Δύο πρώην υπουργοί του Όρμπαν υπό κράτηση

Η αρμόδια επιτροπή της ουγγρικής Βουλής είχε εισηγηθεί να διατηρηθεί η ασυλία δύο πρώην υπουργών του Βίκτορ Όρμπαν, του Μπάλαζ Χάνκο και του Μίκλος Σεστάκ. Στις 28 Σεπτεμβρίου η Ολομέλεια την ήρε με 139 ψήφους υπέρ και καμία κατά, για καθέναν χωριστά. Λίγες ώρες αργότερα και οι δύο βρίσκονταν υπό προσωρινή κράτηση (24.hu, Telex). Οι δύο υποθέσεις είναι χωριστές και αφορούν δημόσιο χρήμα. Η Βουλή δεν έκρινε ποιος είναι ένοχος. Όρισε όμως ποιος μπορεί πλέον να ερευνηθεί.

Στην Ουγγαρία η βουλευτική ασυλία εμποδίζει την ποινική διαδικασία και ορισμένα καταναγκαστικά μέτρα κατά βουλευτή, εκτός αν συναινέσει η Βουλή. Τα αιτήματα υπέβαλε ο αναπληρωτής γενικός εισαγγελέας Ίστβαν Λάιταρ. Η επιτροπή μόνο γνωμοδοτεί, και την απόφαση την παίρνει η Ολομέλεια. Εκεί βρίσκεται η ουσία: η ασυλία λειτουργεί ως πολιτικό φίλτρο, και το φίλτρο το κρατά όποιος ελέγχει την πλειοψηφία. Σήμερα την πλειοψηφία την ελέγχει ο πρωθυπουργός Πέτερ Μάγιαρ.

Χάνκο: πέντε επιχορηγήσεις την ημέρα

Ο Χάνκο ήταν υπουργός Πολιτισμού και πρόεδρος του Εθνικού Πολιτιστικού Ταμείου. Τυπικά, τις επιχορηγήσεις του Ταμείου τις αποφάσιζε ένα αρμόδιο συλλογικό όργανο. Η εισαγγελία υποστηρίζει ότι στην πράξη τις συναποφάσιζε ο ίδιος ο Χάνκο. Εξετάζει 1.079 επιχορηγήσεις από τις 3 Σεπτεμβρίου 2025 ως τις 30 Μαρτίου 2026 (Εισαγγελία). Αυτό σημαίνει περίπου πέντε την ημέρα, για σχεδόν επτά μήνες.

Κατά την εισαγγελική εκδοχή, χρήματα κατέληξαν εκτός των νόμιμων πολιτιστικών σκοπών, ακόμη και σε προεκλογικές ή προσωπικές δαπάνες. Η εισαγγελία εκτιμά τη ζημία του κρατικού προϋπολογισμού σε 17,3 δισ. φιορίνια (Εισαγγελία). Το ποσό αυτό είναι η φερόμενη ζημία, όχι το σύνολο των επιχορηγήσεων. Οι δημόσιες ανακοινώσεις δεν συνδέουν καθεμία πληρωμή με το πού πήγαν τελικά τα χρήματα.

Ο Χάνκο αρνείται ότι έκανε κάτι παράνομο. Λέει ότι τα πολιτιστικά προγράμματα ήταν νόμιμα και ότι πρόκειται για πολιτική δίωξη. Έχει προσβάλει τόσο την κράτηση όσο και την ίδια την υποψία (Hungarian Conservative).

Σεστάκ: λεωφορεία, εργοτάξια, μεσάζοντες

Ο Σεστάκ ήταν υπουργός Εθνικής Ανάπτυξης από το 2014 ως το 2018. Εποπτεύει τότε τον κρατικό διαχειριστή περιουσίας, ο οποίος ασκούσε τα δικαιώματα ιδιοκτησίας στην εταιρεία λεωφορείων Volánbusz. Η εισαγγελία υποστηρίζει ότι ο ίδιος και ένας ακόμη αξιωματούχος εισέπραξαν μέσω μεσαζόντων παράνομα οφέλη άνω των 11 δισ. φιορινιών από εταιρείες που είχαν συμβάσεις μεταφορών και λεωφορείων (Εισαγγελία). Σε αυτά προσθέτει φερόμενες πληρωμές άνω του 1 δισ. από κατασκευαστικά έργα και περίπου 270 εκατ. από έργα αθλητικών εγκαταστάσεων (Portfolio).

