Το deal 35 δισ. που άνοιξε τη Ράφα και ο ρόλος της Τουρκίας

Το άνοιγμα του περάσματος της Ράφα την 1η Φεβρουαρίου 2026 παρουσιάζεται διπλωματικά ως ανθρωπιστική ανάσα, αλλά στην πραγματικότητα αποτελεί το αποτέλεσμα ενός σκληρού γεωπολιτικού παζαριού με επίκεντρο την ενέργεια. Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή είναι κρίσιμη: η σταθερότητα της Αιγύπτου καθορίζει άμεσα τις μεταναστευτικές ροές προς την Κρήτη και το μέλλον των ενεργειακών διαδρόμων στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η διπλωματία του φυσικού αερίου

Πίσω από τις κάμερες, η επαναλειτουργία της Ράφα «ξεκλειδώθηκε» από μια θηριώδη συμφωνία αξίας $35 δισ. Η Αίγυπτος, αντιμέτωπη με δραματική ενεργειακή κρίση και μείωση της δικής της παραγωγής, συμφώνησε να ανοίξει το πέρασμα ως αντάλλαγμα για την αμερικανική και ισραηλινή έγκριση εισαγωγής 130 δισ. κυβικών μέτρων φυσικού αερίου από το κοίτασμα Λεβιάθαν (Liberal.gr).

Η κυβέρνηση Τραμπ χρησιμοποίησε την ενέργεια ως μοχλό πίεσης: το Κάιρο εξασφαλίζει την ενεργειακή του επιβίωση και το Ισραήλ μια πολιτική νίκη, δημιουργώντας ένα πλέγμα αλληλεξάρτησης που θεωρητικά αποτρέπει τον πόλεμο.

Η ελληνική διάσταση και ο «Δούρειος Ίππος»

Η Ελλάδα βρίσκεται στο επίκεντρο αυτού του νέου ενεργειακού χάρτη. Η εμβάθυνση της εξάρτησης Ισραήλ-Αιγύπτου ευνοεί τα ελληνικά σχέδια για μεταφορά ενέργειας προς την Ευρώπη (όπως η ηλεκτρική διασύνδεση GREGY). Ωστόσο, η νέα αρχιτεκτονική ασφαλείας στη Γάζα κρύβει κινδύνους.

Η δημιουργία του Board of Peace για τη διοίκηση της Γάζας περιλαμβάνει πλέον την Τουρκία και το Κατάρ (Times of Israel). Η Άγκυρα, εκμεταλλευόμενη το κενό ισχύος, κατοχυρώνει ρόλο ρυθμιστή στα νότια σύνορα της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ) που μας ενδιαφέρει. Για την Αθήνα, η οποία σχεδιάζει την επέκταση των χωρικών υδάτων, η τουρκική παρουσία σε διεθνή όργανα επιτήρησης στην περιοχή περιπλέκει την εξίσωση ισχύος.

Η σκληρή πραγματικότητα στο πεδίο

Παρά τις υπογραφές, η κατάσταση παραμένει χαοτική. Η «κατάπαυση» είναι εύθραυστη:

• Η Χαμάς διατηρεί περίπου 60.000 όπλα και αρνείται τον αφοπλισμό (UN Security Council).
• Η ανθρωπιστική καταστροφή συνεχίζεται, με 11 παιδιά να έχουν πεθάνει ήδη από υποθερμία (OCHA).
• Το Ισραήλ ελέγχει ακόμα το 53% της Γάζας και αρνείται να αποχωρήσει πλήρως.

Το ερώτημα για την Αθήνα δεν είναι αν θα υπάρξει ειρήνη, αλλά πώς θα διαχειριστεί την επόμενη μέρα. Με την Αίγυπτο να αποτελεί ήδη την τρίτη χώρα προέλευσης μεταναστών προς την Ελλάδα (19,5% των αφίξεων το 2025), τυχόν κατάρρευση της συμφωνίας ή νέα ανάφλεξη στη Γάζα θα μεταφραστεί άμεσα σε πίεση στα ελληνικά θαλάσσια σύνορα. Η ενέργεια μπορεί να αγόρασε χρόνο, αλλά δεν έλυσε το πρόβλημα ασφαλείας.