Οι Χούθι χτύπησαν τέσσερις πόλεις της Σαουδικής Αραβίας

Το πρωί της Τρίτης, ένα μαζικό κύμα πυραύλων και drones (μη επανδρωμένων αεροσκαφών) χτύπησε σχεδόν ταυτόχρονα τέσσερις σαουδαραβικές πόλεις κοντά στα σύνορα με την Υεμένη: την Άμπχα, το Χαμίς Μουσάιτ, την Τζιζάν και τη Νατζράν. Οι Χούθι, το φιλοϊρανικό κίνημα που ελέγχει τη βόρεια Υεμένη, μετέφεραν έτσι μέσα στο σαουδαραβικό έδαφος έναν πόλεμο που από την εκεχειρία του 2022 έμοιαζε παγωμένος, στοχεύοντας μαζί με τις πόλεις και τις ενεργειακές υποδομές του βασιλείου. Είναι το βαρύτερο κύμα διασυνοριακών πληγμάτων εδώ και χρόνια, και έρχεται μετά από μέρες σκληρών μαχών μέσα στην ίδια την Υεμένη (To Brief).

Ό,τι έχει επιβεβαιωθεί επίσημα είναι λιγοστό αλλά σοβαρό. Ο εκπρόσωπος του σαουδαραβικού συνασπισμού, υποστράτηγος Τούρκι αλ-Μάλκι, ανακοίνωσε 73 τραυματίες αμάχους, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά (NPR, Reuters). Το υπουργείο Ενέργειας παραδέχθηκε πυρκαγιές και προσωρινή παύση «ορισμένων λειτουργιών» σε ενεργειακές εγκαταστάσεις του νότου, χωρίς να κατονομάσει ούτε μία μονάδα, εταιρεία ή ώρα (Saudi Gazette). Το 73 είναι σαουδαραβικός απολογισμός, όχι ανεξάρτητα ελεγμένη καταμέτρηση.

Τα υπόλοιπα παραμένουν ισχυρισμοί. Ο στρατιωτικός εκπρόσωπος των Χούθι, Γιαχία Σαρί, μίλησε για «δεκάδες» βαλλιστικούς πυραύλους και drones εναντίον εγκαταστάσεων της κρατικής πετρελαϊκής Aramco, της βιομηχανικής πόλης Τζιζάν και της αεροπορικής βάσης King Khalid στο Χαμίς Μουσάιτ. Το Ριάντ επιβεβαιώνει τις τέσσερις πόλεις και τις φωτιές, όχι όμως τον αριθμό των όπλων ούτε επιτυχή πλήγματα σε κάθε στόχο που ονόμασε η Σαναά (Al Jazeera).

Πιο αποκαλυπτικό είναι το τι ακριβώς κάηκε. Πηγές του Bloomberg και της Wall Street Journal δείχνουν ως πιθανότερο συγκεκριμένο στόχο το διυλιστήριο της Τζιζάν, δυναμικότητας 400.000 βαρελιών την ημέρα (περίπου το ένα δέκατο του αργού που φορτώνεται καθημερινά από τη δυτική ακτή), και αποθήκες καυσίμων σε μονάδα ηλεκτροπαραγωγής στην Άμπχα (World Oil, WSJ). Όμως το διυλιστήριο λειτουργούσε ήδη μειωμένο ή κλειστό μετά από παλαιότερα πλήγματα, με στοιχεία της εταιρείας παρακολούθησης φορτίων Kpler να μην καταγράφουν εξαγωγές προϊόντων τον Αύγουστο (TBS). Υπάρχουν δηλαδή πραγματικές φωτιές, αλλά κανένα τεκμηριωμένο χαμένο βαρέλι έναντι κανονικής λειτουργίας.

Η δυτική έξοδος που αφήνει πίσω το Ορμούζ

Το βασίλειο έχει ήδη μετακομίσει το βάρος των εξαγωγών του αργού μακριά από τον Περσικό Κόλπο. Ο αγωγός Petroline, μήκους περίπου 1.200 χιλιομέτρων, μεταφέρει το πετρέλαιο από το Abqaiq στα ανατολικά ως το Γιανμπού, στην Ερυθρά Θάλασσα, παρακάμπτοντας εντελώς το στενό του Ορμούζ (IEA, EIA). Καθώς το Ορμούζ παραμένει υπό πίεση από την ένταση ΗΠΑ-Ιράν (To Brief), αυτή η δυτική έξοδος έγινε η ανάσα του: οι φορτώσεις από το Γιανμπού άγγιξαν τον Ιούνιο τα 4,1 εκατ. βαρέλια την ημέρα, έως τα δύο τρίτα των προπολεμικών σαουδαραβικών εξαγωγών μέσω Ορμούζ (gCaptain). Οι στόχοι της Τρίτης όμως βρίσκονται περίπου 800 χιλιόμετρα νοτιότερα· το Γιανμπού, το Abqaiq και ο ίδιος ο αγωγός δεν χτυπήθηκαν. Η δυτική ακτή αποδείχθηκε ευάλωτη, η ίδια η ροή όμως έμεινε ανέπαφη.

Το Ριάντ δεσμεύτηκε να λάβει «όλα τα αναγκαία μέτρα», αλλά δεν ανέλαβε την ευθύνη για τα αντίποινα που ανακοίνωσαν τα χουθικά μέσα σε Ταΐζ και Μαρίμπ, ισχυρισμούς που παραμένουν αδιασταύρωτοι (Al-Monitor, Euronews). Ως προς το Ιράν, οι εκθέσεις εμπειρογνωμόνων του ΟΗΕ τεκμηριώνουν τεχνική βοήθεια και δίκτυα προμήθειας που έδωσαν στους Χούθι την ικανότητα να συναρμολογούν σύνθετα όπλα, όχι όμως εντολή ή επιλογή στόχων από την Τεχεράνη (ΟΗΕ, AP). Η κλιμάκωση, δηλαδή, ανήκει στους Χούθι, ακόμη κι αν το οπλοστάσιο φέρει ιρανική σφραγίδα.

Στο ίδιο το Γιανμπού είναι σταθμευμένη η ελληνική πυροβολαρχία αντιαεροπορικών Patriot, που τις προηγούμενες εβδομάδες κατέρριψε drones πάνω από σαουδαραβικό έδαφος (To Brief). Το ότι το λιμάνι έμεινε αυτή τη φορά εκτός στόχαστρου δεν αναιρεί το ελληνικό ερώτημα: το ΚΥΣΕΑ, το κυβερνητικό συμβούλιο εθνικής ασφάλειας, πρέπει ως τις 30 Σεπτεμβρίου να αποφασίσει αν θα παρατείνει την ανάπτυξη της μονάδας, με την απειλή αποδεδειγμένα ζωντανή και τις ενεργειακές εγκαταστάσεις πλέον μέσα στο βεληνεκές των Χούθι. Η γραμμή που κρατά τη Σαουδική Αραβία μακριά από το Ορμούζ φορτώνει ακόμη κανονικά· η νύχτα της Τρίτης την έκανε ορατό επόμενο στόχο χωρίς να την αγγίξει. Προειδοποίηση, όχι αποκοπή, και ακριβώς αυτή βαραίνει τώρα την απόφαση της Αθήνας.