Χίος: Τα «τραύματα τροχαίου» στους 15 νεκρούς και η απουσία βίντεο

Δεκαπέντε νεκροί, ανάμεσά τους τέσσερις γυναίκες, μόλις 1,5 μίλι από την ακτή. Όμως, πίσω από την τραγωδία της 3ης Φεβρουαρίου στη Χίο (News247), κρύβεται ένα επαναλαμβανόμενο θεσμικό κενό που είναι πλέον αδύνατον να θεωρηθεί τυχαίο: η συστημική απουσία ηλεκτρονικών αποδείξεων σε περιστατικά όπου εμπλέκεται το ελληνικό κράτος.

Το χάσμα των αφηγημάτων Η απόσταση μεταξύ των δύο εκδοχών είναι χαώδης. Το Λιμενικό μιλά για ελιγμό του δουλεμπορικού που οδήγησε σε πρόσκρουση (Lifo). Οι επιζώντες, ωστόσο, περιγράφουν κάτι πολύ πιο σκοτεινό: ότι το σκάφος της ακτοφυλακής πέρασε κυριολεκτικά «από πάνω τους». Το ανησυχητικό είναι πως τα ιατρικά ευρήματα φαίνεται να συνηγορούν με τους δεύτερους: οι γιατροί στο νοσοκομείο της Χίου δεν αντιμετώπισαν περιστατικά πνιγμού, αλλά τραύματα «τροχαίου», με κρανιοεγκεφαλικές κακώσεις και σπασμένα πλευρά (in.gr).

Η «βολική» απουσία εικόνας Εδώ εντοπίζεται το μοτίβο. Στην Πύλο το VDR ήταν «χαλασμένο». Στη Χίο, η θερμική κάμερα «δεν κρίθηκε αναγκαία» να ανοίξει, παρά τις ρητές οδηγίες της Frontex για καταγραφή (News247). Όταν σε τρία διαδοχικά μεγάλα ναυάγια (Φαρμακονήσι, Πύλος, Χίος) δεν υπάρχει ούτε ένα δευτερόλεπτο επίσημου βίντεο, παύουμε να μιλάμε για σύμπτωση και μιλάμε για δόγμα επιχειρησιακής αδιαφάνειας.

Ελεγκτής και ελεγχόμενος Το πρόβλημα βαθαίνει στη διαδικασία απόδοσης ευθυνών. Η Ένορκη Διοικητική Εξέταση (ΕΔΕ) δεν ανατέθηκε σε ανεξάρτητη αρχή, αλλά διεξάγεται από το ίδιο το Λιμενικό (Ethnos). Πρακτικά, ο ελεγχόμενος καλείται να ελέγξει τον εαυτό του, ενώ η πολιτική ηγεσία έσπευσε να «προκαταλάβει» το πόρισμα: ο Υπουργός Μετανάστευσης έδωσε συγχαρητήρια στα στελέχη πριν καν ξεκινήσει η έρευνα, και ο Πρωθυπουργός δήλωσε στο Foreign Policy πως χωρίς το Λιμενικό «οι νεκροί θα ήταν περισσότεροι» (Tvxs).

Η ιστορία δείχνει πού καταλήγει αυτός ο δρόμος: στο Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων. Η Ελλάδα έχει ήδη πληρώσει ακριβά (330.000 ευρώ για το Φαρμακονήσι) την αδυναμία της να διεξάγει πειστικές έρευνες. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν έγιναν λάθη το βράδυ της 3ης Φεβρουαρίου, αλλά αν το κράτος δικαίου έχει τη θεσμική ρώμη να τα εντοπίσει όταν οι κάμερες είναι κλειστές.