Δύο απολογισμοί νεκρών από τον σεισμό στην Κολομβία

Ένας σεισμός 7,4 Ρίχτερ χτύπησε στις 10 Αυγούστου τη δυτική Κολομβία, και σχεδόν δύο μέρες μετά η χώρα δεν έχει έναν αριθμό νεκρών, αλλά δύο. Είναι δύο κρατικά συστήματα που μετρούν διαφορετικά πράγματα, και η απόσταση ανάμεσά τους δείχνει πόσο δύσκολο είναι να αποτιμηθεί μια καταστροφή όσο ακόμα εξελίσσεται.

Το επιχειρησιακό σύνολο ήρθε από την Asocapitales, την ένωση των πρωτευουσών των νομών: 188 νεκροί και 1.677 τραυματίες στις πόλεις-πρωτεύουσες έως το απόγευμα της 11ης Αυγούστου. Η εκτίμηση στηρίχθηκε σε αναφορές δημάρχων, περιφερειών και της κρατικής υπηρεσίας διαχείρισης καταστροφών (Asocapitales). Την ίδια ώρα, το Instituto Nacional de Medicina Legal, ο ιατροδικαστικός μηχανισμός, ανέφερε ότι είχε παραλάβει 180 σορούς και είχε ταυτοποιήσει 93 από εκείνες (Infobae, Europa Press).

Ο πρώτος αριθμός μετράει νεκρούς που έχει ήδη δηλώσει το πεδίο. Ο δεύτερος μετράει σώματα που μπήκαν στο δικανικό σύστημα και πόσα έχουν αποκτήσει όνομα. Γι' αυτό η σωστή ανάγνωση δεν είναι «οι νεκροί είναι Χ», αλλά «ο επιχειρησιακός απολογισμός λέει Χ, ενώ η ιατροδικαστική υπηρεσία έχει ταυτοποιήσει Ζ». Νούμερα που κυκλοφόρησαν πιο ψηλά, όπως το 224, δεν επιβεβαιώθηκαν ανεξάρτητα και μένουν με επιφύλαξη. Για τους αγνοουμένους η εικόνα είναι ακόμα πιο θολή: κυκλοφορούν 195 σε εθνικό επίπεδο και 239 «εγκλωβισμένοι» μόνο στην Cali, χωρίς ένα ενιαίο δελτίο να τους κλειδώνει.

Γιατί δεν βγαίνει ένας αριθμός

Το επίκεντρο ήταν στο San José del Palmar, στο ορεινό, φτωχό Chocó, σε βάθος περίπου 103 χλμ. (SGC). Το βάθος εξηγεί γιατί η δόνηση απλώθηκε τόσο μακριά χωρίς κίνδυνο τσουνάμι, τον οποίο απέκλεισαν ρητά οι αρχές (El Colombiano). Η καταστροφή όμως δεν έμεινε στο επίκεντρο. Κατολισθήσεις έκλεισαν τον κύριο δρόμο του San José del Palmar προς το Valle, με κομμένες τηλεπικοινωνίες και ρεύμα (La FM). Ο ΟΗΕ κατέγραψε αγροτικές ζώνες που προσεγγίζονται μόνο με ποτάμια ταξίδια ημερών, χωρίς πλήρη επικοινωνία, όπως το La Italia, μια κοινότητα έως 3.000 κατοίκων (France 24).

Ταυτόχρονα, οι βαριές απώλειες σκορπίστηκαν στον πυκνό αστικό άξονα Cali–Pereira–Manizales. Στην Cali, η υγειονομική υπηρεσία κήρυξε «κόκκινο συναγερμό». Επτά μονάδες υγείας έκλεισαν ή εκκενώθηκαν, άλλες 25 βρέθηκαν με πιθανούς δομικούς κινδύνους, και 22 βαρείς ασθενείς χρειάστηκαν επείγουσα διακομιδή (Alcaldía de Cali). Το πανεπιστημιακό νοσοκομείο Hospital Universitario del Valle εκκενώθηκε με ασθενείς εντατικής παγιδευμένους στα ερείπια (El Colombiano). Αεροδρόμια σε Pereira, Manizales, Cartago και Buenaventura έμειναν με περιορισμούς, και κομβικοί δρόμοι όπως ο Cali–Loboguerrero έκλεισαν από κατολισθήσεις, τη στιγμή ακριβώς που το σύστημα χρειαζόταν να μετακινήσει τραυματίες και συνεργεία (El Espectador).

Η πρώτη εικόνα ενός απομονωμένου Τσοκό δεν επαρκεί: πρόκειται για πολυεστιακή κρίση (To Brief). Αποκομμένες αγροτικές κοινότητες όπου η καταγραφή αργεί, και ταυτόχρονα αστικές καταρρεύσεις όπου συγκεντρώνονται νεκροί και υποδομές.

Τι κρίνεται τώρα

Ο πρόεδρος Abelardo de la Espriella ανέλαβε προσωπικά την ηγεσία, συγκάλεσε το εθνικό συμβούλιο διαχείρισης καταστροφών και κήρυξε εθνική καταστροφή (La República). Στο πεδίο επιχειρούν πάνω από 200 διασώστες στην Pereira και εκατοντάδες στρατιωτικοί μηχανικοί στην Cali, σε συγκεκριμένα σημεία εγκλωβισμού όπου έχουν ανασυρθεί ζωντανοί μετά από ώρες (Infobae). Η Μπογκοτά κράτησε τον πυρήνα των διασώσεων εθνικό, δεχόμενη κυρίως προμήθειες και χρηματοδότηση από ΗΠΑ και ΕΕ, όχι ξένους διασώστες.

Το επόμενο εικοσιτετράωρο δεν θα κριθεί από νέες εξαγγελίες, αλλά από κάτι πιο πεζό: αν οι δρόμοι, τα αεροδρόμια και οι κεραίες θα κρατήσουν ανοιχτούς τους διαδρόμους πρόσβασης πριν οι μετασεισμοί επιβάλουν διακοπές. Όσο αυτά μένουν κομμένα, η απόσταση ανάμεσα στα 188 και στα 93 δεν είναι στατιστικό λάθος. Είναι ο αριθμός των οικογενειών που ακόμα περιμένουν ένα όνομα.