Over €22 Billion in Social Security Debt Arrangements Lost, Prompting Calls for 120-Installment Plan

Τα στοιχεία που δημοσιοποιήθηκαν για το Γ’ τρίμηνο του 2025 έβαλαν έναν ωμό αριθμό πάνω σε ένα πρόβλημα που σιγοβράζει εδώ και χρόνια: από τα περίπου 31,28 δισ. ευρώ ασφαλιστικών οφειλών που εντάχθηκαν σε ρυθμίσεις από το 2013, τα 22,14 δισ. ευρώ (πάνω από 70%) «ξανακοκκίνισαν», δηλαδή βγήκαν εκτός ρύθμισης λόγω αδυναμίας πληρωμής. Ταυτόχρονα, πάνω από τις μισές ρυθμίσεις χάθηκαν ως πλήθος (53,6%). (https://businessdaily.gr/xristika/178904_hathike-536-ton-rythmiseon-pros-ton-efka-poy-aforoysan-hrei-ypsoys-2214-dis-eyro)

Στο φόντο, το συνολικό «στοκ» των ληξιπρόθεσμων προς το ΚΕΑΟ (Κέντρο Είσπραξης Ασφαλιστικών Οφειλών, δηλαδή ο μηχανισμός είσπραξης των καθυστερούμενων εισφορών) έχει φτάσει στα 50,68 δισ. ευρώ. Πρόκειται για μέγεθος που συγκρίνεται με περίπου το ένα τέταρτο της ελληνικής οικονομίας, άρα δεν είναι «μια τεχνική εκκρεμότητα» για λογιστές. Είναι πρόβλημα που ακουμπάει τα ταμεία, τις επιχειρήσεις, τις δουλειές. (https://www.insider.gr/tax-labour/394092/eos-15000-eyro-hrostoyn-epta-stoys-deka-ofeiletes-toy-keao-sta-5068-dis)

Από εκεί ξεκινά και το πολιτικό αίτημα που επανέρχεται κάθε φορά που τα νούμερα γίνονται αβάσταχτα: μια νέα ρύθμιση έως 120 δόσεις, ώστε να πέσει η μηνιαία επιβάρυνση και να σταματήσει το φαινόμενο «μπαίνω σε ρύθμιση, την χάνω, ξαναγίνομαι ληξιπρόθεσμος». Το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας το είπε ξεκάθαρα: χωρίς «γενναία 120άρα», τα χρέη θα φουσκώνουν και η αγορά θα χάνει βιώσιμες επιχειρήσεις. (https://www.businessdaily.gr/oikonomia/180560_bea-aitima-gia-nea-rythmisi-ofeilon-pros-efka-eos-120-doseis)

Το ερώτημα, όμως, δεν είναι μόνο αν «θέλουμε» 120 δόσεις. Είναι αν μια 120-δόσεων ρύθμιση μπορεί να σχεδιαστεί ως εργαλείο είσπραξης και επιβίωσης, χωρίς να γίνει σήμα ότι «η συνέπεια είναι για τους αφελείς». Εκεί κρίνεται ποιος πληρώνει και ποιος κερδίζει.

---

Τι ακριβώς είναι το ΚΕΑΟ, τι σημαίνει «ρύθμιση» και πώς χάνεται

Ο e-ΕΦΚΑ (ο ενιαίος φορέας κοινωνικής ασφάλισης που συγκεντρώνει εισφορές και πληρώνει συντάξεις) βεβαιώνει οφειλές όταν εισφορές μένουν απλήρωτες. Το ΚΕΑΟ λειτουργεί ως «εισπρακτικός βραχίονας» για τις ληξιπρόθεσμες ασφαλιστικές οφειλές, με μητρώο οφειλετών, δυνατότητα ρυθμίσεων και μέτρα αναγκαστικής είσπραξης. Η ίδρυσή του ως μηχανισμού είσπραξης προβλέφθηκε νομοθετικά και τέθηκε σε λειτουργική τροχιά την περίοδο των μνημονιακών μεταρρυθμίσεων. (https://www.lawspot.gr/node/8067)

