Σε διαβούλευση τα μέτρα της Έκθεσης Θεσσαλονίκης, ψήφιση Νοέμβριο

Το υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών έθεσε στις 18 Οκτωβρίου σε δημόσια διαβούλευση το νομοσχέδιο με τα μέτρα που παρουσίασε ο υπουργός Κυριάκος Πιερρακάκης στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης (ΔΕΘ). Η ΔΕΘ είναι η ετήσια εκδήλωση όπου η κυβέρνηση ανακοινώνει το οικονομικό της πακέτο. Τα σχόλια γίνονται δεκτά έως την 1η Νοεμβρίου στις 22:00 και στόχος είναι η ψήφιση μέσα στον Νοέμβριο (ΥΠΕΘΟΟ). Μέχρι τότε πρόκειται για προτάσεις και όχι για νόμο. Οι εξαγγελίες πάντως αποκτούν πια ημερομηνίες και ομάδες δικαιούχων, για μέτρα που εφαρμόζονται το 2026 και το 2027 (newsit).

Το σχέδιο αυτό είναι χωριστό από εκείνο για τα κόκκινα δάνεια και τους servicers, που το ίδιο υπουργείο έχει επίσης θέσει σε διαβούλευση (To Brief). Τα στοιχεία που ακολουθούν προέρχονται από την ανακοίνωση του υπουργείου, τις περιλήψεις του Τύπου και τα έγγραφα του προϋπολογισμού. Το πλήρες σχέδιο, με τα άρθρα του και την ανάλυση συνεπειών, δεν μπόρεσε να ελεγχθεί, γι' αυτό αρκετά κριτήρια μένουν ακόμη ανοιχτά.

Το προσχέδιο του προϋπολογισμού 2027 αποτιμά τα νέα μέτρα σε σχεδόν 2,3 δισ. ευρώ για το 2027, δηλαδή πάνω από 200 ευρώ ανά κάτοικο. Το ποσό είναι χωριστό από άλλα 5,5 δισ. για μέτρα που είχαν ψηφιστεί νωρίτερα (προσχέδιο προϋπολογισμού). Το όφελος όμως διαφέρει πολύ από άνθρωπο σε άνθρωπο, και δύο παρεμβάσεις το δείχνουν καθαρά.

Πέντε ευρώ στη μισθοδοσία, 400 ευρώ τον Νοέμβριο

Η πρώτη είναι η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά μισή ποσοστιαία μονάδα από τον Απρίλιο του 2027, μόνο στο μερίδιο του εργαζομένου στον ιδιωτικό τομέα (ΥΠΕΘΟΟ). Ο εργοδότης θα συνεχίσει να πληρώνει τα ίδια, άρα όλο το όφελος πηγαίνει στον μισθωτό, αλλά είναι μικρό. Αν ολόκληρος ο μισθός υπάγεται στη μείωση, με 1.000 ευρώ μικτά οι κρατήσεις μειώνονται περίπου 5 ευρώ σε κάθε μισθοδοσία και με 1.500 ευρώ περίπου 7,5 ευρώ (ΥΠΕΘΟΟ). Αυτά τα ποσά υπολογίζονται πριν από τον φόρο. Με μικρότερες εισφορές μεγαλώνει λίγο το φορολογητέο εισόδημα, οπότε ένα μέρος του κέρδους πηγαίνει στην εφορία. Το μέτρο κοστίζει 163 εκατ. ευρώ το 2027, περίπου το 7% του πακέτου (προσχέδιο προϋπολογισμού).

