Διπλάσια πρόστιμα για ακαθάριστα οικόπεδα ενώ οι δήμοι ελέγχουν μόλις 0,76%

Το 2024, οι δήμοι έλεγξαν ούτε 1 στα 100 οικόπεδα (0,76%), όταν ο νόμος ζητούσε 5%. Στους 14 δήμους όπου το Ελεγκτικό Συνέδριο έκανε ψιλή ανάγνωση, η παραβατικότητα έφτασε 77%. Το 2025 επιβλήθηκαν 1.410 πρόστιμα για μη δήλωση, εισπράχθηκε μόλις το ένα τρίτο (eleftherostypos.gr).

Πάνω σε αυτό το ναυάγιο πατάει η ΚΥΑ ΥΠ 1157/2026 (ΦΕΚ 2323/Β/24-4-2026) που υπέγραψαν την Παρασκευή τέσσερα υπουργεία, με μπροστάρη το Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας (αυτό κρατάει το μητρώο και τις καταγγελίες). Η απάντηση του κράτους σε αυτή την αποτυχία είναι να διπλασιάσει το πρόστιμο: από 0,50€ σε 1€ ανά τετραγωνικό, με κατώτατο 200€ και ανώτατο 2.000€ (newsbomb.gr). Προθεσμία καθαρισμού και δήλωσης στην πλατφόρμα akatharista.apps.gov.gr: 15 Ιουνίου (ethnos.gr).

Πρόκειται για ρυθμιστικό θέατρο. Όταν ένα κράτος ελέγχει το 0,76% των υπόχρεων και εισπράττει το 33% όσων τιμωρεί, το διπλάσιο πρόστιμο δεν αποτρέπει κανέναν. Είναι αύξηση τιμολογίου για όσους τυχαίνει να πιαστούν. Η ίδια η ΚΥΑ ορίζει «δειγματοληπτικούς ελέγχους τουλάχιστον 5%» (e-nomothesia.gr), το ίδιο νούμερο που ίσχυε και πέρυσι, και που οι δήμοι απέδειξαν πως δεν φτάνουν ούτε στο ένα έκτο του.

Το παράδοξο κρύβεται στα ίδια τα στατιστικά της Πυροσβεστικής. Στις εκθέσεις του 2025 οι αιτίες πυρκαγιάς κατανέμονται σε πρόθεση (έως 75% στη Δυτική Ελλάδα), αμέλεια από γυμνή φλόγα, σπινθήρες, καπνό. Δημοσιευμένη κατηγορία «πυρκαγιά από ακαθάριστο οικόπεδο» δεν υπάρχει. Έξι χρόνια μετά το Μάτι, το κράτος επιβάλλει ένα μέτρο για το οποίο δεν έχει δημοσιεύσει ποτέ στοιχεία αποτελεσματικότητας.

Η Πυροσβεστική θα ελέγξει «κατόπιν καταγγελίας». Ο δήμος θα στείλει κλιμάκιο, αν προλάβει. Ο ιδιοκτήτης θα πληρώσει 200€ ή θα καθαρίσει. Το νομικό σχήμα είναι σαφές: η πυροπροστασία της κατοικίας σου είναι, πλέον, αποκλειστικά δική σου ευθύνη. Το κράτος κρατά την τιμολόγηση.