Αστυνομική επιχείρηση στην Κρήτη για εκβιάσεις και παράνομες επιδοτήσεις ΟΠΕΚΕΠΕ

Η επιχείρηση σε Βορίζια και Αμάρι δείχνει πώς η απάτη στον ΟΠΕΚΕΠΕ μπορεί να βγει από τα χαρτιά και να πατήσει πάνω στη βία. Η αστυνομία μιλά για έξι συλλήψεις, με τους βασικούς κατηγορούμενους να φέρονται ότι άρπαζαν ή καταλάμβαναν εκτάσεις, τις δήλωναν στο ΟΣΔΕ και εισέπρατταν αγροτικές επιδοτήσεις (News247, LiFO). Πίσω από τα ευρωπαϊκά πρόστιμα, κρύβεται κάτι χειρότερο: το διοικητικό κενό του κράτους έγινε εργαλείο εκβιασμού στα χωριά.

Όπως έχει ήδη καταγραφεί, το σύστημα του ΟΠΕΚΕΠΕ επέτρεπε μαζικές απάτες στα τυφλά του σημεία (To Brief). Στην Κρήτη, όμως, φάνηκε πώς αυτό μεταφράζεται στο έδαφος: ένα χωράφι, μια απειλή, μια δήλωση στο σύστημα, μια επιδότηση στον λογαριασμό.

Ο μηχανισμός είναι απλός στην περιγραφή και δύσκολος στον έλεγχο. Η Ενιαία Αίτηση Ενίσχυσης είναι η ετήσια αίτηση με την οποία ο παραγωγός δηλώνει εκτάσεις, ζώα και καθεστώτα ενίσχυσης (gov.gr, EUR-Lex). Το χωράφι χαρτογραφείται, περνά από διασταυρώσεις και, εφόσον εμφανίζεται επιλέξιμο, μπορεί να μετατραπεί σε αίτημα πληρωμής. Αν όμως κάποιος δηλώσει γη που δεν ελέγχει πραγματικά, το σύστημα πρέπει να ξεχωρίσει εγκαίρως την απάτη από το λάθος και την επικάλυψη από την υφαρπαγή.

Σύμφωνα με τα ρεπορτάζ, οι τρεις βασικοί συλληφθέντες περιγράφονται ως συγγενικά πρόσωπα, θείος και δύο ανίψια. Φέρονται να επέβαλλαν καθεστώς φόβου, με απειλές, εκβιασμούς και καταστροφές, ώστε να ελέγχουν ξένες εκτάσεις και μετά να τις εμφανίζουν σε δηλώσεις ΟΠΕΚΕΠΕ, συχνά μέσω συγγενικών προσώπων (Enikos, Iefimerida). Τα παράνομα έσοδα περιγράφονται στη δικογραφία σε 586.498,73 ευρώ, ενώ τα θύματα εμφανίζονται ως τουλάχιστον 40 ιδιοκτήτες και οι ζημιές άνω των 200.000 ευρώ (Ethnos, Newsit).

Η κυβέρνηση επιχειρεί να χρησιμοποιήσει την υπόθεση για να δείξει ότι το κράτος κυνηγά πια οργανωμένα κυκλώματα. Η μεταφορά του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ και η γραμμή «πρώτα ελέγχουμε και μετά πληρώνουμε» υπηρετούν ακριβώς αυτή την εικόνα, για πληρωμές 2,2 δισ. ευρώ προς 600.000 αγρότες (Dnews). Η αντιπολίτευση βλέπει στη σημερινή υπόθεση ένα ακόμη τεκμήριο ότι το πρόβλημα δεν ήταν μερικοί επιτήδειοι, αλλά χρόνια αποτυχία εποπτείας.

Η ΔΑΟΕ πράγματι αναδεικνύει το οργανωμένο έγκλημα, με εκβιάσεις, εμπρησμούς, ζωοκλοπές και απάτη κατά των οικονομικών συμφερόντων της ΕΕ (astynomia.gr, LiFO). Όμως το πρόβλημα ξεκινά από το ίδιο το ΟΣΔΕ: δεν είναι δικαστήριο γης και δεν λύνει ιδιοκτησιακές διαφορές. Ελέγχει δηλώσεις, γεωμετρίες και επιλεξιμότητα. Γι’ αυτό υπάρχουν διαδικασίες άρσης επικάλυψης αγροτεμαχίων, δηλαδή μηχανισμοί για περιπτώσεις όπου περισσότερες δηλώσεις πατούν στην ίδια έκταση (Agrotypos).

Το κόστος πέφτει τελικά και στους νόμιμους παραγωγούς. Ο νόμιμος αγρότης καλείται πλέον να αποδείξει ότι το χωράφι είναι δικό του. Πρέπει να βγάλει φωτογραφίες με συντεταγμένες, μέσω Agrisnap, και να περιμένει ψηφιακές διασταυρώσεις, ενώ οι πληρωμές του παγώνουν (OT, Agrotypos). Το δημόσιο βλέπει κάθαρση. Ο παραγωγός βλέπει άλλη μία διαδικασία που μπορεί να μπλοκάρει την πληρωμή του.

Το σύστημα αναβαθμίζεται ψηφιακά. Αλλά στην Κρήτη αποδείχθηκε ότι τα ευρωπαϊκά εκατομμύρια μπορούν να ελεγχθούν με τον πιο πρωτόγονο τρόπο: με απειλές έξω από το χωράφι.