Δεκαεπτά νεκροί από έκρηξη σε χαλυβουργείο της Σμύρνης

Δεκαεπτά εργαζόμενοι σκοτώθηκαν από την έκρηξη και τη φωτιά της Δευτέρας στο χαλυβουργείο του τουρκικού ομίλου HABAŞ στην Αλίαγα, βόρεια της Σμύρνης. Ο 17ος ήταν βαριά τραυματισμένος και ο θάνατός του ανακοινώθηκε στις 22:14 από τον Τούρκο υπουργό Υγείας Κεμάλ Μεμίσογλου (Bianet). Τρεις υπουργοί δήλωσαν ότι η επιχείρηση έρευνας και διάσωσης ολοκληρώθηκε (Bianet). Έξι άνθρωποι κρατούνται από την αστυνομία (TRT Haber). Σύμφωνα με τον ραδιοτηλεοπτικό φορέα RTÜK, δικαστήριο της Αλίαγας απαγόρευσε κάθε δημοσίευμα για την υπόθεση μέχρι να κλείσει η έρευνα (Diken).

Πώς ανέβηκε ο απολογισμός

Η έκρηξη έγινε περίπου στις 11:46 σε χώρο ηλεκτρικού κλιβάνου, σύμφωνα με τον κυβερνήτη της Σμύρνης Σουλεϊμάν Ελμπάν (Dokuz Eylül). Η πρώτη ανακοίνωση της νομαρχίας μιλούσε για 3 νεκρούς, 14 τραυματίες και 10 ανθρώπους που αναζητούνταν στα συντρίμμια. Αργότερα ο Ελμπάν ανέφερε 10 νεκρούς, 15 τραυματίες και τέσσερις εργαζομένους που εκτιμούσαν ότι βρίσκονταν ακόμη κάτω από τα χαλάσματα (Bianet, To Brief).

Γύρω στις 19:00 ο πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν ανακοίνωσε 16 νεκρούς και 13 τραυματίες, δύο από αυτούς σε σοβαρή κατάσταση (soL). Μετά τον θάνατο του ενός, οι νεκροί έγιναν 17. Για τους επιζώντες τραυματίες οι αριθμοί των μέσων διαφέρουν: η Bianet και το soL καταγράφουν 12, έναν σοβαρά (Bianet, soL). Το πρακτορείο DHA, στην ενημέρωσή του στις 23:56, γράφει 14, επίσης έναν σοβαρά (DHA).

Τι έγινε στον κλίβανο

Ο οδηγός φορτηγού Τουράν Ιλμπάι έβγαινε από το εργοστάσιο όταν η έκρηξη ταρακούνησε το όχημά του. Συνάδελφοί του τού είπαν ότι έγινε στον «τρίτο κλίβανο» (Dokuz Eylül). Ο Γιουσούφ Μπαϊκάν, που δουλεύει σε γειτονικό εργοστάσιο, είπε ότι ο κρότος τού θύμισε έκρηξη φιάλης υγραερίου και ότι ακολούθησε πυκνός καπνός (DHA).

Για την αιτία, οι αρχές έχουν δώσει τρεις διαδοχικές εκδοχές. Η πρώτη ανακοίνωση της νομαρχίας ανέφερε, ως «πρώτη εκτίμηση», ότι μια γερανογέφυρα αποσπάστηκε και έπεσε στον ηλεκτρικό κλίβανο την ώρα της χύτευσης υγρού χάλυβα (Hürriyet). Αργότερα ο Ελμπάν είπε ότι «δεν γινόταν παραγωγή» και ότι, την ώρα που άλλαζαν εξοπλισμό του κλιβάνου, έπεσαν υλικά που χτύπησαν αγωγό φυσικού αερίου (Diken). Ο υπουργός Ενέργειας Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ μίλησε για σπασμένους σωλήνες φυσικού αερίου και οξυγόνου (Dünya).

Η HABAŞ επιβεβαίωσε ότι γινόταν «προγραμματισμένη συντήρηση» σε έναν από τους ηλεκτρικούς κλιβάνους τόξου, δηλαδή τους κλιβάνους που λιώνουν το μέταλλο με ηλεκτρισμό. Δεν εξήγησε τι έπεσε ούτε τι πυροδότησε την έκρηξη, και δήλωσε ότι συνεργάζεται με τις αρχές (Yeni Dönem). Μια τέταρτη εκδοχή έρχεται από τον Ιμπραήμ Ντογάνγκιουλ, δημοτικό σύμβουλο της Αλίαγας και πρώην επικεφαλής του τοπικού παραρτήματος του συνδικάτου Petrol-İş. Όπως μεταφέρει, εργάτες τού είπαν ότι χάλασε ο γερανός και έπεσε η κουτάλα με το λιωμένο μέταλλο (Bianet).

