Δικηγόρος Τραμπ αναλαμβάνει το υπουργείο που τον δίωκε

Ο νέος υπουργός Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, ο Τοντ Μπλανς, μέχρι πρόσφατα υπερασπιζόταν προσωπικά τον Ντόναλντ Τραμπ σε ποινικά δικαστήρια. Τα ξημερώματα του Σαββάτου η Γερουσία τον επιβεβαίωσε στην κορυφή του ίδιου υπουργείου που είχε διώξει τον πελάτη του, με 50-49, την οριακότερη δυνατή πλειοψηφία (Senate Roll Call 230). Η στενή σχέση δεν αποδεικνύει από μόνη της κάποια παράνομη παρέμβαση. Το βάρος το δίνουν οι εξουσίες που αποκτά και η εκκρεμότητα που κουβαλά μαζί του.

Στην τελική ψηφοφορία όλοι οι Δημοκρατικοί καταψήφισαν, μαζί τους οι Ρεπουμπλικανές Σούζαν Κόλινς και Λίζα Μουρκόφσκι, ενώ ο Μιτς ΜακΚόνελ ήταν ο μόνος που δεν ψήφισε (Senate Daily Press). Ο Μπλανς δήλωσε «βαθιά τιμημένος» από την εμπιστοσύνη του προέδρου (NBC).

Η διαδρομή του δεν έχει προηγούμενο στην ιστορία του υπουργείου. Πρώτα προσωπικός ποινικός συνήγορος του Τραμπ, μετά αναπληρωτής υπουργός, κατόπιν υπηρεσιακός επικεφαλής όταν ο Τραμπ απέπεμψε την Παμ Μπόντι τον Απρίλιο, και τώρα μόνιμος υπουργός (AP). Πάνω από 2.600 δικηγόροι και νομικοί από 50 πολιτείες υπέγραψαν ανοιχτή επιστολή ότι κανείς δεν πέρασε ποτέ τόσο άμεσα από την προσωπική υπεράσπιση ενός προέδρου στην ηγεσία του υπουργείου που τον δίωξε (Lawyers for Good Government).

Και η θέση δίνει πραγματικό βάρος σε αυτή τη σχέση. Το υπουργείο Δικαιοσύνης δεν είναι ανεξάρτητη αρχή. Οι λειτουργίες του συγκεντρώνονται στον υπουργό, που ελέγχει προτεραιότητες, εποπτεύει τους 93 ομοσπονδιακούς εισαγγελείς και διορίζει ή απομακρύνει ειδικούς εισαγγελείς (28 U.S.C. §509). Στα φορολογικά ειδικά, ο νόμος απαγορεύει στον Λευκό Οίκο να ζητά έλεγχο συγκεκριμένου φορολογούμενου, με βασική εξαίρεση ακριβώς τον υπουργό (26 U.S.C. §7217).

Τι ξεκλείδωσε την ψήφο και τι δεν έκλεισε

Η επιβεβαίωση κόλλησε για εβδομάδες σε ένα έγγραφο. Τον Μάιο το υπουργείο είχε στήσει ταμείο αποζημιώσεων ύψους 1,776 δισ. δολαρίων, το «ταμείο κατά της εργαλειοποίησης», ως μέρος συμβιβασμού στην αγωγή του Τραμπ κατά της εφορίας για τη διαρροή των φορολογικών του στοιχείων (DOJ). Θα αποζημίωνε τρίτους που θα επικαλούνταν «εργαλειοποίηση» της δικαιοσύνης, όχι απευθείας τον Τραμπ, ενώ ο ίδιος ο διακανονισμός είχε ήδη περιορίσει τους φορολογικούς ελέγχους σε βάρος του και της οικογένειάς του (To Brief). Δύο Ρεπουμπλικανοί της αρμόδιας επιτροπής, ο Τζον Κόρνιν και ο Τομ Τίλις, αρνήθηκαν να προχωρήσουν χωρίς γραπτή ακύρωση (NBC).

Στις 2 Αυγούστου ο Μπλανς υπέγραψε μονοσέλιδη διαταγή: η εντολή της 18ης Μαΐου «ανακαλείται και δεν έχει καμία ισχύ», κανένα μέλος δεν διορίστηκε, κανένα ποσό δεν μεταφέρθηκε (DOJ order). Η ακύρωση όμως ήταν μερική. Αφορούσε τη δική του εφαρμοστική εντολή, όχι τον ίδιο τον συμβιβασμό, που δεν τροποποιήθηκε τυπικά από όλα τα μέρη (Axios). Ο ίδιος ο Τραμπ παραδέχθηκε ότι δεν υπέγραψε την ακύρωση, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο αναβίωσης (Forbes). Στο μεταξύ, στις 13 Ιουλίου η δικαστής Κάθλιν Γουίλιαμς είχε ακυρώσει συνολικά τη συμφωνία, χαρακτηρίζοντάς την κατάχρηση της δικαστικής διαδικασίας και απαγορεύοντας στα μέρη να την επικαλούνται. Ο Τραμπ άσκησε έφεση (Politico). Η εκτελεστότητα κρίνεται ακόμη στα δικαστήρια.

Ο Μπλανς δεν είναι απλός παρατηρητής στις ευαίσθητες υποθέσεις. Στην 6η Ιανουαρίου παραδέχθηκε ότι «το υπουργείο μου ζήτησε την απόρριψη» καταδικών των Oath Keepers, ενώ «πήρε την πρωτοβουλία» στη δημοσιοποίηση των αρχείων Έπσταϊν (PBS). Δηλώνει αποχή από την υπόθεση των πληρωμών σιγής και εκείνη της Μαρ-α-Λάγκο «στον βαθμό που υπάρχει σχετική εργασία», χωρίς όμως να έχει δημοσιοποιηθεί πλήρης λίστα εξαιρέσεων (CNN). Πάνω από 1.200 πρώην στελέχη του υπουργείου από 14 κυβερνήσεις αντιτάχθηκαν στον διορισμό του (UPI), και η Κόλινς κατονόμασε ρητά την προστασία από φορολογικούς ελέγχους και το ταμείο ως λόγους της καταψήφισης (The Hill).

Το πρώτο πραγματικό τεστ αμεροληψίας δεν θα είναι κάποια δήλωση. Θα είναι η στιγμή που η έφεση του Τραμπ για τον συμβιβασμό φτάσει στο δικαστήριο και το υπουργείο θα κληθεί να διαλέξει ποια θέση θα υπερασπιστεί: εκείνη του πρώην πελάτη ή εκείνη του Δημοσίου.