Ο δάσκαλος εγκρίνεται, δεν φτάνει στο θρανίο

Στα δημοτικά της Αχαΐας, την πρώτη εβδομάδα του σχολείου, καταγράφηκαν 237 ανάγκες για δάσκαλο παράλληλης στήριξης. Πρόκειται για τον εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής που κάθεται δίπλα σε μαθητή με αναπηρία μέσα στην κανονική τάξη. Προβλέφθηκαν 137 τοποθετήσεις (e-wall). Η διαφορά των 100 θέσεων, περίπου το 42% των αναγκών, σημαίνει κάτι συγκεκριμένο: για ένα παιδί με γνωμάτευση, η έγκριση για δάσκαλο και ο δάσκαλος στο θρανίο είναι δύο διαφορετικά πράγματα.

Το κενό το έφερε στο φως η ΕΣΑμεΑ (η Εθνική Συνομοσπονδία Ατόμων με Αναπηρία). Στις 10 Σεπτεμβρίου διαβίβασε στην υπουργό Παιδείας Σοφία Ζαχαράκη επιστολή της Περιφερειακής Ομοσπονδίας ΑμεΑ Δυτικής Ελλάδας, που μιλά για «μαύρη τρύπα» 100 εκπαιδευτικών στην παράλληλη στήριξη (aftodioikisi.gr). Ζήτησε πλήρη κάλυψη των εγκεκριμένων αιτημάτων, άμεσες τοποθετήσεις και μια στήριξη που θα ορίζεται από την πραγματική ανάγκη κάθε παιδιού, όχι από τους περιορισμούς της στελέχωσης· για τη Συνομοσπονδία, πρόκειται για κατοχυρωμένο δικαίωμα του μαθητή και όχι για διακριτική ευχέρεια της διοίκησης (alfavita.gr). Η ίδια αντίφαση, ανάμεσα σε μια εγκεκριμένη στήριξη και σε έναν εκπαιδευτικό που τελικά λείπει, είχε φανεί ήδη στην αρχή της χρονιάς (To Brief).

Ποιος ορίζει πια τις ώρες

Μέχρι πέρυσι, το ΚΕΔΑΣΥ (η δημόσια διεπιστημονική υπηρεσία που αξιολογεί τις εκπαιδευτικές ανάγκες κάθε παιδιού) καθόριζε και τις ώρες στήριξης ανά περίπτωση. Το άρθρο 117 του νόμου 5224/2025, με ισχύ από την 1η Σεπτεμβρίου 2025, κατάργησε αυτή την πρόβλεψη (ΦΕΚ Α΄142/2025). Πλέον το ΚΕΔΑΣΥ εισηγείται ότι το παιδί χρειάζεται παράλληλη στήριξη, αλλά την κατανομή των διαθέσιμων ωρών την αποφασίζει ο Σύλλογος Διδασκόντων του σχολείου (dikaioma.autismthessaly.gr). Ο γενικός κανόνας θέλει έναν εκπαιδευτικό ειδικής αγωγής να υποστηρίζει από κοινού τα εγκεκριμένα παιδιά του ίδιου τμήματος, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις προβλέπονται δύο.

Οι εγκρίσεις αυξάνονται ταχύτερα από τους εκπαιδευτικούς. Πέρυσι, 26.900 εγκρίσεις μοιράζονταν σε περίπου 15.900 εκπαιδευτικούς· φέτος, 31.700 εγκρίσεις σε 15.700, δηλαδή ο λόγος ανεβαίνει από περίπου 1,7 σε 2 εγκρίσεις ανά εκπαιδευτικό (alfavita.gr). Ένας δάσκαλος υποστηρίζει πλέον κατά μέσο όρο δύο εγκεκριμένα παιδιά, και η έγκριση δεν εξασφαλίζει αποκλειστικό εκπαιδευτικό. Περισσότερα παιδιά μπορούν να υποστηρίζονται μαζί στο ίδιο τμήμα, οπότε ο αριθμός από μόνος του δεν μετρά χαμένες ώρες. Τον Νοέμβριο του 2025, όμως, ο Συνήγορος του Πολίτη κατέγραψε μαθητή με γνωμάτευση πλήρους ωραρίου να λαμβάνει μόνο μέρος της υποστήριξης, επειδή οι διαθέσιμες ώρες μοιράστηκαν (ieidiseis.gr).

Όταν πληρώνει η οικογένεια

Όταν ο δημόσιος δάσκαλος αργεί, κάποιες οικογένειες στρέφονται στην αγορά. Εγκύκλιος του υπουργείου (59233/14.5.2026) επιτρέπει σε οικογένεια να διαθέσει δικό της ειδικό βοηθό, με αίτηση, βιογραφικό και αντίγραφο ποινικού μητρώου, ύστερα από σύμφωνη γνώμη του σχολείου (vaspapachristou.gr). Το κείμενο όμως δεν ορίζει ούτε συγκεκριμένο πτυχίο ούτε μισθολογικό και ασφαλιστικό καθεστώς, και κυρίως δεν δίνει στο σχολείο το δικαίωμα να απαιτεί ιδιώτη ως προϋπόθεση φοίτησης. Τον Ιανουάριο, ρεπορτάζ της Νέας Κρήτης κατέγραψε γονείς που πληρώνουν από την τσέπη τους τη στήριξη, φτάνοντας να επιστρατεύουν ακόμη και συνταξιούχους (neakriti.gr), ενώ σήμερα η Εφημερίδα των Συντακτών περιγράφει ξανά τη στροφή οικογενειών στην ιδιωτική αγορά (efsyn.gr). Πόσες ακριβώς είναι, δεν έχει καταγραφεί δημόσια.

Η κυβέρνηση απαντά με τον όγκο. Στην πρώτη φάση προσέλαβε 23.020 εκπαιδευτικούς, από τους οποίους 11.502 στην ειδική αγωγή της πρωτοβάθμιας (minedu.gov.gr), κατηγορία ευρύτερη της παράλληλης στήριξης. Στις 6 Σεπτεμβρίου η Ζαχαράκη ανακοίνωσε δεύτερη φάση έως το τέλος Σεπτεμβρίου, που μπορεί να φτάσει ή να ξεπεράσει τις 6.000 προσλήψεις (ethnos.gr).

Το κρίσιμο δεν είναι ο αριθμός της εξαγγελίας, αλλά πόσοι από αυτούς θα αναλάβουν πράγματι υπηρεσία μέσα στην τάξη μέχρι τα τέλη Σεπτεμβρίου. Για το παιδί στην Αχαΐα με την έγκριση στο χέρι, το μόνο που θα μετρήσει είναι αν ο δάσκαλος θα κάθεται στο διπλανό θρανίο τη Δευτέρα το πρωί.