Κρατήσεις, επιθεωρητές και απαγόρευση

Η Εισαγγελία της Μενεμένης όρισε τέσσερις εισαγγελείς, που επισκέφθηκαν μαζί με πραγματογνώμονες το τμήμα της έκρηξης. Οι πρώτες αναφορές έκαναν λόγο για πέντε κρατούμενους. Η ανακοίνωση της εισαγγελίας ανέβασε τον αριθμό σε έξι, χωρίς να δώσει ονόματα ή ιδιότητες (Dokuz Eylül, Evrensel). Ο υπουργός Εργασίας Βεντάτ Ισικχάν όρισε επικεφαλής επιθεωρητή για τα μέτρα ασφάλειας και πιθανές παραλείψεις, ενώ ο υπουργός Εσωτερικών Μουσταφά Τσιφτσί όρισε άλλους δύο κρατικούς επιθεωρητές (BBC Türkçe).

Ο Ισικχάν είπε ότι στη μονάδα εργάζονταν 37 ειδικοί ασφάλειας και δύο γιατροί εργασίας. Κατά τον ίδιο, οι αρχικοί έλεγχοι δεν είχαν βρει «πολύ σοβαρά προβλήματα», αλλά ήταν νωρίς για να αποδοθεί ευθύνη (soL). Στο ίδιο εργοστάσιο είχαν σκοτωθεί τις προηγούμενες εβδομάδες άλλοι δύο εργαζόμενοι υπεργολάβων: ο Χακάν Ντογάν στις 21 Οκτωβρίου και ο Εγιούπ Εγκινλί στις 5 Νοεμβρίου (Bianet, Cumhuriyet). Ο βουλευτής Ουμίτ Οζλαλέ ζήτησε να μάθει πόσες φορές ελέγχθηκε η HABAŞ και ποια μέτρα πάρθηκαν (Sözcü). Σύμφωνα με εργαζομένους που μίλησαν στο Diken, όσοι δουλεύουν σε τμήματα έξω από τη ζώνη της έκρηξης κλήθηκαν να παρουσιαστούν σήμερα, με την οδηγία ότι παραγωγή δεν θα γίνει (Diken).

Κατά την ανακοίνωση του RTÜK, την απαγόρευση δημοσιεύσεων (απόφαση 2026/2238) την εξέδωσε το Δικαστήριο Ειρήνης της Αλίαγας μετά από αίτημα της τοπικής εισαγγελίας. Η απόφαση επικαλείται την αποτροπή παραπληροφόρησης, τη δημόσια τάξη και την ομαλή διεξαγωγή της έρευνας, και καλύπτει ειδήσεις, συνεντεύξεις και σχόλια στον Τύπο, στο διαδίκτυο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Haberler.com). Η βουλευτής του αριστερού EMEP Σεβντά Καράτζα επέκρινε την απαγόρευση. Επέκρινε επίσης τις προσαγωγές ανθρώπων που συμπαραστέκονταν στους εργαζομένους, και ζήτησε από τις αρχές να στραφούν πρώτα στην εργοδοσία (Evrensel).

Σύμφωνα με τη Bianet, δύο από τα πέντε στελέχη που καταδικάστηκαν πρωτοδίκως τον Μάιο για άλλο δυστύχημα της HABAŞ εμφανίζονται ακόμη στα διοικητικά συμβούλια εταιρειών του ομίλου. Πρόκειται για τον Μεχμέτ Ρουστού Μπασαράν και τον Ερόλ Μπασαράν Αλτιντούγ. Στις 21 Μαΐου 2026 δικαστήριο της Κοτζαέλι τούς επέβαλε 4 χρόνια, 10 μήνες και 10 ημέρες φυλάκιση και 1 χρόνο και 9 μήνες επαγγελματική απαγόρευση. Η υπόθεση αφορούσε τη φωτιά του 2017 σε δεξαμενόπλοιο υγραερίου στο Κέρφεζ, όπου σκοτώθηκε ο εργάτης Ναΐλ Ντεμιρτζί και τραυματίστηκαν 10 άνθρωποι (Bianet). Οι συνήγοροί τους θα προσέφευγαν στο εφετείο, κατά το Gerçek Haberci (Gerçek Haberci).

Το επόμενο βήμα είναι το πόρισμα του επικεφαλής επιθεωρητή και των πραγματογνωμόνων, το οποίο θα πρέπει να εξηγήσει πώς μια προγραμματισμένη συντήρηση κατέληξε σε 17 νεκρούς. Ως τότε, η απαγόρευση ισχύει όσο διαρκεί η έρευνα.