Η αυριανή κάλπη κρίνει ποιος ελέγχει το Κογκρέσο

Οι Αμερικανοί ψηφίζουν την Τρίτη 3 Νοεμβρίου για ολόκληρη τη Βουλή των Αντιπροσώπων και για 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Ο Ντόναλντ Τραμπ δεν είναι υποψήφιος (FEC). Τον βασικό εκλογικό χάρτη τον εξηγήσαμε νωρίτερα σήμερα (To Brief). Στη Βουλή η πλειοψηφία κρίνεται στην κόψη. Στη Γερουσία οι Δημοκρατικοί χρειάζονται τέσσερις έδρες. Ο συνδυασμός των δύο θα κρίνει πόσο ελεύθερα θα κυβερνά ο Τραμπ τα επόμενα δύο χρόνια και ποιος θα ελέγχει αποφάσεις για άμυνα και Ουκρανία που αγγίζουν και την Αθήνα.

Στενή Βουλή, ανηφορική Γερουσία

Στη Βουλή οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 218 έδρες, ακριβώς όσες χρειάζονται για πλειοψηφία (Γραμματέας της Βουλής). Το κόμμα του προέδρου στέκεται λοιπόν πάνω στο κατώφλι, και λίγες έδρες αρκούν για να αλλάξει χέρια το σώμα.

Ο καθαρότερος δείκτης είναι η 2η περιφέρεια της Αϊόβα, όπου δεν κατεβαίνει απερχόμενος βουλευτής. Θεωρείται αμφίρροπη, παρότι ο Τραμπ την είχε κερδίσει περίπου με 10 μονάδες (The Hill). Στη γειτονική 1η περιφέρεια, η Ρεπουμπλικανή βουλευτής Μαριάνετ Μίλερ-Μικς είχε κρατήσει την έδρα το 2024 με μόλις 799 ψήφους. Το Cook Political Report, αμερικανικός οργανισμός εκλογικών εκτιμήσεων, δίνει τώρα προβάδισμα στους Δημοκρατικούς (Axios). Εδώ στηρίζεται το ρεπουμπλικανικό αντεπιχείρημα: οι κρίσιμες έδρες βρίσκονται σε έδαφος του Τραμπ, και οι εκτιμήσεις των αναλυτών δεν είναι καταμετρημένες ψήφοι.

Στη Γερουσία η αριθμητική αντιστρέφεται. Οι Ρεπουμπλικανοί έχουν 53 έδρες και οι Δημοκρατικοί, μαζί με τους ανεξάρτητους που συνεργάζονται μαζί τους, 47 (Γερουσία). Οι Δημοκρατικοί χρειάζονται λοιπόν καθαρό κέρδος τεσσάρων εδρών. Με τρεις, η Γερουσία θα έμενε στο 50-50, και την ισοπαλία τη λύνει η ψήφος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς. Η πιο καθαρή τους ευκαιρία είναι η Βόρεια Καρολίνα, όπου ο Ρόι Κούπερ προηγούνταν κατά 14 μονάδες σε τελική δημοσκόπηση. Στο Τέξας, το Κάνσας και την Αϊόβα οι μετρήσεις αποκλίνουν (CNN). Ο Τραμπ βρέθηκε την Κυριακή στην Αϊόβα και το Κάνσας, όπου ο γερουσιαστής Ρότζερ Μάρσαλ υπερασπίζεται την έδρα του. Για σήμερα έχει προγραμματίσει καταληκτική ομιλία στην Ουάσιγκτον (AP).

Οι Δημοκρατικοί πρέπει επίσης να κρατήσουν τη δική τους έδρα στο Μίσιγκαν. Εκεί, την Κυριακή, η Δημοκρατική βουλευτής Χέιλι Στίβενς εμφανίστηκε σε εκκλησία του Ντιτρόιτ δίπλα στον Ρεπουμπλικανό υποψήφιο Μάικ Ρότζερς και ανακοίνωσε ότι τον στηρίζει (Politico). Σύμφωνα με το NBC, είπε σε βίντεο ότι ο υποψήφιος του κόμματός της, Αμπντούλ Ελ-Σαγέντ, τής δήλωσε πως δεν ήταν πλέον ευπρόσδεκτη στην εκστρατεία του.

