Δάνεια τραπεζών 1,7 δισ. στα κόκκινα· απόθεμα +529 εκατ.

Ο δείκτης μη εξυπηρετούμενων δανείων των ελληνικών τραπεζών ανέβηκε από 3,3% σε 3,4% το πρώτο εξάμηνο του 2026. Στο ίδιο διάστημα, δάνεια αξίας 1,7 δισ. ευρώ πέρασαν στην κατηγορία των «κόκκινων». Τα στοιχεία προέρχονται από την Έκθεση Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας που δημοσίευσε η Τράπεζα της Ελλάδος στις 22 Οκτωβρίου (ΤτΕ). Το απόθεμα όμως έκλεισε τον Ιούνιο στα 6,2 δισ. ευρώ, μόλις 529 εκατ. περισσότερα από τον Δεκέμβριο (Newmoney). Η εξήγηση βρίσκεται στην απόσταση ανάμεσα στα δύο μεγέθη. Κάποια δάνεια μπαίνουν στα κόκκινα, άλλα βγαίνουν, και το απόθεμα μεγαλώνει πολύ λιγότερο από όσο δείχνουν όσα μπήκαν.

Τρεις αριθμοί που μετρούν διαφορετικά πράγματα

Τα 6,2 δισ. είναι το υπόλοιπο στους τραπεζικούς ισολογισμούς σε μία ημερομηνία, τον Ιούνιο. Τα 529 εκατ. είναι η καθαρή διαφορά από το τέλος του 2025. Τα 1,7 δισ. είναι η συνολική αξία δανείων που άλλαξαν κατηγορία, από εξυπηρετούμενα σε μη εξυπηρετούμενα, και όχι ποσό απλήρωτων δόσεων (ΤτΕ). Ένα δάνειο που περνά στα κόκκινα μετρά με όλο του το υπόλοιπο, όχι μόνο με τις δόσεις που καθυστέρησαν.

Γι' αυτό και ο δείκτης κινήθηκε μόλις μία δεκάτη της μονάδας: μισό δισ. ευρώ είναι μικρό μέγεθος μπροστά στο συνολικό δανειακό χαρτοφυλάκιο των τραπεζών. Η ίδια η ΤτΕ περιγράφει μικρή επιδείνωση της ποιότητας των δανείων, όχι γενικευμένη κρίση.

Πώς όμως 1,7 δισ. γίνονται μισό δισ.; Δημοσιεύματα που αποδίδουν αναλυτικά στοιχεία στην ΤτΕ καταγράφουν 388 εκατ. ευρώ δανείων που επέστρεψαν σε εξυπηρέτηση και διαγραφές 73 εκατ. (Newmoney). Αν τα αφαιρέσουμε, μένουν περίπου 710 εκατ. ευρώ που πρέπει να βγήκαν από την κατηγορία με άλλους τρόπους, όπως πωλήσεις ή εισπράξεις. Αυτό το ποσό είναι αριθμητικό υπόλοιπο από στρογγυλεμένα στοιχεία και όχι αιτία που έχει εντοπιστεί, αφού η αναλυτική συμφωνία δεν έχει δημοσιευθεί (ΤτΕ).

Πού συγκεντρώνεται η πίεση

Η επιδείνωση δεν μοιράζεται ομοιόμορφα. Δευτερογενής ανάλυση που επικαλείται την έκθεση δίνει δείκτη 8,6% στα δάνεια νοικοκυριών και 2,2% στα επιχειρηματικά (Powergame). Στα στεγαστικά, τα μη εξυπηρετούμενα αυξήθηκαν κατά 14,6% σύμφωνα με την Ημερησία και κατά 14,8% σύμφωνα με το Economix. Η επίσημη σύνοψη δεν περιέχει τον αναλυτικό πίνακα, άρα κανένα από τα δύο ποσοστά δεν επαληθεύεται από την πρωτογενή πηγή. Και στις δύο εκδοχές, πάντως, τα κόκκινα στεγαστικά αυξήθηκαν αισθητά ταχύτερα από το σύνολο.

Η ΤτΕ αποδίδει «μέρος» αυτής της ανόδου σε ρυθμίσεις που αφορούν «ορισμένες κατηγορίες ρυθμισμένων στεγαστικών δανείων ευάλωτων νοικοκυριών» (ΤτΕ), χωρίς να κατονομάζει τράπεζα, απόφαση ή αριθμό δανείων. Μία από αυτές είναι η ρύθμιση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Το άρθρο 128 του ν. 5264/2025 επιτρέπει σε όσους έχουν ενήμερα ή ρυθμισμένα δάνεια σε φράγκο να τα μετατρέψουν σε ευρώ, με ισοτιμία βελτιωμένη από 15% έως 50% και σταθερό επιτόκιο από 2,3% έως 2,9% (ΕΓΔΙΧ). Η πλατφόρμα άνοιξε στις 19 Φεβρουαρίου, δηλαδή μέσα στο εξάμηνο που καλύπτει η έκθεση (Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας).

Εδώ βρίσκεται το κενό. Η ΤτΕ δεν εξηγεί αν η επίδραση αυτών των ρυθμίσεων ήρθε από νέες καθυστερήσεις πληρωμών ή από αλλαγή στον τρόπο που οι τράπεζες κατατάσσουν τα δάνεια, ούτε δίνει ποσό για καθεμία. Άρα μέρος της ανόδου στα στεγαστικά μπορεί να μην αντιστοιχεί σε νοικοκυριά που σταμάτησαν να πληρώνουν.

Οι τράπεζες σηκώνουν αυτό το βάρος άνετα. Τα κέρδη τους στο εξάμηνο ήταν περίπου 2,6 δισ. ευρώ, δηλαδή η καθαρή αύξηση των κόκκινων ισοδυναμεί με το ένα πέμπτο περίπου των κερδών. Ο δείκτης βασικών κεφαλαίων CET1 (το κεφάλαιο που απορροφά ζημιές) ήταν 14,8%, από 15,4% τον Δεκέμβριο (ΤτΕ, Powergame). Οι προβλέψεις για πιστωτικό κίνδυνο, δηλαδή τα ποσά που κρατούν στην άκρη για δάνεια που ίσως δεν αποπληρωθούν, μειώθηκαν μάλιστα κατά 27,8% σε ετήσια βάση. Οι τράπεζες βάζουν δηλαδή στην άκρη λιγότερα χρήματα την ώρα που περισσότερα δάνεια περνούν στα κόκκινα (ΤτΕ). Η ΤτΕ κρίνει ότι μπορούν να συνεχίσουν να δανείζουν, και τα στοιχεία δεν δείχνουν ότι έχουν ήδη περιορίσει τις χορηγήσεις.

Για τα νοικοκυριά, το σήμα που θα έδειχνε επίμονη πίεση είναι συγκεκριμένο: νέες καθυστερήσεις που επαναλαμβάνονται τρίμηνο με τρίμηνο και λιγότερα δάνεια που επιστρέφουν σε εξυπηρέτηση. Ένα εξάμηνο στο οποίο εφαρμόστηκαν ρυθμίσεις δεν αρκεί για να φανεί κάτι τέτοιο.

Ο αριθμός που θα έλεγε αν τα 1,7 δισ. είναι νοικοκυριά που σταμάτησαν να πληρώνουν ή δάνεια που άλλαξαν κατηγορία λόγω ρύθμισης είναι το μερίδιο των νέων αθετήσεων. Αυτόν τον αριθμό τον έχει η Τράπεζα της Ελλάδος, και δεν τον έχει δημοσιεύσει.