Διαστημική αυτονομία: Σε τροχιά οι πρώτοι τέσσερις δορυφόροι 100% ελληνικής κατασκευής

Μέχρι χθες, αν ήθελες δορυφορική εικόνα ελληνικού εδάφους, αγόραζες χρόνο σε ξένο δορυφόρο. Αν ήθελες σήμα στη μέση του Αιγαίου, περίμενες κεραία που κανείς δεν είχε χτίσει. Από σήμερα, αυτό αρχίζει να αλλάζει.

Τρεις νανοδορυφόροι ERMIS του ΕΚΠΑ και ο φοιτητικός PeakSat του ΑΠΘ εκτοξεύτηκαν με Falcon 9 της SpaceX, μαζί με 119 δορυφόρους από 23 χώρες (Spaceflight Now). Για πρώτη φορά, η Ελλάδα θέτει σε τροχιά δορυφόρους που σχεδιάστηκαν και κατασκευάστηκαν εξ ολοκλήρου στη χώρα.

Κάμερα που βλέπει αόρατα, σήμα χωρίς κεραίες

Το σμήνος ERMIS κουβαλάει δύο τεχνολογίες με άμεση πρακτική αξία. Η πρώτη είναι μια υπερφασματική κάμερα με ανάλυση 5 μέτρων: κάθε εικονοστοιχείο αντιστοιχεί σε ένα τετράγωνο 5×5 μέτρα στο έδαφος (News247). Σε αντίθεση με μια συνηθισμένη κάμερα που βλέπει τρία χρώματα, αυτή καταγράφει εκατοντάδες «κανάλια» φωτός, συμπεριλαμβανομένου του υπέρυθρου. Πρακτικά: μπορεί να εντοπίσει ασθένεια σε καλλιέργεια εβδομάδες πριν γίνει ορατή στο ανθρώπινο μάτι.

Η δεύτερη είναι δορυφορικές επικοινωνίες 5G/IoT (ERT News). Σε μια χώρα με χιλιάδες νησιά, αγροτικές εκτάσεις χωρίς σήμα και τον μεγαλύτερο εμπορικό στόλο στον κόσμο, η δυνατότητα σύνδεσης αισθητήρων απευθείας μέσω δορυφόρου, χωρίς κεραία εδάφους, δεν είναι ακαδημαϊκή άσκηση. Είναι υποδομή. Τα δεδομένα θα κατεβαίνουν με λέιζερ αντί για ραδιοκύματα, μέσω επίγειου σταθμού στον Χελμό, υπό την εποπτεία του ESA (ESA Connectivity).

Γιατί μετράνε οι 24 δορυφόροι του 2026

Το ERMIS είναι αποστολή επίδειξης τεχνολογίας: δεν παράγει ακόμα δεδομένα για καθημερινή χρήση, αλλά πιστοποιεί ότι ελληνικές τεχνολογίες λειτουργούν στο διάστημα. Χρηματοδοτήθηκε με €4,9 εκατ. από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης (Protothema). Τον Απρίλιο αναμένονται ακόμη τέσσερις δορυφόροι με θερμικά ραντάρ για ανίχνευση πυρκαγιών, και το καλοκαίρι δορυφόροι παρατήρησης υψηλής ανάλυσης.

Μαζί με τον PeakSat, τον πρώτο δορυφόρο χτισμένο αποκλειστικά από προπτυχιακούς φοιτητές (To Brief), οι ελληνικοί δορυφόροι σε τροχιά φτάνουν πλέον τους έξι. Ο στόχος είναι 24 μέχρι τέλος του 2026, μέσα από Εθνικό Πρόγραμμα Μικροδορυφόρων ύψους €200 εκατ. (To Brief). Το διακύβευμα δεν είναι τεχνολογικό κύρος. Είναι να μην χρειάζεται η Ελλάδα ξένο δορυφόρο για να δει τι καίγεται στην Εύβοια, ποιος πλέει στο Αιγαίο, ή πώς θα επικοινωνήσει όταν πέσουν τα επίγεια δίκτυα.