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά περισσότερους ανθρώπους και έρχεται νωρίτερα. Προτείνεται ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ καθαρά από τον Νοέμβριο του 2026, σχεδόν ταυτόχρονα με την ψήφιση. Θα τη λάβουν οι συνταξιούχοι άνω των 65, οι συνταξιούχοι άνω των 60 που παίρνουν μόνο σύνταξη χηρείας, τα άτομα με αναπηρία και οι ανασφάλιστοι υπερήλικες, περίπου 2,2 εκατ. άνθρωποι κατά την εκτίμηση του υπουργείου (ΕΡΤ, Πρώτο Θέμα). Δύο πράγματα δεν είναι ακόμη σαφή. Το πρώτο είναι τα εισοδηματικά και περιουσιακά κριτήρια, που λείπουν από τις περιλήψεις. Το δεύτερο είναι πόσα επιπλέον θα πάρει όποιος ήδη λάμβανε ενίσχυση, αφού το δημοσιονομικό σχέδιο αναφέρει σε ένα σημείο 250 και σε άλλο 300 ευρώ ως προηγούμενο ποσό (DBP 2027).

Οι υπόλοιπες ομάδες θα δουν τις αλλαγές το 2027. Οι τρίτεκνοι, περίπου 86.900 φορολογούμενοι, αποκτούν μηδενικό συντελεστή έως τα 20.000 ευρώ. Οι μισθωτοί θα το δουν στην παρακράτηση από τον Ιανουάριο του 2027 και οι υπόλοιποι στην εκκαθάριση του 2028 (DBP 2027, enikonomia). Οι δημόσιοι υπάλληλοι παίρνουν ετήσιο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά, με πρώτη καταβολή στις 16 Δεκεμβρίου 2027. Το επίδομα αυτό δεν ισοδυναμεί με 13ο μισθό (Πρώτο Θέμα).

Η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ για κατοικίες σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκων δείχνει γιατί μετράει το πλήρες κείμενο. Αφορά περίπου 62.000 ιδιοκτήτες, όμως η ΕΡΤ αναφέρει δύο όρους που άλλες περιλήψεις δεν γράφουν: να είναι κύρια κατοικία και να αξίζει έως 400.000 ευρώ (ΕΡΤ, ΣΚΑΪ). Για τους ένστολους οι περιλήψεις δεν περιγράφουν γενική αύξηση. Οι αγοραστές ακινήτων με φορολογική κατοικία εκτός ΕΕ θα πληρώνουν υψηλότερο φόρο μεταβίβασης από 1/7/2027 (ΟΤ).

Ο μέσος όρος και τα δύο άκρα

Η κυβερνητική προσομοίωση προβλέπει ότι το διαθέσιμο εισόδημα θα αυξηθεί κατά μέσο όρο 701 ευρώ τον χρόνο το 2027 σε σχέση με το 2026, δηλαδή 4,6%. Με πληθωρισμό 2,4%, η πραγματική αύξηση είναι περίπου 2,2% (DBP 2027). Τα 701 ευρώ δεν είναι ποσό που θα λάβει κάθε νοικοκυριό. Μετρούν εισόδημα ανά «ισοδύναμο» μέλος, λαμβάνοντας υπόψη το μέγεθος του νοικοκυριού, και περιλαμβάνουν τις αυξήσεις μισθών και συντάξεων, όχι μόνο τα μέτρα. Το φτωχότερο 10% κερδίζει 274 ευρώ και το πλουσιότερο 10% 1.409 ευρώ, δηλαδή πάνω από πέντε φορές περισσότερα (DBP 2027). Οι φτωχότεροι βλέπουν μεγαλύτερη αύξηση σε ποσοστό, αλλά τα περισσότερα ευρώ καταλήγουν στα υψηλότερα εισοδήματα. Το ίδιο φαίνεται και στη φτώχεια. Με σταθερό όριο φτώχειας, μειώνεται κατά 2,2 μονάδες. Με σχετικό όριο, που ανεβαίνει μαζί με τα εισοδήματα όλων, μειώνεται μόλις κατά 0,2 (DBP 2027).

Για τον χαμηλόμισθο του ιδιωτικού τομέα, η μείωση εισφορών αξίζει λιγότερο από έναν καφέ την εβδομάδα. Η ετήσια ενίσχυση των συνταξιούχων φτάνει πρώτη και σε πολύ περισσότερους ανθρώπους. Γι' αυτό τα κριτήριά της είναι η λεπτομέρεια που πρέπει να ελεγχθεί πρώτη στο πλήρες κείμενο, πριν κλείσει η διαβούλευση.