Δίκη Τεμπών: απορρίφθηκαν οι αναβολές, ανοίγει ο δρόμος για μάρτυρες

Η ποινική δίκη για το σιδηροδρομικό δυστύχημα των Τεμπών, όπου σκοτώθηκαν 57 άνθρωποι, ξεπέρασε τον σκόπελο των αναβολών. Στις 28 Ιουλίου το Τριμελές Εφετείο Κακουργημάτων Λάρισας απέρριψε τα αιτήματα της υπεράσπισης που θα πάγωναν ή θα μετέθεταν αλλού τη διαδικασία. Στη συνέχεια ολοκλήρωσε την απαγγελία του κατηγορητηρίου για τους 36 κατηγορούμενους και διέκοψε για τις 7 Σεπτεμβρίου, οπότε ανοίγει το αποδεικτικό στάδιο (happenednow, news247). Πρακτικά, η δίκη περνά από τη μάχη των ενστάσεων στην εξέταση των αποδείξεων, χωρίς αυτό να αποτελεί κρίση επί της ενοχής.

Η συνεδρίαση αυτή ήταν η 25η, μετά από 128 ημέρες διαδικασίας, και έκλεισε τον πρώτο κύκλο που, όπως είχαμε δει στις προηγούμενες δικασίμους, κυριάρχησε από δικονομικά αιτήματα (To Brief). Το δικαστήριο απέρριψε ομόφωνα τα αιτήματα αναβολής και αναστολής, τις ενστάσεις ακυρότητας του κλητηρίου θεσπίσματος, την παραπομπή προδικαστικών ερωτημάτων στο Δικαστήριο της ΕΕ και τις ενστάσεις που συνδέονταν με δεδικασμένο ή εκκρεμοδικία (TheTOC, news247). Ένα ζήτημα μένει πιο θολό: το αίτημα για αναβάθμιση των κατηγοριών, το οποίο σε προηγούμενη φάση (7 Ιουλίου) η έδρα είτε μετέθεσε για μετά την απόδειξη είτε απέρριψε προσωρινά, χωρίς οριστική κρίση (Koutipandoras).

Η σύμβαση 717 δεν πάγωσε τη δίκη

Το πιο σκληρό δικονομικό μέτωπο ήταν η προσπάθεια σύνδεσης της κύριας δίκης με τη χωριστή δικογραφία για τη σύμβαση 717, το ανολοκλήρωτο έργο σηματοδότησης και τηλεδιοίκησης στον άξονα Αθήνα-Θεσσαλονίκη που ερευνά η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία (EPPO). Συνήγοροι στελεχών της ΕΡΓΟΣΕ, επικαλούμενοι το άρθρο 59 του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (που ρυθμίζει πότε μια δίκη περιμένει μια άλλη), υποστήριξαν ότι η υπόθεση του δυστυχήματος έπρεπε να αναβληθεί ώσπου να κριθεί η ευρωπαϊκή δικογραφία (To Vima). Η έδρα δεν δέχθηκε ούτε πάγωμα, ούτε ενεργοποίηση του άρθρου 59, ούτε ενοποίηση των δύο φακέλων (epolitical).

Η ακριβής ανάγνωση είναι ότι το δικαστήριο είπε «προχωράμε» στη δίκη του δυστυχήματος, όχι ότι «λύθηκε» η 717. Η ευρωπαϊκή έρευνα για τη διαχείριση κοινοτικών κονδυλίων και τις καθυστερήσεις του έργου παραμένει ανοιχτό παράλληλο μέτωπο, με επικάλυψη προσώπων αλλά όχι ταυτότητα αντικειμένου (in.gr).

Ποιοι κάθονται στο εδώλιο

Στην κύρια δίκη δεν υπάρχουν πολιτικά πρόσωπα. Οι 36 κατηγορούμενοι, από τους οποίους 33 αντιμετωπίζουν κακουργήματα και 3 μόνο πλημμελήματα, καλύπτουν σχεδόν όλη την αλυσίδα λειτουργίας του σιδηροδρόμου. Στη μία άκρη βρίσκονται όσοι διαχειρίστηκαν την κυκλοφορία εκείνο το βράδυ, οι τρεις σταθμάρχες και ο πρώην επιθεωρητής του ΟΣΕ Λάρισας. Πιο πάνω, στελέχη του ΟΣΕ και δεκαέξι στελέχη της ΕΡΓΟΣΕ που συνδέονται με τις καθυστερήσεις στα έργα ασφαλείας, μαζί με την τότε πρόεδρο της ρυθμιστικής αρχής ΡΑΣ, δύο στελέχη της Hellenic Train και δύο υπαλλήλους του υπουργείου Μεταφορών (Zougla, CNN). Τα πέντε αδικήματα εκτείνονται από την επικίνδυνη παρέμβαση στη συγκοινωνία με ενδεχόμενο δόλο ως την ανθρωποκτονία από αμέλεια κατά συρροή.

Το κατηγορητήριο τοποθετεί στον πυρήνα της αιτιότητας τα συστήματα ασφαλείας. Τη νύχτα της σύγκρουσης δεν λειτουργούσαν η φωτεινή σηματοδότηση και η τηλεδιοίκηση, ενώ το σύστημα ραδιοεπικοινωνιών μηχανοδηγών GSM-R λειτουργούσε ελλιπώς, με αποτέλεσμα η κυκλοφορία να στηρίζεται σε χειροκίνητους χειρισμούς και προφορικές εντολές (Reader). Η ευρωπαϊκή νομοθεσία απαιτεί ξεχωριστές, ανεξάρτητες διερευνήσεις σοβαρών ατυχημάτων για την πρόληψη· η ποινική δίκη κάνει το άλλο βήμα, να κρίνει αν συγκεκριμένες πράξεις και παραλείψεις στοιχειοθετούν ευθύνη (EUR-Lex).

Η απαγγελία των κατηγοριών προκάλεσε νέα ένταση, με συγγενείς να αντιδρούν ότι η έκρηξη και η φωτιά μετά τη σύγκρουση δεν καλύπτονται επαρκώς, και τη φράση «Ζωντανά κάηκαν τα παιδιά μας» να ακούγεται στο ακροατήριο (Pontos News). Στις 7 Σεπτεμβρίου θα προηγηθούν οι τοποθετήσεις των κατηγορουμένων και η γνωστοποίηση των μαρτύρων, με τις πρώτες καταθέσεις να αναμένονται από την υποστήριξη της κατηγορίας και ειδικότερα από την οικογένεια του μηχανοδηγού Γιώργου Κουτσούμπα (The Press Project).

Η δικογραφία της 717 δεν κατάφερε μέχρι τώρα να μπλοκάρει την κύρια δίκη. Το αν η αποδεικτική διαδικασία θα φωτίσει ολόκληρη την αλυσίδα ευθύνης, από τον σταθμάρχη ως τα διοικητικά κλιμάκια, ή θα στενέψει ξανά το κάδρο, κρίνεται από τον Σεπτέμβριο και μετά.