Dow Jones 50.000 μονάδες: Η μεγάλη αποσύνδεση αγορών και πραγματικής τσέπης

Οι αριθμοί ζαλίζουν: Ο Dow Jones έσπασε το φράγμα των 50.000 μονάδων, το Χρηματιστήριο Αθηνών καλπάζει σε υψηλά 16 ετών (2.407 μονάδες) και οι τράπεζες καταγράφουν κέρδη που θυμίζουν άλλες εποχές. Αν όμως κοιτάτε τον τραπεζικό σας λογαριασμό και αναρωτιέστε γιατί δεν νιώθετε πλουσιότεροι, δεν είστε μόνοι.

Ζούμε την απόλυτη αποσύνδεση των αγορών από την πραγματική οικονομία. Ενώ οι δείκτες ευημερούν, η αγοραστική δύναμη των μισθωτών παραμένει καθηλωμένη.

Ποιος πραγματικά κερδίζει;

Το χρηματιστηριακό ράλι δεν είναι δημοκρατικό. Στις ΗΠΑ, το πλουσιότερο 10% των νοικοκυριών κατέχει το 87% των μετοχών (Al Jazeera). Αυτό δημιουργεί μια οικονομία δύο ταχυτήτων (σχήματος Κ): όσοι έχουν περιουσιακά στοιχεία (μετοχές, ακίνητα) βλέπουν τον πλούτο τους να εκτοξεύεται. Όσοι ζουν από τον μισθό τους, βλέπουν τα εισοδήματά τους να τρέχουν με ρυθμούς χελώνας (+1,1% πραγματική αύξηση στα χαμηλά εισοδήματα) την ώρα που ο πληθωρισμός τρέχει (Times Online).

Η ελληνική πραγματικότητα

Στην Ελλάδα, η εικόνα είναι ακόμα πιο στρεβλή. Το Χρηματιστήριο Αθηνών καταγράφει άνοδο +51,64% σε ετήσια βάση, με μετοχές όπως της Motor Oil (+73,52%) και της Τράπεζας Πειραιώς (+25,3%) να υπεραποδίδουν (Tovima).

Ωστόσο, αυτό το πάρτι αφορά ελάχιστους Έλληνες.

• Η εγχώρια συμμετοχή στο χρηματιστήριο είναι ιστορικά χαμηλή.
• Τα κέρδη κατευθύνονται κυρίως σε ξένους θεσμικούς επενδυτές (Chambers).
• Την ίδια ώρα, ο δείκτης κινδύνου φτώχειας στη χώρα παραμένει στο 26%.

Ο κίνδυνος της «Φούσκας»

Το ανησυχητικό είναι πως οι αγορές ίσως προεξοφλούν μια τελειότητα που δεν υπάρχει. Οι δείκτες αποτίμησης (P/E ratios) βρίσκονται στα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων 153 ετών, ξεπερνώντας σχεδόν κάθε ιστορικό προηγούμενο εκτός από τη φούσκα του 2000 (AInvest).

Η παγκόσμια οικονομία τρέχει με μισθούς, αλλά το χρηματιστήριο τρέχει με κέρδη ανά μετοχή. Όταν αυτά τα δύο αποκλίνουν τόσο έντονα, η διορθωση είναι συνήθως βίαιη. Και ιστορικά, όταν η «φούσκα» σκάει, τον λογαριασμό της ύφεσης τον πληρώνουν πάντα και αυτοί που δεν ήταν ποτέ καλεσμένοι στο πάρτι.