Σε δίκη για διαφθορά η σύζυγος του Ισπανού πρωθυπουργού

Τον Ιούνιο του 2018 ο Πέδρο Σάντσεθ ανέβηκε στο βήμα της Βουλής και κατέρριψε τον Μαριάνο Ραχόι με μια πρόταση μομφής χτισμένη πάνω στη διαφθορά του κόμματός του. Οκτώ χρόνια μετά, η σύζυγός του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, οδεύει σε δίκη για διαφθορά και αθέμιτη άσκηση επιρροής, με υποχρέωση να παραδώσει το διαβατήριό της και να εμφανίζεται τακτικά ενώπιον των αρχών. Η ίδια η αφήγηση ηθικής κάθαρσης που έφερε τον Σάντσεθ στην εξουσία γίνεται τώρα το βαρύτερο όπλο εναντίον του.

Στις 13 Απριλίου 2026, μετά από διετή έρευνα, ο ανακριτής Χουάν Κάρλος Πεϊνάδο παρέπεμψε την Γκόμεθ για τέσσερα αδικήματα: παράνομη άσκηση επιρροής, διαφθορά στις επιχειρήσεις, υπεξαίρεση δημόσιου χρήματος και υπεξαίρεση (Infobae, Euronews). Ο πυρήνας της υπόθεσης αφορά τη χρήση της πανεπιστημιακής έδρας της στο Complutense: κατά τον δικαστή, η έδρα «χρησιμοποιήθηκε ως μέσο ιδιωτικής επαγγελματικής προόδου», με εταιρική χρηματοδότηση και λογισμικό αξίας άνω των 300.000 ευρώ (DW). Στο κάδρο μπαίνουν και επιστολές στήριξης προς τον επιχειρηματία Χουάν Κάρλος Μπαραμπές, του οποίου ο όμιλος είχε λάβει δημόσιες συμβάσεις (Reuters). Η παράδοση διαβατηρίου και οι τακτικές εμφανίσεις διασφαλίζουν την παρουσία της στη διαδικασία. Δεν αποτελούν απόδειξη ενοχής.

Γιατί χτυπά τον ίδιο τον Σάντσεθ

Η δίκη της Γκόμεθ γίνεται πολιτικά «δίκη της κυβέρνησης» όχι επειδή αποδεικνύει κάτι, αλλά επειδή πλήττει το προσωπικό αφήγημα με το οποίο ο Σάντσεθ κυβερνά. Το συντηρητικό Λαϊκό Κόμμα (PP) του Φεϊχόο δεν χρειάζεται να αποδείξει ότι ο πρωθυπουργός παρανόμησε. Του αρκεί να υποστηρίξει ότι ο άνθρωπος που εμφανίστηκε ως φορέας «δημοκρατικής αναγέννησης» δεν έχει πλέον το ηθικό δικαίωμα να ζητά εμπιστοσύνη. Η ακροδεξιά Vox πάει παραπέρα, ζητώντας παραίτηση ή κάλπες ως συνολική απονομιμοποίηση του «συστήματος Sánchez».

Το σοσιαλιστικό κόμμα του Σάντσεθ (PSOE) απαντά ότι πρόκειται για πολιτικά υποκινούμενη δίωξη της δεξιάς και εχθρικών μέσων. Αυτή η γραμμή άμυνας όμως φθείρεται. Η πίεση μετακινήθηκε από το οικογενειακό περιβάλλον στον ίδιο τον κομματικό μηχανισμό, μετά την έφοδο της χωροφυλακής (Guardia Civil) στα κεντρικά γραφεία του κόμματος (To Brief).

Παρά την ένταση, η κυβέρνηση δεν πέφτει αυτόματα. Η Ισπανία έχει «εποικοδομητική πρόταση μομφής»: η αντιπολίτευση πρέπει όχι μόνο να ρίξει τον πρωθυπουργό, αλλά και να προτείνει εναλλακτικό, συγκεντρώνοντας 176 από τις 350 έδρες (Σύνταγμα). Στη σημερινή σύνθεση, PP και Vox αθροίζουν 170 έδρες. Ακόμη και με μικρότερους εταίρους μένουν κάτω από το όριο, χωρίς μετακίνηση παικτών όπως το καταλανικό Junts ή το βασκικό PNV (Congreso). Ο πραγματικός κίνδυνος, λοιπόν, δεν είναι κοινοβουλευτική ανατροπή αλλά αργή αποστράγγιση. Κάθε ψήφος των συμμάχων γίνεται ακριβότερη. Η νομοθετική ατζέντα παγώνει. Η κυβέρνηση μοιάζει όλο και πιο όμηρος των εταίρων της.

Για τον Έλληνα αναγνώστη, η αξία δεν είναι κάποια άμεση οικονομική επίπτωση. Είναι το πώς λειτουργεί η εξουσία σε εύθραυστες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις συμμαχιών, όταν η δικαιοσύνη μπαίνει στο κέντρο της κομματικής μάχης. Η Κομισιόν αξιολογεί ήδη κράτος δικαίου, ανεξαρτησία δικαιοσύνης και αντιδιαφθορά ως ενιαίο ευρωπαϊκό ζήτημα για όλα τα μέλη (European Commission).

Εδώ βρίσκεται και το νομικό παράδοξο που κρατά την υπόθεση ζωντανή. Η ίδια η εισαγγελία έχει ζητήσει επανειλημμένα την αρχειοθέτηση, κρίνοντας ότι δεν υπάρχουν επαρκείς ενδείξεις, με την πιο πρόσφατη αίτηση την 1η Απριλίου 2026 (RTVE). Η χωροφυλακή δεν εντόπισε ύποπτη τραπεζική δραστηριότητα και ανώτερα δικαστήρια έχουν ακυρώσει πάνω από δέκα αποφάσεις του Πεϊνάδο στην πορεία της έρευνας (El País). Κι όμως ο δικαστής προχωρά σε δίκη όση ώρα η εισαγγελία ζητά να την κλείσει. Ανεξάρτητα από το ποια θα είναι η ετυμηγορία, το ίδιο αφήγημα ηθικής υπεροχής που ανέβασε τον Σάντσεθ στην εξουσία είναι σήμερα το σημείο όπου είναι πιο ευάλωτος.