«Ρύθμιση οφειλών» σημαίνει ότι ένα χρέος που είναι ληξιπρόθεσμο σπάει σε δόσεις (24, 48, 72, 120 κ.λπ.). Η επιχείρηση ή ο ελεύθερος επαγγελματίας πληρώνει κάθε μήνα ένα ποσό και, όσο τηρεί τη ρύθμιση, αποφεύγει μέτρα όπως κατασχέσεις, δεσμεύσεις λογαριασμών, μπλοκάρισμα ασφαλιστικής ενημερότητας (το χαρτί που χρειάζεται για συμμετοχή σε διαγωνισμούς, πληρωμές από το Δημόσιο κ.ά.).

Η «απώλεια ρύθμισης» έχει πρακτικό, καθόλου θεωρητικό μηχανισμό: αν δεν πληρωθούν δύο συνεχόμενες δόσεις ή αν δημιουργηθούν νέες τρέχουσες οφειλές (δηλαδή δεν πληρώνονται οι σημερινές εισφορές ενώ τρέχει η ρύθμιση), η ρύθμιση παύει να ισχύει. Τότε, το υπόλοιπο ξαναγίνεται ληξιπρόθεσμο και ενεργοποιούνται τα εργαλεία είσπραξης.

Αυτός ο κανόνας έχει μια λογική (να μην πληρώνεις μόνο «το παρελθόν» αφήνοντας απλήρωτο «το παρόν»), αλλά στην πράξη δημιουργεί ένα κλασικό σπιράλ ρευστότητας: όποιος δυσκολεύεται να πληρώνει τις τρέχουσες εισφορές δυσκολεύεται διπλά όταν προστίθεται και η δόση της ρύθμισης.

---

Πώς φτάσαμε εδώ: ρυθμίσεις ως μόνιμη πολιτική πραγματικότητα

Η Ελλάδα έχει ιστορικό διαδοχικών ρυθμίσεων για ασφαλιστικές οφειλές, συχνά ως απάντηση σε κρίσεις ρευστότητας.

• Το 2013 θεσπίστηκε η «πάγια ρύθμιση» για οφειλές, ως δομικό εργαλείο αποπληρωμής σε δόσεις. (https://www.e-nomothesia.gr/kat-oikonomia/n-4152-2013.html)
• Το 2019 ήρθε η γνωστή ρύθμιση έως 120 δόσεις για ασφαλιστικές οφειλές, με τον ν. 4611/2019. Ήταν μια μεγάλη «ανάσα» για πολλούς, με πολιτικό αποτύπωμα και μαζική συμμετοχή. (https://www.forin.gr/articles/article/27296/efka-egk-30-2019)
• Στην πανδημία, δημιουργήθηκαν ειδικά σχήματα τμηματικής καταβολής για οφειλές που γεννήθηκαν μέσα στο σοκ του Covid, με δυνατότητα έως 72 δόσεις σε σχετικά πλαίσια. (https://www.e-nomothesia.gr/kat-ergasia-koinonike-asphalise/nomos-4756-2020-phek-235a-26-11-2020.html)
• Το 2023 δόθηκε δυνατότητα «αναβίωσης» προηγούμενων ρυθμίσεων (72/120) και ενεργοποιήθηκαν σχετικές διαδικασίες από τον e-ΕΦΚΑ, με συγκεκριμένους όρους (όπως πληρωμή ποσού ίσου με δύο δόσεις για να «ξεκλειδώσει» η επιστροφή). (https://www.efka.gov.gr/el/deltia-typoy/anabionoyn-oi-rythmiseis-ton-72-kai-120-doseon-kai-energopoieitai-e-nea-rythmise-72)

