Το Δημόσιο αναλαμβάνει 200 εκατ. χρέη νερού των δήμων

Το κράτος αναλαμβάνει να πληρώσει περίπου 200 εκατ. ευρώ από τα χρέη που έχουν συσσωρεύσει οι δημοτικές επιχειρήσεις νερού στους λογαριασμούς ρεύματός τους, ώστε να προχωρήσει η μεγαλύτερη αναδιάρθρωση του χάρτη του νερού εδώ και δεκαετίες. Το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας (ΥΠΕΝ) έθεσε το νομοσχέδιο σε δημόσια διαβούλευση την Παρασκευή 10 Ιουλίου 2026, με προθεσμία έως τις 20 Ιουλίου, και το παρουσίασε ως μέρος της πρώτης Εθνικής Στρατηγικής για τα Ύδατα, μαζί με 103 έργα υποδομής σε 63 δήμους ύψους 142 εκατ. ευρώ (Newsit, greece20.gov.gr). Το μέτρο ακολουθεί το επενδυτικό πρόγραμμα 2,5 δισ. ευρώ που είχε ήδη ανακοινώσει η ΕΥΔΑΠ για τη λειψυδρία της Αττικής (To Brief).

Πίσω από την τεχνική γλώσσα, η λογική είναι απλή. Το νερό «καίει» πολύ ρεύμα, επειδή πρέπει να αντληθεί, να μεταφερθεί, να πιεστεί στα δίκτυα, να καθαριστεί και μετά να περάσει από βιολογικό καθαρισμό. Οι Δημοτικές Επιχειρήσεις Ύδρευσης και Αποχέτευσης (ΔΕΥΑ), οι τοπικές εταιρείες που «τρέχουν» το νερό εκτός Αθήνας και Θεσσαλονίκης, χρέωναν συχνά κάτω από το πραγματικό κόστος και άφηναν απλήρωτους τους λογαριασμούς ρεύματος, κυρίως προς τη ΔΕΗ (Neakriti). Το συνολικό ύψος αυτών των χρεών δεν είναι καθαρό: οι δημόσιες αναφορές κινούνται μεταξύ 500 και 600 εκατ. ευρώ, με το κράτος να καλύπτει τα 200 εκατ. και το υπόλοιπο να ρυθμίζεται μακροχρόνια, πιθανόν άτοκα (Aftodioikisi).

Ποιος απορροφά ποιον

Οι δύο εισηγμένες εταιρείες, η ΕΥΔΑΠ για την πρωτεύουσα και η ΕΥΑΘ για τη Θεσσαλονίκη, απλώνουν τη γεωγραφική τους αρμοδιότητα. Η ΕΥΔΑΠ βγαίνει εκτός Λεκανοπεδίου και αναλαμβάνει ολόκληρη την Αττική, νησιά του Αργοσαρωνικού και τρεις Περιφερειακές Ενότητες της Στερεάς Ελλάδας. Η ΕΥΑΘ αντίστοιχα αναλαμβάνει το σύνολο Θεσσαλονίκης και Χαλκιδικής (OT, News247). Στην πράξη, η ΕΥΔΑΠ επεκτείνεται στην Αίγινα, το Αγκίστρι, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Εύβοια. Μόνο για την ΕΥΑΘ υπάρχει καθαρή απαρίθμηση: απορροφά 25 φορείς, δηλαδή 5 τμήματα δήμων, 8 ΔΕΥΑ, 11 ΤΟΕΒ (αρδευτικοί οργανισμοί) και 1 ΓΟΕΒ. Συνολικά, δημοσιογραφικές εκτιμήσεις μιλούν για περίπου 60 τοπικούς φορείς που περνούν κάτω από τις δύο εταιρείες (Proto Thema English).

Το κρίσιμο σημείο, όμως, βρίσκεται στη χρέωση της αποχέτευσης. Εδώ αλλάζει ο τρόπος που θα πληρώνει ο ιδιοκτήτης ακινήτου για την κατασκευή του αγωγού ακαθάρτων, δηλαδή του δημόσιου σωλήνα που μεταφέρει τα λύματα. Η δαπάνη θα επιμερίζεται με βάση το μήκος της πρόσοψης του ακινήτου στον δρόμο όπου περνά ο αγωγός. Και η βάση υπολογισμού δεν θα είναι το τι υπάρχει σήμερα, αλλά μια τυποποιημένη παραδοχή τριώροφης οικοδομής, ακόμη κι αν το οικόπεδο είναι αδόμητο ή έχει ένα ισόγειο σπίτι (OT). Ξεχωριστά, η ΕΥΔΑΠ θα κατασκευάζει την εξωτερική διακλάδωση και το φρεάτιο, τα κομμάτια που συνδέουν το ακίνητο με τον κεντρικό αγωγό. Το κόστος βαραίνει τον ιδιοκτήτη και υπολογίζεται ανάλογα με την απόσταση του ακινήτου από τον κεντρικό αγωγό.

Το βάρος, δηλαδή, μετακινείται προς τα ακίνητα με μεγάλο μέτωπο στον δρόμο ή μεγάλη απόσταση από τον αγωγό. Τι γίνεται με γωνιακά οικόπεδα ή διπλές προσόψεις δεν διευκρινίζεται στο κείμενο που δόθηκε στη δημοσιότητα, κι εκεί ακριβώς θα κριθεί πόσο βαριά θα πέσει ο κανόνας. Η υποχρέωση σύνδεσης έρχεται με προθεσμία τριών μηνών· όποιος δεν συνδεθεί κινδυνεύει με πρόστιμο από πενταπλάσιο έως δεκαπλάσιο του μεγαλύτερου λογαριασμού της τελευταίας διετίας, με ελάχιστο 100 ευρώ τον χρόνο (Newsit).

Εδώ κρύβεται η αντίφαση. Το Δημόσιο σηκώνει τουλάχιστον το 75% των παλιών ενεργειακών χρεών στις περιοχές που μεταφέρονται, χρέη που γεννήθηκαν από χρόνια χαμηλής τιμολόγησης και αναβλητικότητας (Newsbomb). Την ίδια στιγμή, το νέο σύστημα διατηρεί την τιμολόγηση στη λογική ανάκτησης κόστους υπό τη ΡΑΑΕΥ και προσθέτει νέες χρεώσεις υποδομής στους ιδιοκτήτες. Το «δεν αυξάνεται το νερό σήμερα» (και το αρδευτικό νερό παγώνει για τρία χρόνια) δεν σημαίνει ότι ο λογαριασμός εξαφανίζεται (Aftodioikisi). Οι παλιές ζημιές κοινωνικοποιούνται μέσω του προϋπολογισμού, αλλά το κόστος της νέας υποδομής ιδιωτικοποιείται στην πρόσοψη του κάθε σπιτιού.