Τι αλλάζει για τον Τραμπ και την Αθήνα

Για να γίνει νόμος, ένα νομοσχέδιο πρέπει να περάσει με το ίδιο κείμενο και από τα δύο σώματα και να το υπογράψει ο πρόεδρος. Το βέτο του ξεπερνιέται μόνο με πλειοψηφία δύο τρίτων σε κάθε σώμα (CRS). Μια Βουλή με δημοκρατική πλειοψηφία δεν μπορεί λοιπόν να αλλάξει νόμους μόνη της. Αποκτά όμως τον έλεγχο των επιτροπών, των ακροάσεων και των κλήσεων μαρτύρων, καθώς και την εξουσία να παραπέμπει αξιωματούχους (impeachment). Ο επικεφαλής των Δημοκρατικών στη Βουλή, Χακίμ Τζέφρις, έχει ήδη εξαγγείλει ψηφοφορίες για την ασφάλιση υγείας, τους δασμούς και τον πόλεμο στο Ιράν (AP). Η Γερουσία κρατά πιο σκληρό χαρτί: επιβεβαιώνει υπουργούς, δικαστές και πρέσβεις, άρα και όποιον στέλνει η Ουάσιγκτον στην Αθήνα (Γερουσία).

Από τον έλεγχο και των δύο σωμάτων εξαρτάται και το «μέρισμα» των 5.000 δολαρίων ανά ενήλικο που υπόσχεται ο Τραμπ. Στις 30 Οκτωβρίου επανέλαβε ότι θα δοθεί μόνο αν οι Ρεπουμπλικανοί κρατήσουν Βουλή και Γερουσία (Seoul Economic Daily). Δεν έχει παρουσιαστεί εγκεκριμένο σχέδιο ούτε πηγή χρηματοδότησης, και το κόστος εκτιμάται περίπου στα 1,2 τρισ. δολάρια (Newsweek). Η πίεση στο κόστος ζωής, στην οποία απευθύνεται η υπόσχεση, είναι πάντως μετρήσιμη: τον Σεπτέμβριο ο πληθωρισμός ήταν 3,7% και η βενζίνη ακρίβυνε 9,1% μέσα σε έναν μήνα (BLS).

Για την Ελλάδα, η αυριανή κάλπη μετράει μέσα από αυτές τις αρμοδιότητες. Στη Βουλή εκκρεμεί νομοσχέδιο που θα επέτρεπε τη μεταφορά στην Ουκρανία αμερικανικών πυρομαχικών που έχουν αγοράσει σύμμαχοι (Congress.gov). Δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Αθήνα σχεδιάζει κάτι τέτοιο. Το αν το νομοσχέδιο θα φτάσει στην Ολομέλεια θα το αποφασίσει η πλειοψηφία που θα προκύψει αύριο. Στο μεταξύ, οι πωλήσεις αμερικανικού στρατιωτικού υλικού στην Ελλάδα, που ανακοινώθηκαν στον Στρατηγικό Διάλογο του Οκτωβρίου, δεν έχουν ακόμη γίνει οριστικές συμβάσεις.

Επίσημη ελληνική θέση για τις εκλογές δεν έχει δημοσιοποιηθεί. Ανώνυμο κυβερνητικό στέλεχος είπε στην Εφ.Συν. «Περιμένουμε το αποτέλεσμα» και εκτίμησε ότι η σχέση των δύο χωρών δεν θα αλλάξει (Εφ.Συν.). Η εκτίμηση αυτή αφορά την κυβέρνηση Τραμπ, που προωθεί τις πωλήσεις. Οι επιτροπές του Κογκρέσου, που εποπτεύουν την κυβέρνηση και την αμυντική της πολιτική, είναι άλλη υπόθεση.

Τη νύχτα των αποτελεσμάτων, τρία σημεία θα πουν περισσότερα από τα συνολικά νούμερα. Η 2η περιφέρεια της Αϊόβα θα δείξει πού γέρνει η Βουλή. Η Βόρεια Καρολίνα είναι η πιθανότερη από τις τέσσερις έδρες που χρειάζονται οι Δημοκρατικοί στη Γερουσία. Το Μίσιγκαν θα δείξει αν η στροφή της Στίβενς μετακίνησε ψήφους. Οι πρόωρες ψήφοι είχαν ξεπεράσει τα 53 εκατομμύρια ως το πρωί της 1ης Νοεμβρίου (Al Jazeera). Ο αριθμός αυτός μετρά τη συμμετοχή, όχι τον νικητή. Ο Τραμπ χρειάζεται και τα δύο σώματα για να κυβερνά με την ίδια ελευθερία που είχε ως τώρα. Στους Δημοκρατικούς αρκεί η Βουλή για να αρχίσουν οι κλήσεις μαρτύρων.