Διπλωματικό πόκερ Τραμπ: Το αραβικό «όχι» και η κρίσιμη αναβάθμιση της Σούδας

Στη Μουσκάτ του Ομάν διεξάγεται από τις 6 Φεβρουαρίου ένα παράδοξο διπλωματικό πόκερ: Αμερικανοί και Ιρανοί κάθονται στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, την ίδια ακριβώς στιγμή που η Ουάσιγκτον εκδίδει επείγουσα προειδοποίηση «Level Red», καλώντας τους πολίτες της να «εγκαταλείψουν το Ιράν ΤΩΡΑ» (State Dept via Yeni Safak).

Η αντίφαση είναι φαινομενική. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για την κλασική εφαρμογή της «Madman Theory» (θεωρία του τρελού) από τον Donald Trump: διαπραγμάτευση υπό την κάννη του όπλου. Η αμερικανική αντιπροσωπεία υπό τον μεγιστάνα Steve Witkoff περιλαμβάνει, ασυνήθιστα, τον διοικητή της CENTCOM, ναύαρχο Brad Cooper (AP). Το μήνυμα προς την Τεχεράνη είναι σαφές: το αεροπλανοφόρο USS Abraham Lincoln που πλέει στην περιοχή δεν είναι για επίδειξη.

Το αραβικό «όχι» και η ελληνική ευκαιρία

Το κρισιμότερο στοιχείο για την ελληνική εξωτερική πολιτική δεν βρίσκεται στο τι ειπώθηκε στο Ομάν, αλλά στο τι συνέβη πριν. Εννέα αραβικές χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Σαουδικής Αραβίας και των ΗΑΕ, αρνήθηκαν κατηγορηματικά τη χρήση του εναέριου χώρου τους για οποιοδήποτε αμερικανικό πλήγμα κατά του Ιράν (Fox News). Οι Άραβες σύμμαχοι, φοβούμενοι τα ιρανικά αντίποινα στις υποδομές τους, επιλέγουν την ουδετερότητα.

Αυτή η εξέλιξη αναβαθμίζει αυτόματα τη γεωπολιτική αξία της Ελλάδας. Καθώς οι βάσεις στον Περσικό Κόλπο καθίστανται πολιτικά «ανενεργές» για επιθετικές ενέργειες, η βάση της Σούδας μετατρέπεται στον πλέον κρίσιμο, πολιτικά ασφαλή επιχειρησιακό κόμβο των ΗΠΑ στην ευρύτερη περιοχή. Σε αντίθεση με την Τουρκία, η οποία έχασε τον ρόλο του διαμεσολαβητή προς όφελος του «ουδέτερου» Ομάν, η Ελλάδα επιβεβαιώνει τον ρόλο του σταθερού συμμάχου που προσφέρει στρατηγικό βάθος χωρίς αστερίσκους.

Το χάσμα παραμένει

Το διακύβευμα είναι υψηλό. Οι ΗΠΑ απαιτούν «μηδενικό εμπλουτισμό» ουρανίου, ενώ το Ιράν ζητά άρση κυρώσεων, αρνούμενο να συζητήσει για το πυραυλικό του πρόγραμμα (Straits Times).

Αν οι συνομιλίες καταρρεύσουν, η στρατιωτική επιλογή είναι «στο τραπέζι». Σε ένα τέτοιο σενάριο, η Σούδα θα κληθεί να σηκώσει το βάρος της υποστήριξης των επιχειρήσεων, φέρνοντας την Αθήνα μπροστά στο κόστος που συνοδεύει τα οφέλη της στρατηγικής της αναβάθμισης.