Παράλληλα, το κράτος προσπάθησε να κάνει πιο ψηφιακή και «αυτοεξυπηρετούμενη» τη διαχείριση οφειλών. Η πρόσβαση στις ηλεκτρονικές υπηρεσίες του ΚΕΑΟ γίνεται με κωδικούς TAXISnet, ώστε ο οφειλέτης να βλέπει συγκεντρωμένη εικόνα και επιλογές πληρωμής. (https://www.efka.gov.gr/el/elektronikes-yperesies/elektronikes-yperesies-keao)

Η μεγάλη εικόνα αυτής της ιστορίας έχει ένα μοτίβο: οι ρυθμίσεις λειτουργούν σαν βαλβίδα εκτόνωσης όταν η οικονομία πιέζει επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενους. Το πρόβλημα είναι ότι όταν η βαλβίδα ανοίγει συχνά, αλλάζει η συμπεριφορά: κάποιοι πληρώνουν με συνέπεια, κάποιοι πληρώνουν μόνο όταν εμφανιστεί «καλή ρύθμιση», κάποιοι δεν μπορούν να πληρώσουν ούτε τότε.

---

Γιατί «σπάνε» οι ρυθμίσεις: το πρόβλημα ρευστότητας συναντά τον σχεδιασμό

Για να καταλάβουμε γιατί οι 24 ή 48 δόσεις θεωρούνται «μη ρεαλιστικές» για ένα μεγάλο κομμάτι της αγοράς, αρκεί ένα απλό παράδειγμα:

• Χρέος 15.000 ευρώ σε 24 δόσεις σημαίνει 625 ευρώ τον μήνα (χωρίς να υπολογίσουμε προσαυξήσεις, τόκους, παράλληλες υποχρεώσεις).
• Το ίδιο χρέος σε 120 δόσεις σημαίνει 125 ευρώ τον μήνα.

Η διαφορά δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι η απόσταση ανάμεσα στο «βγαίνει» και στο «δεν βγαίνει», ειδικά για επιχειρήσεις με εποχικότητα (τουρισμός, εστίαση, μικρό λιανεμπόριο σε τουριστικές περιοχές) ή για αυτοαπασχολούμενους με ασταθές εισόδημα.

Εδώ μπαίνει και ο παράγοντας επιτοκίων. Όταν η ΕΚΤ (Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα, δηλαδή η κεντρική τράπεζα που καθορίζει τα βασικά επιτόκια στην ευρωζώνη) ανεβάζει τα επιτόκια για να συγκρατήσει τον πληθωρισμό, ακριβαίνει το χρήμα. Οι επιχειρήσεις που στηρίζονταν σε βραχυχρόνια πίστωση (όριο, factoring, κάρτες, μικρά δάνεια) βλέπουν το κόστος να ανεβαίνει. Οι «καθαρές» και μεγαλύτερες επιχειρήσεις το απορροφούν ευκολότερα. Οι μικρές, συχνά, σπάνε πρώτες.

Και εδώ εμφανίζεται το παράδοξο: το κράτος ζητά αυστηρή συνέπεια σε τρέχουσες εισφορές, την ίδια ώρα που η οικονομία ανεβάζει τον λογαριασμό χρηματοδότησης. Το αποτέλεσμα φαίνεται στο στατιστικό σοκ των 22,14 δισ. ευρώ που χάθηκαν από ρυθμίσεις. (https://businessdaily.gr/xristika/178904_hathike-536-ton-rythmiseon-pros-ton-efka-poy-aforoysan-hrei-ypsoys-2214-dis-eyro)

---

Το κράτος και τα ταμεία: γιατί αυτά τα χρέη είναι δημοσιονομικός πονοκέφαλος

Οι ασφαλιστικές εισφορές δεν είναι «έσοδο σαν όλα τα άλλα». Χρηματοδοτούν άμεσα συντάξεις και παροχές. Όταν οι εισφορές δεν μπαίνουν, το σύστημα έχει δύο δρόμους: είτε κόβει παροχές (πολιτικά δύσκολο και κοινωνικά εκρηκτικό), είτε καλύπτει το κενό με πόρους από τον κρατικό προϋπολογισμό (δηλαδή από φόρους ή δανεισμό).

