Χιλιάδες καμένα ελαστικά στην Πάτρα: Αόρατοι ιδιοκτήτες εργοστασίων, αυστηρά πρόστιμα στους μικροϊδιοκτήτες

Το Σάββατο 2 Μαΐου 2026, δεκάδες χιλιάδες ελαστικά αυτοκινήτου παραδόθηκαν στις φλόγες στον υπαίθριο χώρο του πρώην εργοστασίου Pirelli στη Λεύκα Πάτρας. Το 112 χτύπησε, καλώντας τους κατοίκους να κλείσουν τα παράθυρα (CNN Greece). Πυκνός μαύρος καπνός, φορτωμένος με πολυαρωματικούς υδρογονάνθρακες και δυοξίνες, σκέπασε τη νότια πλευρά της πόλης (Ethnos).

Ο Ν.5281/2026 απειλεί τον ιδιοκτήτη ενός μικρού οικοπέδου με πρόστιμο έως 2.000 ευρώ και φυλάκιση 6 μηνών αν δεν υποβάλει δήλωση καθαρισμού έως τις 15 Ιουνίου (Πολιτική Προστασία). Την ίδια ώρα, ένα ολόκληρο εγκαταλελειμμένο εργοστάσιο συσσωρεύει επί χρόνια εύφλεκτα τοξικά υλικά χωρίς κανένας θεσμός να ξέρει ποιος είναι ο ιδιοκτήτης του.

Η μαύρη τρύπα του συστήματος

Το επίσημο σύστημα (ΣΕΔΑΝ/Ecoelastika) δηλώνει ότι συλλέγει νόμιμα περίπου 53.000 τόνους ελαστικών ετησίως, μέσω 3.000 σημείων (powergame.gr). Τα λάστιχα που κάηκαν στην Pirelli ανήκουν στον αχαρτογράφητο όγκο που δεν περνά από κανέναν μετρητή.

Η Ελλάδα δεν διαθέτει κεντρικό μητρώο μολυσμένων ή εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών εκτάσεων (brownfields), σε αντίθεση με Γερμανία ή Ολλανδία. Η ευθύνη μοιράζεται σε πέντε φορείς: ΥΠΕΝ, Υπουργείο Εσωτερικών, Περιφέρεια, Δήμος, Πυροσβεστική. Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1991 δίνει στην Ελλάδα προθεσμία έως την 1η Σεπτεμβρίου 2026 για να καταρτίσει Εθνικό Σχέδιο Αποκατάστασης (ΥΠΕΝ). Μέχρι σήμερα, μητρώο δεν υπάρχει.

Ο ιδιοκτήτης που αγνοείται

Στα επίσημα αρχεία, το όνομα του σημερινού ιδιοκτήτη της έκτασης αγνοείται. Δεν προκύπτει ποιος αποθήκευσε τα ελαστικά, ούτε πότε, ούτε γιατί. Το εργοστάσιο έκλεισε κάποια στιγμή μετά τη δεκαετία του 1990 (iefimerida.gr) και έκτοτε λειτουργεί ως ζώνη χωρίς εποπτεία.

Ο ν.5232/2025 προβλέπει πρόστιμα έως 60.000 ευρώ και φυλάκιση έως ένα έτος για ανεξέλεγκτη απόρριψη ογκωδών αποβλήτων (aftodioikisi.gr). Τα πρόστιμα προϋποθέτουν ότι το κράτος ξέρει σε ποιον να τα στείλει. Στη Λεύκα, ο καπνός έπνιξε την πόλη. Ο παραλήπτης του προστίμου παραμένει, επί δεκαετίες, αόρατος.