Δύο ελληνικά Apache εξετάζονται για αποστολή στα Εμιράτα

Στα υπόστεγα της Αεροπορίας Στρατού ετοιμάζονται, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, δύο επιθετικά ελικόπτερα AH-64D Apache και τα πληρώματά τους για πιθανή μετάβαση στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, με αποστολή να καταρρίπτουν ιρανικά drone που πέφτουν πάνω σε βάσεις και υποδομές. Είναι το επόμενο βήμα μιας ελληνικής παρουσίας στον Κόλπο που ξεκίνησε με τις πυραυλικές συστοιχίες Patriot στη Σαουδική Αραβία και δοκιμάζει κάθε μέρα το κυβερνητικό αφήγημα της «μη εμπλοκής» (To Brief). Προσοχή όμως: πολιτική έγκριση δεν έχει δοθεί δημόσια.

Η πληροφορία μπήκε στη δημόσια σφαίρα μέσω ρεπορτάζ της Καθημερινής, που αναφέρει ότι η Αθήνα «εξετάζει» την αποστολή, έχει αρχίσει προετοιμασία μέσων και προσωπικού, και ότι ελληνικό κλιμάκιο φέρεται να μετέβη ήδη στο Άμπου Ντάμπι για επιθεώρηση εγκαταστάσεων (Καθημερινή). Το ίδιο ρεπορτάζ μιλά για ένα κλιμάκιο περίπου δέκα ατόμων και για βάση όπου σταθμεύουν και αμερικανικές δυνάμεις (Pentapostagma).

Όλα αυτά όμως προέρχονται από την ίδια πηγή. Δεν εντοπίστηκε απόφαση του Κυβερνητικού Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας (ΚΥΣΕΑ), ανακοίνωση του υπουργείου Άμυνας ή του ΓΕΕΘΑ, ούτε επίσημο εμιρατινό ίχνος που να κατονομάζει αποστολή, βάση ή ημερομηνία. Μιλάμε για δημοσιογραφικό ισχυρισμό και τεχνική προετοιμασία, όχι για επιβεβαιωμένη κρατική πράξη.

Μπορούν δύο ελικόπτερα να κάνουν τη διαφορά;

Το θέατρο στο οποίο θα έμπαιναν το έχουν ποσοτικοποιήσει τα ίδια τα Εμιράτα: 209 drone και 137 βαλλιστικοί πύραυλοι από την έναρξη της ιρανικής επίθεσης (WAM). Το Άμπου Ντάμπι παρουσίασε τα πλήγματα ως «επικίνδυνη κλιμάκωση» κατά πολιτών και υποδομών (UAE MoFA). Έχει μάλιστα δημοσιοποιήσει βίντεο όπου δικά του Apache καταρρίπτουν ιρανικά drone-καμικάζι (τύπου Shahed) με το πυροβόλο των 30 χιλιοστών (The Aviationist).

Απέναντι σε αυτόν τον όγκο, δύο ελικόπτερα δεν φτιάχνουν ασπίδα εικοσιτετράωρης κάλυψης. Το επιχείρημα υπέρ τους είναι καθαρά οικονομικό. Ένα drone τύπου Shahed κοστίζει γύρω στα 35.000 δολάρια, ενώ μια αναχαίτιση με πύραυλο Patriot φτάνει τα εκατομμύρια (New York Times). Το Apache χτυπά φθηνά, με πυροβόλο ή κατευθυνόμενες ρουκέτες. Το τίμημα, όμως, είναι ότι η αναχαίτιση μετακινείται από έναν πύραυλο σε ένα επανδρωμένο ελικόπτερο. Στις αμερικανικές δοκιμές, οι καταρρίψεις με πυροβόλο έγιναν σε αποστάσεις κάτω των 300 μέτρων, δηλαδή το πλήρωμα μπαίνει μέσα στη ζώνη της απειλής (U.S. Army).

Και εδώ αρχίζει να πονάει ο ελληνικός λογαριασμός. Η Ελλάδα εμφανίζεται δημόσια με εννέα AH-64D. Δύο ελικόπτερα δεν είναι λοιπόν «δύο στα είκοσι οκτώ», αλλά περίπου το 22% του πιο ώριμου και πιο πολύτιμου υποστόλου, με την πραγματική διαθεσιμότητα να είναι αδιαφανής και συνήθως μικρότερη από το μητρώο (Directus). Είναι τα ίδια ελικόπτερα που το ελληνικό δόγμα προορίζει για βαθύ πλήγμα και αντιαποβατική άμυνα σε Έβρο και νησιά, ειδικά με τους νέους πυραύλους Spike NLOS (μη-οπτικής επαφής) (OnAlert).

Πού σταματά η «αμυντική συνδρομή»

Εδώ είναι η πολιτική καρδιά της υπόθεσης. Με τους Patriot, η Αθήνα μπορούσε πειστικά να λέει «φυλάμε μια εγκατάσταση από εισερχόμενη απειλή». Το Apache είναι κάτι άλλο: κινητή, επανδρωμένη πλατφόρμα που απογειώνεται, περιπολεί και καταδιώκει στόχους στον αέρα. Ο σκοπός μένει αμυντικός, η επιχειρησιακή εικόνα όμως γίνεται πιο επιθετική, και το αντεπιχείρημα περί εμπλοκής δυναμώνει. Ο ΣΥΡΙΖΑ και το ΚΚΕ ζητούσαν ήδη την επιστροφή των Patriot (Ethnos).

Νομικά, η υπόθεση δεν πατά σε γνωστή ρήτρα. Η στρατηγική εταιρική σχέση Ελλάδας-ΗΑΕ υπεγράφη στις 18 Νοεμβρίου 2020 από τον Νίκο Δένδια (ΥΠΕΞ), αλλά δεν υπάρχει δημόσιο κείμενο που να προβλέπει ρητά ανάπτυξη ελληνικών Apache. Αν προχωρήσει, η αποστολή μοιάζει με νέα απόφαση της στιγμής πάνω σε παλιό πλαίσιο. Η λογική της εξηγείται από κάτι ευρύτερο: οι ΗΠΑ λειτουργούν πλέον ως συντονιστής ασφάλειας του Κόλπου, κρατώντας τα ακριβά συστήματα και την κοινή εικόνα μάχης, ζητώντας όμως από τους εταίρους να σηκώσουν μεγαλύτερο επιχειρησιακό βάρος (Atlantic Council). Σε αυτή την κατανομή βάρους, τα ΗΑΕ κερδίζουν μια φθηνή στρώση άμυνας, η Ουάσιγκτον γλιτώνει νέα δική της ανάπτυξη, και η Αθήνα εξαργυρώνει στρατηγικούς πόντους. Το πολιτικό και επιχειρησιακό ρίσκο, όμως, το σηκώνει δυσανάλογα η Ελλάδα.

Τρία πράγματα κρίνουν αν αυτό είναι συμμαχική συνδρομή ή πολεμική εμπλοκή, και κανένα δεν έχει απαντηθεί: ποιος διοικεί το πλήρωμα την ώρα της απειλής, ποιοι είναι οι κανόνες εμπλοκής για το πρώτο βλήμα, και για πόσο καιρό. Όσο αυτά μένουν αόρατα, η Βουλή παραμένει εκτός της συζήτησης για μια απόφαση που η ίδια η κυβέρνηση λέει ότι θέλει να αποφύγει.