Η Ελλάδα έχει υψηλό δημόσιο χρέος και, παρότι οι αγορές σήμερα δείχνουν εμπιστοσύνη, αυτό το «σήμερα» δεν είναι αιώνιο. Οι αγορές κοιτάνε και τα spreads (η διαφορά απόδοσης μεταξύ ελληνικών και γερμανικών ομολόγων, που λειτουργεί σαν θερμόμετρο κινδύνου). Όσο πιο «αβέβαιη» δείχνει η ικανότητα του κράτους να διατηρεί πρωτογενή πλεονάσματα (έσοδα μείον δαπάνες, χωρίς να μετράμε τόκους χρέους), τόσο περισσότερο μπορεί να τιμολογηθεί ο κίνδυνος.

Εδώ χρειάζεται προσοχή στο τι μετράμε. Τα 50,68 δισ. ευρώ προς το ΚΕΑΟ είναι απόθεμα (stock), όχι ετήσια τρύπα. (https://www.insider.gr/tax-labour/394092/eos-15000-eyro-hrostoyn-epta-stoys-deka-ofeiletes-toy-keao-sta-5068-dis) Το κράτος δεν «χάνει» 50 δισ. σε έναν χρόνο. Όμως το απόθεμα δείχνει μια χρόνια αδυναμία συμμόρφωσης και είσπραξης. Και το κρίσιμο είναι άλλο: αν οι ρυθμίσεις σπάνε μαζικά, το κράτος χάνει τον μοναδικό μηχανισμό που μετατρέπει ένα «χαρτί» (βεβαιωμένη οφειλή) σε πραγματικό ταμειακό έσοδο (cash inflow).

---

Πού συγκεντρώνεται το βάρος: πολλοί μικροί, λίγοι πολύ μεγάλοι

Η κατανομή των οφειλών είναι το σημείο όπου η δημόσια συζήτηση συχνά γίνεται άδικη, διότι βάζει στο ίδιο κάδρο τον μικροεπαγγελματία που χρωστά 4.000 ευρώ και την επιχείρηση που χρωστά εκατομμύρια.

Στα στοιχεία που συνοψίζονται από την τριμηνιαία εικόνα, η πλειονότητα των οφειλετών είναι μικροοφειλέτες: περίπου 70% έχουν οφειλή έως 15.000 ευρώ και περίπου 87% έως 30.000 ευρώ. Την ίδια στιγμή, ένας μικρός αριθμός πολύ μεγάλων οφειλετών (περίπου 2.900) συγκεντρώνει γύρω στο ένα τέταρτο του συνολικού υπολοίπου. (https://www.taxheaven.gr/news/71756/998811352?utm_source=openai)

Αυτό δημιουργεί δύο διαφορετικές πολιτικές ανάγκες που συνήθως μπερδεύονται:

1. Για τους πολλούς μικρούς, το ζήτημα είναι κυρίως ρευστότητα και «σωστό μέγεθος δόσης» ώστε να μην καταρρέουν οι ρυθμίσεις.
2. Για τους λίγους μεγάλους, το ζήτημα είναι επιβολή, έλεγχος, και πραγματική δυνατότητα είσπραξης (π.χ. ενεργές εταιρείες με περιουσία, εταιρείες που έκλεισαν, πτωχεύσεις, μεταβιβάσεις).

Η ίδια ρύθμιση για όλους συνήθως αποτυγχάνει για έναν από τους δύο κόσμους. Στους μικρούς, η δόση βγαίνει μεγάλη. Στους μεγάλους, η ρύθμιση γίνεται εργαλείο καθυστέρησης.

