Το ChatGPT εντόπισε τη 18χρονη δράστιδα πριν το μακελειό στον Καναδά

Τον Ιούνιο του 2025, στο κέντρο ελέγχου περιεχομένου της OpenAI, ένα αυτοματοποιημένο σύστημα σήμανε έναν λογαριασμό. Μια 18χρονη στον Καναδά περιέγραφε σενάρια ένοπλης βίας, ζητούσε οδηγίες για εκρηκτικούς μηχανισμούς, συζητούσε στόχευση απομακρυσμένων κοινοτήτων. Πάνω από 80 αλληλεπιδράσεις σε έξι μήνες — και το ChatGPT αρνούνταν κάθε φορά, αλλά εκείνη ξαναδιατύπωνε (Wall Street Journal). Περίπου δώδεκα υπάλληλοι της OpenAI συζήτησαν αν πρέπει να ειδοποιήσουν την αστυνομία. Μερικοί επέμειναν. Η διοίκηση αποφάσισε όχι. Έκλεισε απλά τον λογαριασμό.

Επτά μήνες αργότερα, στις 10 Φεβρουαρίου 2026, η Jesse Van Rootselaar σκότωσε οκτώ ανθρώπους στο Tumbler Ridge της Βρετανικής Κολομβίας — κοινότητα 2.400 κατοίκων όπου σχεδόν όλοι γνωρίζουν ο ένας τον άλλον. Θύματα η μητέρα της, ο αδερφός της, πέντε μαθητές 12-13 ετών και μια δασκάλα. Εννέα νεκροί, 27 τραυματίες — σχεδόν κάθε οικογένεια έχασε κάποιον (Global News, Global News).

Το κατώφλι που δεν πληρώθηκε ποτέ

Η OpenAI εξήγησε τη λογική της: το κατώφλι για αναφορά στις αρχές είναι «άμεσος και αξιόπιστος κίνδυνος σοβαρής σωματικής βλάβης» (KSAT). Η εταιρεία δήλωσε ότι δεν εντόπισε «αξιόπιστο ή επικείμενο σχεδιασμό» επίθεσης. Ανέφερε επίσης ότι η υπερβολική αυστηρότητα στις αναφορές μπορεί να προκαλέσει άσκοπο άγχος — αν, για παράδειγμα, η αστυνομία εμφανιστεί αναγγέλτα στην πόρτα ενός εφήβου και της οικογένειάς του (CityNews Vancouver).

Εδώ βρίσκεται το κρίσιμο κενό: δεν υπάρχει νόμος στον Καναδά ή τις ΗΠΑ που να υποχρεώνει εταιρείες AI να αναφέρουν απειλές βίας στην αστυνομία. Ψυχίατροι έχουν νομική υποχρέωση ειδοποίησης — το λεγόμενο «duty to warn» — όταν ασθενής απειλεί συγκεκριμένα (Dallas Mental Health). Πλατφόρμες τεχνολογίας; Μόνο αν πρόκειται για υλικό σεξουαλικής κακοποίησης παιδιών. Για όλα τα άλλα, η απόφαση είναι στη διακριτική ευχέρεια της εταιρείας. Και η OpenAI — όπως πρόσφατα και η Anthropic, που αντιμετώπισε ανάλογα ερωτήματα για τη χρήση του Claude σε κρατικές υπηρεσίες στη Βενεζουέλα (To Brief) — λειτουργεί σε ένα περιβάλλον όπου οι εσωτερικές πολιτικές είναι η μόνη γραμμή άμυνας.

Ο σιωπηλός μάρτυρας

Η Van Rootselaar δεν άφησε σημάδια μόνο στο ChatGPT. Στο Roblox είχε φτιάξει προσομοίωση σφαγής σε εμπορικό κέντρο. Σε gore forums επισκεπτόταν το προφίλ άλλων δραστών μαζικών επιθέσεων. Η αστυνομία είχε κατασχέσει όπλα από το σπίτι χρόνια πριν — και τα επέστρεψε (Wikipedia). Καμία πλατφόρμα δεν μοιράστηκε πληροφορίες με κάποια άλλη. Κανένα σύστημα δεν ένωσε τα σημάδια.

Τα AI συστήματα μετατρέπονται σταδιακά σε έναν ιδιότυπο ψηφιακό εξομολογητή — μια έρευνα έδειξε ότι ένας στους τέσσερις εφήβους στη Βρετανία έχει στραφεί σε chatbots για υποστήριξη ψυχικής υγείας (Stanford HAI). Σε αντίθεση όμως με έναν θεραπευτή, το AI δεν έχει ούτε υποχρέωση αναφοράς, ούτε κρίση. Μετά το Tumbler Ridge, η OpenAI δήλωσε ότι «αναθεωρεί τα πρωτόκολλα» — χωρίς όμως να ανακοινώσει τίποτα συγκεκριμένο. Νέοι νόμοι έρχονται στην Καλιφόρνια και τη Βιρτζίνια για AI chatbots και ανήλικους, αλλά κανένας δεν αγγίζει ακόμα τον πυρήνα: ποιος αποφασίζει πότε μια ανησυχητική συνομιλία γίνεται επικίνδυνη;

Η τεχνητή νοημοσύνη ήδη βλέπει σημάδια που άνθρωποι χάνουν. Αυτό που δεν έχουμε ακόμα είναι οι κανόνες για το τι κάνει όταν τα βρει.