κρούσμα ως τον πρώτο ψεκασμό. Το κεντρικό πλαίσιο και το σχέδιο δράσης υπάρχουν (Υπουργείο Υγείας), αλλά η διαδρομή από το σήμα στη δράση φαίνεται αποσπασματικά, και ακόμη και ιατρικοί φορείς ζητούν πιο διαφανή, μετρήσιμα δεδομένα επιτήρησης (News247).

Όσο ο ιός κυκλοφορεί με τόση σιωπηλή διασπορά, η άμυνα περνά στο ατομικό επίπεδο, και ο κίνδυνος έχει σαφές πρόσωπο: ηλικιωμένοι και ανοσοκατεσταλμένοι, για τους οποίους δεν υπάρχει ειδική θεραπεία ούτε εμβόλιο (WHO Europe). Γι' αυτούς, το εντομοαπωθητικό, οι σήτες και το άδειασμα κάθε στάσιμου νερού σε γλάστρες, πιατάκια και λούκια δεν είναι υπερβολή. Και αν εμφανιστεί υψηλός πυρετός με δυσκαμψία αυχένα, σύγχυση ή μυϊκή αδυναμία, η ιατρική εκτίμηση θέλει να γίνει άμεσα, χωρίς αναμονή (CDC).