---

Πού ακουμπάει η πραγματική οικονομία: δουλειές, ανταγωνισμός, «λουκέτα»

Όταν μια μικρή επιχείρηση χάνει ρύθμιση, δεν χάνει μόνο μια διευκόλυνση. Συχνά χάνει την ικανότητα να λειτουργεί κανονικά. Χωρίς ασφαλιστική ενημερότητα, κλείνουν πόρτες σε προμήθειες, σε δημόσιες πληρωμές, σε προγράμματα. Όταν μπαίνουν κατασχέσεις, η επιχείρηση περνάει από την «οριακή λειτουργία» στο «κόβω μισθούς, κόβω ώρες, κόβω προσωπικό, κλείνω».

Αυτό συνδέεται με τον τρόπο που αναπτύσσεται η Ελλάδα: πολλές πολύ μικρές επιχειρήσεις, υψηλή αυτοαπασχόληση, ισχυρή εποχικότητα, μεγάλη εξάρτηση από τουρισμό και υπηρεσίες. Η εποχικότητα είναι κρίσιμο σημείο και για τον τουρισμό: μια κακή σεζόν, μια αλλαγή στις ισοτιμίες (ευρώ-δολάριο που επηρεάζει την αγοραστική δύναμη του Αμερικανού τουρίστα), ή ένα ενεργειακό σοκ που ανεβάζει κόστος μεταφορών, μεταφράζεται σε αδυναμία πληρωμής εισφορών τον χειμώνα.

Εδώ βοηθά να δούμε και το διεθνές περιβάλλον: εφοδιαστικές αλυσίδες, κόστη ενέργειας, μεταφορές. Η Ελλάδα, με ισχυρή ναυτιλία και τουρισμό, είναι εξαιρετικά εκτεθειμένη σε εξωτερικές διακυμάνσεις. Όταν η ζήτηση πέφτει, το κράτος δεν το βλέπει άμεσα στον προϋπολογισμό. Το βλέπει λίγους μήνες μετά, στις καθυστερούμενες εισφορές και στα «σπασμένα» σχέδια αποπληρωμής.

---

Η 120-δόσεων: ποιοι την ζητούν, ποιοι την φοβούνται, ποιος πληρώνει τον λογαριασμό

Το αίτημα για 120 δόσεις επανήλθε από το Βιοτεχνικό Επιμελητήριο Αθήνας, με τη θέση ότι μια «ρεαλιστική και λειτουργική» ρύθμιση είναι προϋπόθεση για να μη χαθεί παραγωγικός ιστός. (https://www.businessdaily.gr/oikonomia/180560_bea-aitima-gia-nea-rythmisi-ofeilon-pros-efka-eos-120-doseis)

Ας το μεταφράσουμε σε απλά συμφέροντα:

Κερδίζουν (πιθανότατα) από μια καλά σχεδιασμένη 120-δόσεων

• Μικρές επιχειρήσεις και αυτοαπασχολούμενοι με βιώσιμη δραστηριότητα, που έχουν χρέη διαχειρίσιμα, αλλά δεν αντέχουν υψηλή μηνιαία δόση. Το κέρδος είναι ρευστότητα και χρόνος.
• Οι εργαζόμενοι αυτών των επιχειρήσεων, διότι μειώνεται ο κίνδυνος λουκέτου ή «μαύρης» εργασίας ως τρόπου επιβίωσης.
• Τα ταμεία σε βάθος χρόνου, αν η αλλαγή μειώσει δραστικά το ποσοστό απώλειας ρυθμίσεων. Το κλειδί είναι η λέξη «αν».

Χάνουν ή κινδυνεύουν να χάσουν

• Οι συνεπείς πληρωτές, αν δουν ότι το σύστημα ανταμείβει επαναλαμβανόμενα όσους καθυστερούν. Το κόστος εδώ είναι η διάβρωση της φορολογικής και ασφαλιστικής κουλτούρας.
• Το κράτος βραχυπρόθεσμα, αν η επιμήκυνση μειώσει την ταμειακή ροή μέσα στον πρώτο χρόνο (λιγότερα χρήματα τον μήνα, άρα μεγαλύτερη ανάγκη «να κλείσει» ο προϋπολογισμός από αλλού).
• Η ίδια η αξιοπιστία του μηχανισμού είσπραξης, αν η ρύθμιση γίνει οριζόντια, χωρίς φίλτρα. Σε αυτή την περίπτωση, το κίνητρο μετακινείται προς τη στρατηγική καθυστέρηση.

