Δύο μητρικοί θάνατοι σε Λιβαδειά και Μυτιλήνη

Δύο γυναίκες, δύο νοσοκομεία, λίγα εικοσιτετράωρα απόσταση. Στις 19 Ιουνίου γέννησε μια 36χρονη γιατρός στη Μυτιλήνη με φυσιολογικό τοκετό, εμφάνισε επιπλοκές, μπήκε στη ΜΕΘ στις 22/6 και διακομίστηκε την επομένη στο «Αττικόν», όπου κατέληξε (Enikos). Λίγες ημέρες αργότερα, μια νέα μητέρα στη Λιβαδειά αιμορράγησε ασταμάτητα μετά την καισαρική, χειρουργήθηκε και μεταφέρθηκε σε κρίσιμη κατάσταση στο Θριάσιο (Newsbeast). Η σύμπτωση προκαλεί τρόμο. Ο τρόμος όμως δεν είναι ανάλυση, και εδώ τα δεδομένα λένε κάτι πιο σύνθετο.

Τι δείχνουν πραγματικά οι αριθμοί

Ο δείκτης μητρικής θνησιμότητας μετρά τους θανάτους που σχετίζονται με την κύηση ανά 100.000 γεννήσεις ζώντων, μέσα στο παράθυρο των 42 ημερών από τον τοκετό (OECD). Η Ελλάδα ανήκει σταθερά στις χώρες χαμηλής μητρικής θνησιμότητας, κάτω από τον μέσο όρο του ΟΟΣΑ (World Bank). Το κλειδί είναι το μέγεθος: με μόλις 65.594 γεννήσεις ζώντων το 2025, από 68.467 το 2024 (ΕΛΣΤΑΤ), μία μονάδα στον δείκτη αντιστοιχεί σε λιγότερο από έναν θάνατο τον χρόνο. Δύο απώλειες σε λίγες ημέρες είναι ισχυρό σήμα για άμεση διερεύνηση, όχι από μόνες τους απόδειξη «έκρηξης». Πόσο μάλλον που τα συγκρίσιμα ευρωπαϊκά στοιχεία αιτιών θανάτου δημοσιεύονται με καθυστέρηση περίπου δύο ετών (Eurostat).

Πότε η μεταφορά στην Αθήνα είναι μονόδρομος

Για να κρατήσει ένα νοσοκομείο μια λεχώνα με βαριά αιμορραγία ή σήψη, δεν αρκεί να υπάρχει πρωτόκολλο. Πρέπει την ίδια εκείνη βάρδια να λειτουργούν ταυτόχρονα αναισθησιολόγος, χειρουργείο, τράπεζα αίματος, εργαστήρια και ΜΕΘ. Στη μαιευτική αιμορραγία απαιτείται άμεση χειρουργική αιμόσταση, μεταγγίσεις και, αν χρειαστεί, υστερεκτομή (WHO). Η διακομιδή σε τριτοβάθμιο κέντρο είναι θεμιτή όταν η ασθενής σταθεροποιήθηκε όσο γινόταν και χρειάζεται ανώτερο επίπεδο φροντίδας, όπως μηχανικό αερισμό ή υποστήριξη οργάνων (ACOG). Γίνεται όμως δείκτης αποτυχίας αν συνέβη επειδή έλειπαν τα στοιχειώδη μιας ασφαλούς εφημερίας.

Κι εδώ είναι που η εικόνα σκοτεινιάζει. Το Θριάσιο, που υποδέχτηκε τη μητέρα από τη Λιβαδειά, λειτουργεί με αναφορές για 290 κενές θέσεις, υποστελέχωση σε ΜΕΘ και μόλις 7 από τις 13 χειρουργικές αίθουσες ανοιχτές (Aftodioikisi). Στα νησιά, διεθνείς καταγραφές μιλούν για σοβαρές ελλείψεις προσωπικού και ΜΕΘ που μένουν εν μέρει κλειστές λόγω στελέχωσης (Euronews). Το νοσοκομείο υποδοχής, δηλαδή, ήταν και το ίδιο πιεσμένο.

Το πραγματικό κενό: διαφάνεια

Χωρίς χρονολόγιο επιδείνωσης, στοιχεία στελέχωσης της βάρδιας, αποθέματα αίματος και διαθεσιμότητα ΜΕΘ, κανείς δεν μπορεί να κρίνει αν οι διακομιδές ήταν σωστή ιατρική απόφαση ή σύμπτωμα λειτουργικής ανεπάρκειας. Η λογοδοσία κινείται σε τρεις ξεχωριστές ράγες που συχνά συγχέονται. Η ιατροδικαστική απαντά στο «από τι πέθανε». Η ΕΔΕ (Ένορκη Διοικητική Εξέταση) ελέγχει αν τηρήθηκαν διαδικασίες και υπηρεσιακά καθήκοντα. Και ο ΟΔΙΠΥ (Οργανισμός Διασφάλισης της Ποιότητας στην Υγεία), με αναφορά σοβαρού συμβάντος εντός 72 ωρών, κάνει συστημική ανάλυση ασφάλειας, με στόχο τη βελτίωση και όχι την απόδοση ευθυνών (Iatronet).

Για τη Μυτιλήνη υπάρχει τουλάχιστον επίσημη ανακοίνωση και αναγγελία διερεύνησης, με την αιτία θανάτου να εκκρεμεί μέχρι τη νεκροτομή (News247). Για τη Λιβαδειά, η σιωπή είναι εκκωφαντική. Δεν εντοπίστηκε καμία πρωτογενής ανακοίνωση νοσοκομείου ή Υγειονομικής Περιφέρειας που να σταθεροποιεί έστω τα βασικά. Η ηλικία της γυναίκας εμφανίζεται διαφορετική από μέσο σε μέσο (29, 33, 34, 35), η ημερομηνία εισαγωγής αμφισβητείται, και η ίδια η αιτία ταλαντεύεται ανάμεσα σε αιμορραγία και σηπτικό σοκ (ProtoThema).

Αυτή η σύγχυση δεν είναι λεπτομέρεια. Όταν για έναν θάνατο λεχώνας το κράτος αφήνει τα βασικά στοιχεία να γράφονται από τη φήμη, το ερώτημα δεν είναι μόνο τι έφταιξε στη Λιβαδειά. Είναι ποιος θα μιλήσει με αριθμούς πριν η επόμενη τραγωδία ξαναγίνει «εφιαλτικό καρμπόν».