Χτύπημα στη μοναδική πύλη πετρελαίου της Σαουδικής Αραβίας φέρνει ράλι στα 115$

Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή μπήκε σε νέα φάση. Μετά τα πλήγματα σε κοιτάσματα και τον αποκλεισμό του Ορμούζ (To Brief), η κρίση μετατοπίζεται τώρα σε ένα λιμάνι στην Ερυθρά Θάλασσα.

Το Γιανμπού, που πριν τρεις εβδομάδες δεν γνώριζε σχεδόν κανείς, είναι σήμερα η μοναδική πύλη από την οποία βγαίνει σαουδαραβικό πετρέλαιο στον κόσμο. Με τα Στενά του Ορμούζ κλειστά, η Σαουδική Αραβία ανακατεύθυνε τις εξαγωγές της μέσω αγωγών προς τη δυτική ακτή. Το αποτέλεσμα: το Γιανμπού σηκώνει πλέον 2,47 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, πάνω από τα διπλάσια της κανονικής χωρητικότητάς του (1 εκατ.) (Reuters). Ένα μόνο σημείο αστοχίας για περίπου το 15% της παγκόσμιας προσφοράς αργού.

Χθες, αυτό ακριβώς το σημείο δέχτηκε επίθεση. Drones έπληξαν το διυλιστήριο SAMREF (Anews), ενώ ένας βαλλιστικός πύραυλος που στόχευε το ίδιο το λιμάνι καταρρίφθηκε (Anadolu Agency). Η Aramco μίλησε για «ελάχιστη ζημιά». Οι αγορές δεν πείστηκαν: το Brent εκτινάχθηκε στα $115+, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο ανέβηκε 35% σε μία ημέρα.

Τι αλλάζει μόνιμα

Πέρα από την άμεση κλιμάκωση, η Τεχεράνη σηκώνει ένα χαρτί με μακροπρόθεσμες συνέπειες: ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει τέλη διέλευσης σε κάθε πλοίο που περνά από τα Στενά του Ορμούζ, επικαλούμενη «κυριαρχικά δικαιώματα» επί των χωρικών της υδάτων (Al Jazeera). Αυτό δεν έχει ξαναγίνει. Η Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS) κατοχυρώνει ελεύθερη «διέλευση διαμετακόμισης» μέσα από διεθνή στενά, χωρίς χρέωση (Reuters). Αν το Ιράν επιμείνει, δημιουργεί προηγούμενο: κάθε χώρα που ελέγχει στενά (Τουρκία στα Δαρδανέλια, Αίγυπτος στο Σουέζ, Ινδονησία στη Μάλακα) θα μπορεί να αξιώσει το ίδιο. Πρακτικά, σημαίνει μόνιμη αύξηση του κόστους μεταφοράς ακόμα κι αν ο πόλεμος σταματήσει αύριο.

Η Goldman Sachs βάζει πλέον τον στόχο της στα $150 αν τα Στενά παραμείνουν κλειστά πέντε εβδομάδες ακόμα, και στα $200 αν οι σαουδαραβικές εξαγωγές διακοπούν (TheStreet). Η Oxford Economics τοποθετεί το κατώφλι παγκόσμιας ύφεσης στα $140 το βαρέλι για πάνω από οκτώ εβδομάδες (Lombard Odier). Ο ελληνικός προϋπολογισμός γράφτηκε σε κόσμο πετρελαίου στα $62,4 το βαρέλι (To Brief). Σήμερα πληρώνουμε σχεδόν τα διπλάσια. Τα τέλη διέλευσης, αν εφαρμοστούν, θα προσθέτουν κόστος σε κάθε βαρέλι που περνά από το Ορμούζ, για πάντα.