---

Τι δείχνει η διεθνής εμπειρία: οι «μακρές» ρυθμίσεις δεν είναι μαγικό ραβδί

Η διεθνής συζήτηση γύρω από τις ρυθμίσεις χρεών είναι παλιά: όταν οι κυβερνήσεις δίνουν πολλές δόσεις ή «ευνοϊκούς» όρους, παίρνουν συμμετοχή, αλλά ρισκάρουν υψηλά ποσοστά αποτυχίας (dropout) και ηθικό κίνδυνο (moral hazard, δηλαδή κίνητρο να μην πληρώνεις επειδή περιμένεις μελλοντική επιείκεια).

Η εμπειρία της Ιταλίας με τα προγράμματα διακανονισμών και «rottamazioni» δείχνει έντονα αυτό το trade-off: βραχυπρόθεσμες εισπράξεις από διακανονισμούς, με σημαντικό τμήμα των ρυθμίσεων να μην ολοκληρώνεται στην πράξη. (https://documenti.camera.it/leg19/resoconti/commissioni/bollettini/html/2024/02/14/06/allegato.htm?utm_source=openai)

Ο ΟΟΣΑ (OECD, Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης) σε οδηγίες και συγκριτικές αναλύσεις για τη διαχείριση ληξιπρόθεσμων υπογραμμίζει πρακτικές που βελτιώνουν τα αποτελέσματα: στοχευμένη αξιολόγηση ικανότητας πληρωμής, κατηγοριοποίηση οφειλών σε εισπράξιμες και μη, ψηφιακή παρακολούθηση και διαφορετική μεταχείριση μεγάλων οφειλετών. (https://www.oecd.org/en/publications/tax-administration-2025_cc015ce8-en/full-report/collection_67239138.html?utm_source=openai)

Με απλά λόγια: η «μακριά ρύθμιση» δουλεύει όταν λειτουργεί ως γέφυρα για κάποιον που μπορεί να πληρώσει, αλλά χρειάζεται χρόνο. Αποτυγχάνει όταν λειτουργεί ως μόνιμη αναβολή για κάποιον που δεν θα πληρώσει ποτέ ή ως ανταμοιβή για στρατηγική καθυστέρηση.

---

Γιατί εμφανίζεται τώρα η πίεση: νέα μέτρα και νέα «εργαλεία» είσπραξης

Το πρόβλημα των οφειλών στον e-ΕΦΚΑ δεν αντιμετωπίζεται μόνο με ρυθμίσεις. Η κυβέρνηση κινείται σε δύο παράλληλες γραμμές:

1. Είτε μια νέα μεγάλη ρύθμιση (72 ή 120 δόσεις, αναβίωση κ.λπ.), που συζητείται ως πακέτο παρεμβάσεων. (https://www.sofokleousin.gr/oikonomia/xristika/xrei-ston-efka-erxontai-rythmiseis-anasa-gia-tous-ofeiletes)
2. Ενίσχυση του εισπρακτικού μηχανισμού, ακόμη και με εμπλοκή ιδιωτών συμβούλων μέσω διαγωνισμού για υποστηρικτικό έργο. Αυτό δείχνει ότι το κράτος θεωρεί πως οι καθυστερήσεις δεν είναι μόνο «οικονομική αδυναμία», αλλά και διαχειριστικό πρόβλημα είσπραξης, στόχευσης και παρακολούθησης. (https://www.mononews.gr/oikonomia/se-anamoni-oi-idiotes-symvouloi-sti-machi-ton-lixiprothesmon-ofeilon-pros-ton-efka-sta-507-dis-evro-to-chreos)

Αυτή η διπλή κίνηση έχει πολιτικό ρίσκο. Αν εμφανιστεί μόνο «μαστίγιο» (enforcement), οι μικρές επιχειρήσεις πιέζονται ασύμμετρα. Αν εμφανιστεί μόνο «καρότο» (120 δόσεις χωρίς φίλτρα), οι συνεπείς πληρωτές χάνουν την εμπιστοσύνη τους στο σύστημα.