Γι' αυτό τα δημοσιεύματα δίνουν άλλοτε 11 και άλλοτε πάνω από 12 δισ. Το σύνολο των 12,6 δισ. που ανέφερε το 444 δεν προκύπτει ακριβώς από τα επιμέρους ποσά που έχουν δημοσιευτεί. Η διαφορά από την υπόθεση Χάνκο είναι ουσιαστική. Εκεί η υποψία αφορά κατάχρηση ενός κρατικού ταμείου. Εδώ αφορά χρήματα που φέρεται να πλήρωσαν όσοι κέρδιζαν δημόσιες συμβάσεις. Ο Σεστάκ αρνείται κάθε αδίκημα και χαρακτηρίζει την υποψία αβάσιμη (Telex).

Τι συνδέει τις υποθέσεις

Οι φερόμενες πράξεις απέχουν σχεδόν μια δεκαετία. Του Σεστάκ τοποθετούνται κυρίως στο 2015-2018, του Χάνκο στο 2025 και το 2026. Η έρευνα για τον Σεστάκ αναφέρεται ότι άρχισε στις 15 Μαΐου 2026 (24.hu). Τα αιτήματα άρσης ασυλίας κατατέθηκαν την ίδια εβδομάδα, και δεν έχει εξηγηθεί δημόσια γιατί.

Την ίδια ημέρα ψηφίστηκε και τρίτο αίτημα, που αφορούσε τον ίδιο τον πρωθυπουργό σε μια άσχετη υπόθεση. Η εισαγγελία ερευνά τον ισχυρισμό ότι το 2024, σε ένα κλαμπ, ο Μάγιαρ πήρε το κινητό ενός ιδιώτη κατά τη διάρκεια διαπληκτισμού. Ο Μάγιαρ ζήτησε ο ίδιος να αρθεί η ασυλία του, και η Βουλή την ήρε με 139 ψήφους (444). Κατηγόρησε όμως την εισαγγελία ότι διάλεξε τον χρόνο με πολιτικά κριτήρια (HVG).

Τα διαθέσιμα στοιχεία δεν αποδεικνύουν αυτή την κατηγορία. Ούτε αποδεικνύουν ότι οι αλλαγές της κυβέρνησής του προκάλεσαν τις δύο έρευνες. Το πιθανότερο είναι ότι η ψήφος του Μάγιαρ για τη δική του ασυλία είχε πολιτικό υπολογισμό. Άρση και για τον ίδιο σημαίνει ότι η κυβέρνηση δεν εξαιρεί τον εαυτό της. Έτσι αποδυναμώνεται το επιχείρημα της επιλεκτικής δίωξης που προβάλλει ο Χάνκο.

Δικονομικά, οι δύο πρώην υπουργοί βρίσκονται στο πρώτο στάδιο. Η őrizet, η προσωρινή κράτηση από τις αρχές, διαρκεί έως 72 ώρες. Η letartóztatás, η προφυλάκιση, απαιτεί χωριστή απόφαση δικαστή (Κώδικας Ποινικής Δικονομίας). Ως τις 29 Σεπτεμβρίου δεν είχε εντοπιστεί τέτοια απόφαση για κανέναν από τους δύο. Το κατηγορητήριο και η δίκη είναι ακόμη πιο μακριά. Η Βουλή έκανε ό,τι μπορεί να κάνει μια πλειοψηφία: επέτρεψε να προχωρήσει η έρευνα. Αν έγινε έγκλημα θα το κρίνει δικαστής, όχι μια ψηφοφορία 139 προς μηδέν.