Δύο συλλήψεις για τον εμπρησμό της Marfin, δεκαέξι χρόνια μετά

Ένα ανώνυμο email έδωσε στις αρχές το έναυσμα να ξανανοίξουν την υπόθεση της Marfin, δεκαέξι χρόνια μετά τον φονικό εμπρησμό. Συνέλαβαν δύο 42χρονους για την επίθεση με μολότοφ στο υποκατάστημα της τράπεζας στη Σταδίου το 2010, που σκότωσε τρεις εργαζόμενους μέσα σε ημέρα αντιμνημονιακής πορείας και έμεινε σύμβολο ατιμώρητης πολιτικής βίας, ενώ αναζητείται 46χρονη που φέρεται να βρίσκεται στη Βρετανία (Wikipedia). Για τους συγγενείς των τριών θυμάτων, είναι η πρώτη φορά μετά από τόσα χρόνια που το κράτος δείχνει πως δεν έκλεισε οριστικά τον φάκελο.

Το email φέρεται να έστρεψε την έρευνα της νεοσύστατης Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος (της ΔΑΟΕ, που η κυβέρνηση προβάλλει ως «ελληνικό FBI») προς συγκεκριμένα πρόσωπα, αλλά τίποτα περισσότερο. Ένα ανώνυμο μήνυμα δεν αποδεικνύει από μόνο του συμμετοχή στον εμπρησμό. Το αποδεικτικό βάρος, σύμφωνα με το αστυνομικό ρεπορτάζ, στηρίζεται σε επανεξέταση παλιού οπτικού υλικού και φωτογραφιών, σε ομοιότητες ρούχων και ένα σακίδιο, και σε σύγκριση με παλιότερες δικογραφίες του αντιεξουσιαστικού χώρου. Αυτά είναι διασταυρώσεις, όχι τελεσίδικη ταυτοποίηση: στην καλύτερη περίπτωση τοποθετούν κάποιον στο σκηνικό, δεν αποδεικνύουν ότι έβαλε τη φωτιά.

Το τεστ της νέας υπηρεσίας

Η ΔΑΟΕ μπήκε σε επιχειρησιακή δράση στις 21 Οκτωβρίου 2024 και έχει χειριστεί έκτοτε πάνω από 1.200 υποθέσεις (Law & Order). Δεν είναι κυριολεκτικό FBI, είναι ειδική διεύθυνση της ΕΛ.ΑΣ. που συγκεντρώνει σύνθετες έρευνες οργανωμένου εγκλήματος, και η πολιτική ηγεσία την παρουσιάζει ως το εργαλείο που ξαναδένει ό,τι άλλοι άφησαν ανοιχτό (Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη). Το να αναλάβει έναν από τους πιο φορτισμένους ανοιχτούς φακέλους της χώρας είναι και δοκιμασία για την ίδια: θετικό δείγμα δεν είναι η δημοσιότητα των συλλήψεων, αλλά μια αποδεικτική αλυσίδα που αντέχει στον ανακριτή και στο ακροατήριο.

Οι συλλήψεις, όμως, είναι μόνο η αρχή μιας μακράς διαδικασίας. Σύλληψη δεν σημαίνει καταδίκη. Οι δύο άνδρες οδηγούνται στον εισαγγελέα και, σε υπόθεση με νεκρούς, λογικά σε ανακριτή για απολογία, με ανοιχτό το ενδεχόμενο προσωρινής κράτησης. Βρισκόμαστε δηλαδή σε προδικαστικό στάδιο: η ενοχή δεν κρίνεται τώρα, αλλά αργότερα σε δίκη, μετά από έλεγχο των αποδείξεων. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί ούτε επίσημη ανακοίνωση της ΕΛ.ΑΣ. ή της εισαγγελίας ούτε δικογραφικό έγγραφο με τις ακριβείς κατηγορίες. Η δημόσια εικόνα στηρίζεται σε διαρροές, με τα δημοσιεύματα να εμφανίζουν ήδη ασυμφωνίες σε ηλικίες και τόπους συλλήψεων. Ο Μιχάλης Χρυσοχοΐδης έχει ήδη συνδέσει πρόσφατους εμπρησμούς με ανθρώπινο κίνδυνο και «αυστηρή τιμωρία», δίνοντας στην κυβέρνηση το αφήγημα ότι «το κράτος δεν ξεχνά» (CNN Greece, Dnews).

Ο δρόμος μέσα από το Λονδίνο

Το σκέλος που θα κρατήσει την υπόθεση ανοιχτή για καιρό είναι η 46χρονη. Αν πράγματι βρίσκεται στη Βρετανία, δεν υπάρχει πια το παλιό ευρωπαϊκό ένταλμα σύλληψης: μετά την 1η Ιανουαρίου 2021, οι εκδόσεις ΕΕ-ΗΒ περνούν από το μετα-Brexit πλαίσιο, που στο Ηνωμένο Βασίλειο εφαρμόζεται μέσω του Part 1 του Extradition Act 2003 (του βρετανικού νόμου περί εκδόσεων του 2003) (NCA). Ένα ελληνικό αίτημα ελέγχεται πρώτα από τη βρετανική National Crime Agency, την υπηρεσία δίωξης σοβαρού εγκλήματος, ακολουθεί εντοπισμός, σύλληψη, εμφάνιση στο δικαστήριο του Westminster και, συνήθως, εφέσεις. Τα βρετανικά δικαστήρια εξετάζουν την ταυτότητα του προσώπου, την εγκυρότητα του αιτήματος, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το πόσος χρόνος έχει περάσει από την πράξη (CPS, Extradition Act 2003). Πρακτικά, η αναζήτησή της δεν είναι επιστροφή στην Ελλάδα, είναι ξεχωριστή δικαστική διαδρομή που μπορεί να απλωθεί σε χρόνια.

Δεκαέξι χρόνια καθυστέρησης δεν σβήνουν με δύο συλλήψεις. Το αν αυτή η υπόθεση είναι δικαίωση ή μια εντυπωσιακή αλλά εύθραυστη επανεκκίνηση θα κριθεί εκεί που δεν φτάνει το ανώνυμο email: στη δικογραφία που κανείς δεν έχει ακόμη δει.