---

Ένα σημείο που χάνεται στη συζήτηση: ονομαστικά vs πραγματικά ποσά

Όταν λέμε «22,14 δισ. ευρώ χάθηκαν από ρυθμίσεις», μιλάμε σε ονομαστικούς όρους (τα ευρώ όπως μετριούνται σήμερα). (https://businessdaily.gr/xristika/178904_hathike-536-ton-rythmiseon-pros-ton-efka-poy-aforoysan-hrei-ypsoys-2214-dis-eyro) Όμως οι ρυθμίσεις ξεκινούν από το 2013. Ένα ευρώ του 2013 έχει άλλη αγοραστική δύναμη από ένα ευρώ του 2025.

Αν προσαρμόσουμε χονδρικά για τον πληθωρισμό, το «πραγματικό» βάρος σε ευρώ του 2013 είναι χαμηλότερο από το ονομαστικό του 2025. Εργαλεία μετατροπής δείχνουν ότι η σωρευτική αύξηση τιμών στην περίοδο 2013-2025 είναι της τάξης του 18%-19% (ανάλογα με τον δείκτη και τη βάση), άρα τα 22,14 δισ. σε τιμές 2025 αντιστοιχούν περίπου σε 18,7 δισ. σε τιμές 2013 (ως τάξη μεγέθους). (https://www.inflationtool.com/euro-greece/2013-to-present-value?utm_source=openai)

Γιατί έχει σημασία; Διότι η δημόσια πολιτική πρέπει να βλέπει και το «πραγματικό» βάρος στην οικονομία: πόσο εισόδημα και πόση ρευστότητα απορροφά μια δόση σήμερα, όχι πόσο φαίνεται ένα νούμερο σε δελτίο τύπου.

---

Τι θα έπρεπε να περιλαμβάνει μια 120-δόσεων για να μην επαναλάβει το ίδιο φαινόμενο

Η εμπειρία των χαμένων ρυθμίσεων δείχνει ότι το πρόβλημα δεν λύνεται μόνο με τον αριθμό των δόσεων. Λύνεται με τον σχεδιασμό, τα φίλτρα και την επιτήρηση.

Ένα λειτουργικό πλαίσιο θα μπορούσε να βασιστεί σε τέσσερις αρχές, που συναντάμε και στη διεθνή συζήτηση για tax-debt management:

1. Διαχωρισμός οφειλών (triage)
   Μικρές οφειλές να μπαίνουν πιο εύκολα σε μακρές δόσεις, μεγάλες οφειλές να περνούν από εξατομικευμένο έλεγχο. Η ανάγκη διαχωρισμού είναι προφανής όταν λίγοι συγκεντρώνουν πολύ μεγάλο μέρος του ποσού. (https://www.taxheaven.gr/news/71756/998811352?utm_source=openai)

2. Προϋπόθεση «μένω ενήμερος σήμερα»
   Η ρύθμιση να συνδέεται με την πληρωμή τρεχουσών εισφορών, αλλιώς το σύστημα μετατρέπεται σε μηχανή δημιουργίας νέων χρεών. Αυτό ήδη ισχύει ως λογική και πρέπει να παραμείνει πυλώνας.

