Δεύτερο κρούσμα Έμπολα στην Κένυα, μέσα στην καραντίνα

Η Κένυα επιβεβαίωσε δεύτερο κρούσμα Έμπολα. Πρόκειται για έναν 39χρονο στενό συγγενή του ασθενούς που πέθανε στο Ναϊρόμπι στις αρχές Οκτωβρίου (AP, Al Jazeera). Ο ιός πέρασε από άνθρωπο σε άνθρωπο, όμως ο δεύτερος ασθενής ανέβασε πυρετό ενώ βρισκόταν ήδη σε καραντίνα. Αυτή η λεπτομέρεια δείχνει ότι η σπίθα δεν ξέφυγε: έπεσε εκεί όπου κάποιος περίμενε με τον πυροσβεστήρα στο χέρι.

Η αρχή της αλυσίδας είναι γνωστή. Ένας επιχειρηματίας έφτασε από τη ΛΔ Κονγκό, μέσω Ουγκάντας, στο Ναϊρόμπι στις 3 Οκτωβρίου και πέθανε στις 5 (ΠΟΥ). Είχε περάσει σύνορα χωρίς να εντοπιστεί η λοίμωξη (To Brief). Από εκεί και πέρα, η Κένυα στηρίχτηκε σε ένα παλιό αλλά απαιτητικό εργαλείο, την ιχνηλάτηση επαφών.

Γιατί κάποιος αρρωσταίνει μέσα στην καραντίνα

Η καραντίνα ακούγεται σαν ασπίδα, αλλά δεν λειτουργεί έτσι. Δεν μπορεί να αναιρέσει μια μόλυνση που έχει ήδη γίνει. Ο Έμπολα έχει περίοδο επώασης από 2 έως 21 ημέρες, οπότε κάποιος μπορεί να κουβαλά τον ιό χωρίς να το ξέρει (CDC).

Το κρίσιμο είναι ότι ο ασθενής αρχίζει να μεταδίδει μόνο αφού αρρωστήσει. Η μετάδοση γίνεται με άμεση επαφή με αίμα, άλλα σωματικά υγρά ή μολυσμένα αντικείμενα, όχι μέσω του αέρα (ΠΟΥ). Γι' αυτό, όποιος φροντίζει έναν ασθενή και αγγίζει τα υγρά του χωρίς προστασία έχει ουσιαστική έκθεση. Αντίθετα, ένας συνεπιβάτης δεν μολύνεται απλώς επειδή μοιράστηκε την καμπίνα (ECDC).

Αν συνδυάσεις αυτά τα δύο, η λογική της ιχνηλάτησης γίνεται καθαρή. Κάθε πιθανώς εκτεθειμένος άνθρωπος αποκτά το δικό του χρονόμετρο. Ελέγχεται καθημερινά για 21 ημέρες από την τελευταία του έκθεση και, με το πρώτο σύμπτωμα, απομονώνεται και εξετάζεται αμέσως (ΠΟΥ). Αφού ο ιός δεν μεταδίδεται πριν από τα συμπτώματα, το παράθυρο κινδύνου ανοίγει τη στιγμή ακριβώς που κάποιος παρακολουθεί. Ο στόχος δεν είναι να μην αρρωστήσει καμία επαφή. Είναι να μην αρρωστήσει καμία απαρατήρητη.

Τι έδειξε το δεύτερο κρούσμα

Αυτό ακριβώς συνέβη με τον 39χρονο. Στις 13 Οκτωβρίου εμφάνισε πυρετό, κόπωση και πόνους στις αρθρώσεις. Απομονώθηκε, εξετάστηκε σε δύο εργαστήρια και μεταφέρθηκε σε ειδικό κέντρο θεραπείας, ενώ το κρούσμα ανακοινώθηκε την επομένη (Nation). Εκεί λαμβάνει υποστηρικτική φροντίδα, δηλαδή αντιμετώπιση των συμπτωμάτων και αναπλήρωση υγρών. Η φροντίδα αυτή μετρά πολύ, γιατί για τον ιό Bundibugyo, το στέλεχος που αναφέρεται στην τρέχουσα επιδημία, δεν υπάρχει εγκεκριμένο ειδικό εμβόλιο ή θεραπεία. Ο ΠΟΥ χρησιμοποιεί το εμβόλιο Ervebo μόνο σε ερευνητικό πρωτόκολλο (ΠΟΥ).

Η υπόλοιπη ιχνηλάτηση είναι λιγότερο τακτοποιημένη. Έως τις 13 Οκτωβρίου, οι αρχές είχαν εντοπίσει 113 από τις 128 επαφές του πρώτου ασθενούς (EFE). Από αυτές, οι 108 βρίσκονταν σε καραντίνα και παρακολούθηση στην Κένυα και οι πέντε στο εξωτερικό, όπου είχαν ειδοποιηθεί οι τοπικές αρχές. Άλλες 15 αναζητούνταν ακόμη, και νεότερη δημόσια καταμέτρηση γι' αυτές δεν έχει εντοπιστεί. Ούτε έχει γίνει γνωστό πού και πότε μολύνθηκε ο συγγενής, οπότε δεν μπορεί ακόμη να χαρακτηριστεί με βεβαιότητα ως μετάδοση εντός Κένυας.

Παράλληλα ανοίγει νέος κύκλος. Οι αρχές αξιολογούν όσους ήρθαν σε επαφή με τον 39χρονο από τις 13 Οκτωβρίου, ανάμεσά τους προσωπικό της καραντίνας και υγειονομικούς, χωρίς να έχουν δημοσιοποιήσει αριθμούς (Reuters). Το υπουργείο Υγείας λέει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις ευρύτερης διασποράς στην κοινότητα. Η εκτίμηση αυτή είναι δική του και δεν έχει επαληθευτεί ανεξάρτητα (Al Jazeera). Στέλεχος της Africa CDC, του αφρικανικού οργανισμού δημόσιας υγείας, χαρακτήρισε πάντως θετικά την κενυατική προσπάθεια (Kenyans.co.ke).

Η παρακολούθηση δεν έχει μία κοινή ημερομηνία λήξης, αφού το 21ήμερο μετρά για τον καθένα από τη δική του τελευταία έκθεση (ΠΟΥ). Για υγειονομικούς με τελευταία έκθεση στις 5 Οκτωβρίου, η 21η ημέρα πέφτει στις 26 Οκτωβρίου, εφόσον δεν εκτέθηκαν ξανά (Nation). Για τις επαφές του δεύτερου ασθενούς, αν η τελευταία έκθεση ήταν στις 13 ή 14 Οκτωβρίου, ο λογαριασμός φτάνει στις αρχές Νοεμβρίου. Για το κοινό δεν ανακοινώθηκαν γενικοί ταξιδιωτικοί περιορισμοί, και ο ΠΟΥ δεν τους συνιστά. Όποιος όμως εμφανίσει συμπτώματα μετά από πιθανή έκθεση πρέπει να ειδοποιήσει αμέσως τις υγειονομικές αρχές.

Ο ιός πέρασε στον συγγενή, αλλά τον εντόπισαν όσοι τον περίμεναν, την ώρα ακριβώς που άρχιζε να γίνεται επικίνδυνος. Οι επόμενες δύο εβδομάδες θα δείξουν αν ισχύει το ίδιο και για τις 15 επαφές που κανείς δεν είχε ακόμη βρει (EFE).