3. Είσοδος με πραγματικό κόστος (π.χ. προκαταβολή 1-2 δόσεων)
   Η πρακτική αυτή χρησιμοποιήθηκε σε προηγούμενες διαδικασίες αναβίωσης, άρα δεν είναι «εξωτική». (https://www.efka.gov.gr/el/deltia-typoy/anabionoyn-oi-rythmiseis-ton-72-kai-120-doseon-kai-energopoieitai-e-nea-rythmise-72)

4. Διαφορετική αντιμετώπιση μεγάλων οφειλετών
   Το κράτος χρειάζεται επιχειρησιακή δυνατότητα να κυνηγά μεγάλους οφειλέτες, είτε μέσω ειδικών μονάδων είτε μέσω υποστήριξης (εξού και η συζήτηση για ιδιώτες συμβούλους). (https://www.mononews.gr/oikonomia/se-anamoni-oi-idiotes-symvouloi-sti-machi-ton-lixiprothesmon-ofeilon-pros-ton-efka-sta-507-dis-evro-to-chreos)

Ο στόχος δεν είναι να τιμωρηθεί η αγορά. Ο στόχος είναι να μετατραπεί ένα χαρτοφυλάκιο ληξιπρόθεσμων σε σταθερή ροή εσόδων, χωρίς να «σβήσει» η οικονομική δραστηριότητα που παράγει τις αυριανές εισφορές.

---

Τι να περιμένουμε από εδώ και πέρα

Η πολιτική πίεση για αλλαγή του πλαισίου ρυθμίσεων θα μείνει ψηλά, διότι το μέγεθος των χαμένων ρυθμίσεων είναι πολύ μεγάλο για να αγνοηθεί. (https://businessdaily.gr/xristika/178904_hathike-536-ton-rythmiseon-pros-ton-efka-poy-aforoysan-hrei-ypsoys-2214-dis-eyro) Παράλληλα, η τάση ενίσχυσης του εισπρακτικού μηχανισμού δείχνει ότι η κυβέρνηση δεν θέλει η απάντηση να είναι μόνο «περισσότερες δόσεις». (https://www.mononews.gr/oikonomia/se-anamoni-oi-idiotes-symvouloi-sti-machi-ton-lixiprothesmon-ofeilon-pros-ton-efka-sta-507-dis-evro-to-chreos)

Στην πράξη, τα ορόσημα που θα κρίνουν την υπόθεση δεν θα είναι οι εξαγγελίες. Θα είναι οι μετρήσεις μέσα στους επόμενους 12 μήνες:

• Πόσοι μπαίνουν στη νέα ρύθμιση (αν υπάρξει) και πόσοι μένουν μέσα μετά από 6-9 μήνες.
• Αν μειώνεται ο ρυθμός δημιουργίας νέων οφειλών (τρέχουσες εισφορές).
• Αν οι μεγάλοι οφειλέτες αντιμετωπίζονται διαφορετικά ή αν συνεχίζουν να «κρύβονται» μέσα στο συνολικό νούμερο.

Η Ελλάδα έχει μπροστά της ένα δίλημμα που είναι τεχνικό, κοινωνικό και βαθιά πολιτικό: πώς κρατάς ζωντανές τις μικρές επιχειρήσεις που αποτελούν μεγάλο μέρος της απασχόλησης, χωρίς να κάνεις την ασυνέπεια επιχειρηματικό πλεονέκτημα.

Τα στοιχεία του ΚΕΑΟ για το 2025 έκαναν κάτι χρήσιμο: έβγαλαν το δίλημμα από τη σφαίρα των εντυπώσεων και το έβαλαν στη σφαίρα των μετρήσιμων αποτελεσμάτων. (https://www.insider.gr/tax-labour/394092/eos-15000-eyro-hrostoyn-epta-stoys-deka-ofeiletes-toy-keao-sta-5068-dis) Από εδώ και πέρα, όποια ρύθμιση έρθει θα κριθεί από ένα πράγμα: αν μειώνει το ποσοστό αποτυχίας και μετατρέπει τα χρέη από στατιστικό απόθεμα σε πραγματικά έσοδα, με τρόπο που να αντέχει η οικονομία. (https://www.oecd.org/en/publications/tax-administration-2025_cc015ce8-en/full-report/collection_67239138.html?utm_source=openai)